Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

कोटितीर्थानि त्रीण्येव तत्र जातानि भूतले । अर्ध कोटिसमेतानि सर्वपापहराणि च

Transliteration

koṭitīrthāni trīṇyeva tatra jātāni bhūtale | ardha koṭisametāni sarvapāpaharāṇi ca

Translation

Tại đó, trên mặt đất, quả thật đã phát sinh ba Koṭitīrtha—cùng với nửa crore (các tīrtha phụ thuộc)—và chúng tiêu trừ mọi tội lỗi.

Word by Word

• कोटितीर्थानि: the koṭi-tīrthas (crore sacred fords)
• कोटितीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कोटीनां तीर्थानि)

• त्रीणि: three
• त्रीणि: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्याविशेषणम्

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle); अवधारणार्थक (emphatic)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• जातानि: born/arisen
• जातानि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘उत्पन्नानि’

• भूतले: on the earth’s surface
• भूतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• अर्ध: half
• अर्ध: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्-प्रयोगे पूर्वपद; परिमाणवाचक (quantifier)

• कोटिसमेतानि: accompanied by a koṭi (i.e., with a crore)
• कोटिसमेतानि: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + समेत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तृतीया/सह-भावार्थक तत्पुरुषः (कोट्या समेतानि = accompanied by a koṭi)

• सर्वपापहराणि: removers of all sins
• सर्वपापहराणि: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानां हराणि)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrthas of Arbuda (three principal)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (Rājan)

Visual Art Cues

Scene: Three principal sacred bathing spots (Koṭitīrthas) depicted as radiant pools/ghats, surrounded by many subsidiary springs and shrines; pilgrims bathing as dark ‘sins’ dissolve into light.

Characters & Entities

• Koṭitīrtha
• Arbuda (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text amplifies the tīrtha’s power by describing it as a convergence of many sacred fords, aimed at universal purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Koṭitīrtha (in a triad form) within the Arbuda region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not directly here; purification is stated as the fruit, with bathing prescribed in the next verse.