Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

निःश्रीकस्तेजसा हीनो दुर्गन्धेन समन्वितः । परित्यक्तः सुरैः सर्वैर्विषादं परमं गतः

Transliteration

niḥśrīkastejasā hīno durgandhena samanvitaḥ | parityaktaḥ suraiḥ sarvairviṣādaṃ paramaṃ gataḥ

Translation

Mất hết phúc lộc, chẳng còn tejas, lại vương mùi hôi uế; bị chư thiên đều ruồng bỏ, ngài chìm vào nỗi tuyệt vọng sâu thẳm nhất.

Word by Word

• निःश्रीकः: devoid of prosperity/splendor
• निःश्रीकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निः-श्रीक (प्रातिपदिक; निः + श्रीक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; अव्ययीभाव-समास (निः + श्रीक)

• तेजसा: by/with radiance
• तेजसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• हीनः: deprived, lacking
• हीनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हीन (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• दुर्गन्धेन: by foul smell
• दुर्गन्धेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दुर्गन्ध (प्रातिपदिक; दुर् + गन्ध)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (दुर् + गन्ध)

• समन्वितः: endowed/associated (with)
• समन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्+अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• परित्यक्तः: abandoned
• परित्यक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परि+त्यज् (धातु) → परित्यक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (सुरैः)

• विषादम्: despondency, grief
• विषादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विषाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• परमम्: supreme, extreme
• परमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (विषादम्)

• गतः: went/reached
• गतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतार्थे ‘has gone/has reached’ (परिपूर्ण-क्रिया)

Speaker

Pulastya (narrating Indra’s condition)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahaujas Tīrtha (context)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Indra appears dim, unkempt, and sorrowful, his aura extinguished; gods turn away, emphasizing abandonment; the scene foreshadows the cleansing waters of Mahaujas.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Devas (Suras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grave wrongdoing manifests as loss of śrī (fortune) and tejas (radiance), leading to social and cosmic estrangement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the Mahaujas Tīrtha narrative by showing the suffering that precedes purification.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly in this verse; it describes the afflicted state that motivates tīrtha-seeking.