Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तत्प्रभावात्पुनः प्राप्तो वियुक्तोऽपि शतक्रतुः । ततस्तस्य वरो दत्तो वनस्य हि तया नृप

Transliteration

tatprabhāvātpunaḥ prāpto viyukto'pi śatakratuḥ | tatastasya varo datto vanasya hi tayā nṛpa

Translation

Nhờ oai lực của thánh địa ấy, Śatakratu (Đế Thích), tuy đã bị lìa khỏi quyền vị, vẫn được phục hồi trở lại. Rồi, tâu Đại vương, nàng Śacī ban một ân phúc cho khu rừng ấy.

Word by Word

• तत्: of that
• तत्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘तत्’ (of that) — समासपूर्वपद

• प्रभावात्: from the power/effect
• प्रभावात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb)

• प्राप्तः: returned, was obtained
• प्राप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्राप्तः’ = obtained/returned

• वियुक्तः: separated
• वियुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• अपि: even, although
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक निपात (particle: even/also)

• शतक्रतुः: Śatakratu (Indra)
• शतक्रतुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (शतं क्रतवो यस्य) बहुव्रीहि; इन्द्रस्य नाम

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/तदनन्तरम् (from that/then)

• तस्य: of him/that
• तस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• वरः: a boon
• वरः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• दत्तः: was given
• दत्तः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दत्तः’ = was given

• वनस्य: of the forest
• वनस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (particle: indeed/for)

• तया: by her
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aviyukta Vana

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: Indra, once displaced, regains his splendor and sovereignty; Śacī stands in the sacred forest offering a boon to the forest itself, while sages witness the kṣetra’s miraculous power.

Characters & Entities

• Indra (Śatakratu)
• Śacī
• Aviyukta-vana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s śakti can reverse misfortune and restore rightful status; gratitude to sacred places is expressed through blessings and praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aviyukta-vana, whose inherent power is credited with Indra’s restoration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it introduces the origin of the forest’s promised boon (vara) and ensuing phalaśruti.