Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 144

Devanagari script

विशस्त्रो विरथो राजन्स तदा दानवाधमः । ततोऽस्मरच्छरान्भूप शस्त्राणि विविधानि च

Transliteration

viśastro viratho rājansa tadā dānavādhamaḥ | tato'smaraccharānbhūpa śastrāṇi vividhāni ca

Translation

Ôi Đại vương, khi ấy tên Dānava hèn mạt đứng trơ trọi, không vũ khí, không chiến xa. Rồi, ôi bậc chúa tể cõi đất, hắn nhớ đến những mũi tên và đủ loại binh khí.

Word by Word

• वि-शस्त्रः: weaponless
• वि-शस्त्रः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय) + शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य शस्त्रं नास्ति’ (weaponless)

• वि-रथः: without a chariot
• वि-रथः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय) + रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य रथो नास्ति’ (without chariot)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• तदा: at that time
• तदा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• दानव-अधमः: the worst of the demons
• दानव-अधमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• अस्मरत्: remembered/recalled
• अस्मरत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• शरान्: arrows
• शरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• भूप: O king
• भूप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• शस्त्राणि: weapons
• शस्त्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• विविधानि: various
• विविधानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

Speaker

Deductive: Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) describing events to a royal listener

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan / bhūpa addressed)

Visual Art Cues

Scene: The dānava stands weaponless and chariotless, momentarily exposed; then his posture hardens as he mentally summons a new arsenal, foreshadowing astric danger.

Characters & Entities

• Devī
• Dānava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When arrogance is stripped of its supports, it still clings to force; dharma requires steadiness rather than dependence on weapons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is within the Arbuda (Mount Abu) setting of the Prabhāsa Khaṇḍa, but the line itself focuses on the battle, not a tīrtha-phala.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is narrative, describing the demon’s recollection of weapons.