Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

पुलस्त्य उवाच । महाविनायको ह्येवं तत्र जातो मही पते । तस्मिन्दृष्टे च यत्पुण्यं तत्त्वमेकमनाः शृणु

pulastya uvāca | mahāvināyako hyevaṃ tatra jāto mahī pate | tasmindṛṣṭe ca yatpuṇyaṃ tattvamekamanāḥ śṛṇu

Pulastya nói: “Như vậy, Mahāvināyaka đã được sinh ra tại đó, hỡi chúa tể của cõi đất. Nay hãy lắng nghe với tâm nhất điểm về công đức do việc chiêm bái ngài mà có.”

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महाविनायकःthe great Vinayaka (Ganesha)
महाविनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + विनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/समर्थक
एवम्thus/in this manner
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
जातःborn/arisen
जातः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महीO earth
मही:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
पतेO lord (of the earth)
पते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
तस्मिन्in/when that (is)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दृष्टेwhen (he/it is) seen
दृष्टे:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोके सप्तमी (absolute locative)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यत्which/whatever
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
पुण्यम्merit, holy benefit
पुण्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तत्त्वम्that truth/that reality
तत्त्वम्:
Apposition/Predicate nominal (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एकमनाःone-pointed in mind
एकमनाः:
Sambodhana/Addressed qualifier (सम्बोधनविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः = एकं मनः यस्य सः
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Pulastya

Tirtha: Mahāvināyaka (Arbuda)

Type: kshetra

Listener: King (mahi-pati)

Scene: Sage Pulastya, seated in calm authority, addresses the king; behind them, a vision of Mahāvināyaka at Arbuda is implied as the subject of promised merit.

P
Pulastya
M
Mahāvināyaka
M
Mahīpati (the King/listener)

FAQs

Darśana (sacred seeing) is itself a purifying act; focused listening and devotion open the way to spiritual merit.

The Mahāvināyaka shrine-context “there” within Arbuda-khaṇḍa (Arbuda/Mount Abu sacred region).

Attentive śravaṇa (listening) to the mahātmya and taking darśana of Mahāvināyaka.