Adhyaya 50
Chương này thuật lại lời thuyết giảng thần học của hiền thánh Pulastya với một vị vua về Kotitīrtha, được tôn xưng là nơi tẩy tịnh có thể diệt trừ mọi tội lỗi (sarva-pātaka-nāśana). Bài giảng nêu rõ vì sao năng lực của vô số thánh địa—đến mức “koṭi” (một crore)—lại hội tụ ở những điểm nhất định: liệt kê số lượng tīrtha rất lớn và nói rằng một “phần koṭi” đã an trú trên núi Arbuda, còn các sự hội tụ liên hệ với Puṣkara, Kurukṣetra, và “nửa koṭi” tại Vārāṇasī, nơi được chư thiên ca ngợi và hộ trì. Chủ đề then chốt là sự mong manh của nghi lễ trong thời Kali-yuga: khi con người trở nên “mleccha-bhūta” và sự tiếp xúc gây xáo động thánh địa (tīrtha-viplava), các tīrtha được nói là sẽ nhanh chóng ẩn trú trong những trạm được bảo hộ đã nêu. Chương cũng đưa ra chỉ dẫn thực hành: hãy tắm gội hành trì với trọn sức tinh cần, đặc biệt vào ngày trayodaśī của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) trong tháng Bhādrapada (Nabhāsyā). Kết lại, chương xác quyết công đức: mọi việc tắm gội, trì tụng (japa) và hỏa cúng (homa) tại đó đều được “koṭi-guṇa”, tức tăng lên gấp một crore lần nhờ ân lực của thánh địa.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । कोटितीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपातकनाशनम् । तीर्थानां यत्र संजाता कोटिः पार्थिव हेलया
Pulastya nói: Bấy giờ nên đến Koṭitīrtha, nơi diệt trừ mọi tội lỗi—hỡi Đại vương—tại đó, chỉ bởi một hành động thoáng qua của bậc quân vương mà một “koṭi” thánh địa đã hiển lộ.
Verse 2
यदा स्यात्कलिकालस्तु रौद्रो राजन्महीतले । म्लेच्छभूता जनाः सर्वे तत्स्पर्शात्तीर्थविप्लवः
Khi thời đại Kali đáng sợ khởi lên trên mặt đất, hỡi Đại vương, và mọi người đều trở nên như mleccha, thì do sự tiếp xúc của họ, các tīrtha linh thiêng bị xáo động và suy tàn.
Verse 3
तिस्रः कोट्योऽर्धकोटिश्च तीर्थानां भूमिवासिनाम् । तेषां कोटिस्ततोऽवात्सीत्पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके
Trong các tīrtha ở trên mặt đất có ba crore và thêm nửa crore; từ đó, trọn một crore đã đến cư trú trên ngọn núi mang danh Arbuda.
Verse 4
पुष्करे च तथा कोटिः कुरुक्षेत्रे च पार्थिव । वाराणस्यामर्धकोटिः स्तुता देवैः सवासवैः । राजन्नेतानि रक्षंति सर्वे देवाः सवासवाः
Tại Puṣkara cũng có một crore (tīrtha), và tại Kurukṣetra cũng vậy, hỡi Đại vương; còn ở Vārāṇasī có nửa crore, được chư thiên cùng với Indra ca ngợi. Hỡi Đại vương, hết thảy chư thiên cùng Indra hộ trì các thánh địa ấy.
Verse 5
यदा यदा भयार्त्तानि म्लेच्छस्पर्शात्समंततः । स्थानेष्वेतेषु तिष्ठंति तीर्थान्युक्तेषु सत्वरम्
Hễ khi nào các tīrtha bị nỗi sợ bủa vây tứ phía do sự tiếp xúc của mleccha, thì chúng liền mau chóng nương náu và an trụ ngay tại những nơi đã được nêu ra.
Verse 6
कोटितीर्थानि त्रीण्येव तत्र जातानि भूतले । अर्ध कोटिसमेतानि सर्वपापहराणि च
Tại đó, trên mặt đất, quả thật đã phát sinh ba Koṭitīrtha—cùng với nửa crore (các tīrtha phụ thuộc)—và chúng tiêu trừ mọi tội lỗi.
Verse 7
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां नभस्ये च विशेषतः
Vì vậy, với mọi nỗ lực, người ta nên tắm gội tại nơi ấy—đặc biệt vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) của nửa tháng tối (Kṛṣṇa-pakṣa), và nhất là trong tháng Nabhas (Bhādrapada).
Verse 8
तत्र स्नानादिकं सर्वं जपहोमादिकं च यत् । सर्वं कोटिगुणं राजंस्तत्प्रसादादसंशयम्
Tại đó, mọi việc bắt đầu từ tắm gội—và bất cứ điều gì được làm như tụng niệm japa hay tế lửa homa—đều tăng quả báo lên đến một koṭi lần, hỡi Đại vương, nhờ ân phúc của thánh địa ấy, không nghi ngờ gì.
Verse 50
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे कोटितीर्थप्रभाववर्णनंनाम पंचाशत्तमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi, mang tên “Mô tả vinh quang của Koṭitīrtha”, thuộc phân đoạn thứ ba là Arbuda-khaṇḍa, trong quyển thứ bảy Prabhāsa-khaṇḍa, của bộ Śrī Skanda Mahāpurāṇa (tập hợp tám mươi mốt nghìn câu kệ).