Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 40›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

कस्यचित्त्वथकालस्य पुनः प्राप्तोऽर्बुदं प्रति । तत्रापश्यत्तथा काममाकर्णाकर्षितायुधम् । आकुंचितैकपादं च स्थिरदृष्टिं नृपो त्तम

Transliteration

kasyacittvathakālasya punaḥ prāpto'rbudaṃ prati | tatrāpaśyattathā kāmamākarṇākarṣitāyudham | ākuṃcitaikapādaṃ ca sthiradṛṣṭiṃ nṛpo ttama

Translation

Sau một thời gian, Ngài lại trở về hướng núi Arbuda. Tại đó, Ngài lại thấy Kāma, kéo vũ khí đến sát tai (sẵn sàng phóng), đứng một chân co lại, ánh nhìn bất động—tâu bậc vua tối thượng.

Word by Word
कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; अनिश्चित सर्वनाम (indefinite: of some)
तुbut
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वर्थक निपात (but/indeed)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Root√प्राप् (धातु) + क्त (प्राप्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्तान्त कृदन्त (past participle)
अर्बुदम्Arbuda (mountain/place)
अर्बुदम्:
Karma (Object of motion)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Dik/Pratiyogi (Directional)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय/पूर्वसर्ग (preposition: towards)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (there)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√पश्/√दृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (thus)
कामम्Kāma
कामम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
आकर्णाकर्षितायुधम्whose weapon (bow) was drawn back to the ear
आकर्णाकर्षितायुधम्:
Visheshana (Qualifier of kāmam)
TypeAdjective
Rootआकर्ण + आकर्षित + आयुध (प्रातिपदिक; आकर्षित = आ + √कृष् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुष-समास (आकर्णम् आकर्षितम् आयुधं यस्य) विशेषण
आकुञ्चितैकपादम्with one foot bent
आकुञ्चितैकपादम्:
Visheshana (Qualifier of kāmam)
TypeAdjective
Rootआकुञ्चित + एक + पाद (प्रातिपदिक; आकुञ्चित = आ + √कुञ्च् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुष (आकुञ्चितः एकः पादः यस्य) विशेषण
चand
च:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
स्थिरदृष्टिम्with a steady gaze
स्थिरदृष्टिम्:
Visheshana (Qualifier of kāmam)
TypeAdjective
Rootस्थिर + दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्मधारय (स्थिरा दृष्टिः यस्य) विशेषण
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन
उत्तमO best (of kings)
उत्तम:
Sambodhana (Address)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन; विशेषण (epithet)
Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpottama)

Visual Art Cues

Scene: On the rugged slope of Arbuda, Kāma stands in a dramatic one-legged pose, bow drawn to the ear, gaze fixed—wind tugging at garments, the mountain air charged with imminent divine confrontation.

Characters & Entities
A
Arbuda (Mount Abu)
K
Kāma
M
Mahādeva (implicit)

FAQs

Desire can take a poised, ascetic-looking stance, yet remain ready to strike—hence vigilance and discernment are required.

Arbuda (Mount Abu region) is the narrative focal location, setting the stage for the decisive confrontation.

None; the verse is descriptive, portraying Kāma’s threatening posture.

←Previous Verse
Next Verse→