Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 61›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । गंगाधरं ततो गच्छेत्सुपुण्यं विमलोदकम् । येन गंगा धृता राजन्निपतन्ती नभस्तलात्

Transliteration

pulastya uvāca | gaṃgādharaṃ tato gacchetsupuṇyaṃ vimalodakam | yena gaṃgā dhṛtā rājannipatantī nabhastalāt

Translation

Pulastya nói: “Rồi nên đến Gaṅgādhara, nơi có dòng nước thanh tịnh và công đức thù thắng—chính Ngài, ôi Đại vương, đã nâng giữ sông Hằng khi nàng đổ xuống từ trời cao.”

Word by Word
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
गंगाधरम्Gaṅgādhara (Śiva / the holder of Gaṅgā)
गंगाधरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः; 'गङ्गां धरतीति' (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयप्राय); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ततःthen
ततः:
Apadana/Sequence (Source/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः—क्रमवाचक/अपादानार्थक क्रियाविशेषण (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; विध्यर्थः (should go)
सुपुण्यम्very meritorious
सुपुण्यम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (सु + पुण्य); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (विमलोदकम् इत्यस्य विशेषणम्)
विमलोदकम्pure water (place/stream of pure water)
विमलोदकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविमल (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (विमलम् उदकम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करणार्थक सम्बन्ध (by which/through which)
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
धृताwas held/sustained
धृता:
Kriya/Predicate (विधेय)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गङ्गा इत्यस्य विशेषणम्/विधेय)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
निपतन्तीfalling down
निपतन्ती:
Karta (Agent as participle/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootनि + √पत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गङ्गा इत्यस्य विशेषणम्)
नभस्तलात्from the surface of the sky
नभस्तलात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः; 'नभसः तलम्' (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgādhara Tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (unnamed in the excerpt)

Visual Art Cues

Scene: Pulastya instructs the king to proceed to Gaṅgādhara Tīrtha; the celestial Gaṅgā is shown descending from the sky while a divine bearer ‘holds’ her, sanctifying a clear pool at a mountain tīrtha.

Characters & Entities
P
Pulastya
G
Gaṅgādhara
G
Gaṅgā
R
rājan (king)

FAQs

Pilgrimage is anchored in sacred myth: the tīrtha is holy because it embodies divine acts (the holding of Gaṅgā).

Gaṅgādhara (a tīrtha associated with ‘the holder of Gaṅgā’).

A yātrā instruction: ‘one should go’ (gacchet) to the Gaṅgādhara tīrtha; bathing/other rites are not specified in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→