Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । य इच्छेच्छाश्वतं श्रेयो नात्र कार्या विचारणा

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena snānaṃ tatra samācaret | ya icchecchāśvataṃ śreyo nātra kāryā vicāraṇā

Translation

Vì thế, hãy dốc hết mọi nỗ lực mà tắm gội tại nơi ấy. Ai ước cầu phúc lành vĩnh cửu thì chớ do dự hay nghi ngờ điều này.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apādāna-bhāva (Causal/ablatival sense)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्-इत्यव्ययप्रयोग (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karaṇa (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समास: सर्व + प्रयत्न (कर्मधारय: ‘सर्वः प्रयत्नः’)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• समाचरेत्: should perform/practice
• समाचरेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• इच्छेत्: would desire
• इच्छेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• शाश्वतम्: eternal
• शाश्वतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘श्रेयः’ इत्यस्य विशेषणम्

• श्रेयः: the highest good
• श्रेयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन (इच्छेत् इत्यस्य कर्म)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• कार्या: to be done/necessary
• कार्या: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; √कृ)
• Form: कृत-प्रत्यय: यत् (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘विचारणा’ इत्यस्य विशेषणम्

• विचारणा: deliberation
• विचारणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विचारणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṛṣṇa-tīrtha (implied locus of ‘tatra’)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: A king (rājendra/mahārāja addressed in adjacent verses)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims approaching a sacred waterbody at dawn, performing ācamana and entering the tīrtha with folded hands; a subtle divine presence sanctifies the waters as the text urges ‘sarva-prayatnena’ snāna.

Characters & Entities

• Kṛṣṇatīrtha/Kṛṣṇahrada (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When a tīrtha is praised by scripture, decisive practice—especially sacred bathing—becomes a clear path to lasting spiritual welfare.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Kṛṣṇatīrtha/Kṛṣṇahrada in the Arbuda region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna (ritual bathing) there ‘with all effort’ (sarva-prayatnena), as a recommended observance for śreyas.