Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

Devanagari script

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्रानुषंगतः । यातोऽसौ नृपतिश्चैव ह्यर्बुदे निर्मलोदकम्

Transliteration

kasyacittvatha kālasya tīrthayātrānuṣaṃgataḥ | yāto'sau nṛpatiścaiva hyarbude nirmalodakam

Translation

Sau một thời gian, trong lúc đang thực hành cuộc hành hương đến các thánh địa (tīrtha), vị vua ấy đến Arbuda—tīrtha có dòng nước thanh tịnh mang tên Nirmalodaka.

Word by Word

• कस्यचित्: of some
• कस्यचित्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक-प्रयोगे, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; अनिश्चितवाचक ‘-चित्’

• तु: but; indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), विरोध/अन्वयार्थक

• अथ: then; now
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), अनन्तरार्थक/प्रसङ्ग

• कालस्य: of time; of a period
• कालस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तीर्थयात्रानुषंगतः: engaged in pilgrimage; attached to pilgrimage
• तीर्थयात्रानुषंगतः: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ-यात्रा-अनुषङ्गत (प्रातिपदिक; तीर्थ + यात्रा + अनुषङ्गत)
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘तीर्थयात्रायाम् अनुषङ्गतः’ इति तत्पुरुषभावः; विशेषण (qualifying ‘असौ’)

• यातः: went
• यातः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मुख्यक्रियार्थे (periphrastic past sense)

• असौ: that (person); he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नृपतिः: king
• नृपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक; नृ + पति)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (‘नॄणां पतिः’)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction)

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), अवधारण (emphasis)

• हि: for; indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ

• अर्बुदे: at Arbuda (Mount Abu)
• अर्बुदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; (स्थाननाम)

• निर्मलोदकम्: clear water
• निर्मलोदकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निर्मल-उदक (प्रातिपदिक; निर्मल + उदक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः; ‘निर्मलम् उदकम्’

Speaker

Pulastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nirmalodaka (at Arbuda)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A king with attendants approaches the Arbuda landscape; a clear, still reservoir labeled Nirmalodaka glints amid rocky hills and sacred trees; pilgrims and sages mark the tīrtha boundary.

Characters & Entities

• Arbuda
• Nirmalodaka
• King

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred travel culminates in encountering specific tīrthas whose purity is both physical (waters) and karmic (merit).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda’s Nirmalodaka tīrtha (the “pure-water” sacred bathing place).

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, tīrtha visitation for snāna; the explicit bathing act appears in the next verse.