Adhyaya 28
Pulastya dạy vị vua thính giả về một thủy địa cực kỳ công đức mang tên “Mānuṣya-hrada/Mānuṣya-tīrtha” tại Prabhāsa. Giáo nghĩa của chương nói rằng tắm ở đây khiến thân phận làm người được vững bền: dù mang tội nặng cũng không bị đọa vào loài súc sinh. Câu chuyện minh chứng kể rằng một đàn nai bị thợ săn xua đuổi đã lao xuống hồ; lập tức chúng hóa thành người và vẫn nhớ rõ kiếp trước. Thợ săn đến nơi, cầm vũ khí hỏi đường đàn nai; những người vừa hóa thân đáp rằng sự biến đổi chỉ do uy lực của tīrtha. Nghe vậy, thợ săn bỏ vũ khí, xuống tắm và đạt “siddhi” theo nghĩa thành tựu tôn giáo. Thấy sức tẩy tội của tīrtha, Śakra (Indra) toan làm suy giảm bằng cách đổ bụi lấp hồ, nhưng truyền thống khẳng định công năng vẫn còn: ai tắm vào ngày Budhāṣṭamī sẽ không mắc quả báo súc sinh, và khi làm śrāddha-dāna sẽ được trọn phúc quả của pitṛ-medha.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ सुपुण्यं मानुषं ह्रदम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मनुष्यो जायते सदा
Pulastya nói: Bấy giờ, hỡi bậc vương tối thắng, nên đến hồ cực kỳ công đức mang tên Mānuṣa. Ai tắm ở đó đúng pháp thì luôn được sinh làm người.
Verse 2
न तिर्यक्त्वमवाप्नोति कृत्वाऽपि बहुपातकम् । तत्राश्चर्यमभूत्पूर्वं यत्तच्छृणु नराधिप
Dẫu đã phạm nhiều trọng tội, người ấy cũng không rơi vào kiếp súc sinh (sau khi tắm ở đó). Nơi ấy xưa từng xảy ra một việc kỳ diệu—xin hãy lắng nghe, tâu đại vương.
Verse 3
मृगयूथमनुप्राप्त व्याधव्याप्तं समन्ततः । ते मृगा भयसन्त्रस्ताः प्रविष्टा जलमध्यतः
Một đàn nai bị thợ săn vừa ập tới vây kín bốn bề; vì kinh hãi, chúng lao vào giữa dòng nước.
Verse 4
सद्यो मनुष्यतां प्राप्ताः पूर्वजातिस्मरास्तथा । एतस्मिन्नेव काले तु व्याधास्ते समुपागताः
Ngay tức khắc, chúng đạt được thân người và cũng nhớ lại các đời trước. Đúng vào lúc ấy, những thợ săn kia cũng tới nơi.
Verse 5
चापबाणधराः सर्वे यथा वै यमकिंकराः । पप्रच्छुश्च मृगान्भूप मानुषत्वमुपागतान्
Tất cả đều mang cung tên, như những kẻ sai dịch của Diêm Vương; rồi họ hỏi—tâu Đại vương—những con nai đã đạt thân người ấy.
Verse 6
मृगयूथमनु प्राप्तमस्मिन्स्थाने जलाश्रये । केन मार्गेण तद्यातं वदध्वं सत्वरं हि नः । वयं सर्वे परिश्रांताः क्षुत्तृड्भ्यां च विशेषतः
“Chúng ta đã đuổi theo đàn nai đến chốn này, nơi nương bên nước. Nó đã đi lối nào? Hãy nói mau cho chúng ta. Chúng ta đều mệt lả, nhất là vì đói và khát.”
Verse 7
मनुष्या ऊचुः । वयं ते हरिणाः सर्वे मानुष्यं भावमाश्रिताः । तीर्थस्यास्य प्रभावेण सत्यमेतदसंशयम्
Những người ấy thưa: “Chúng tôi chính là những con nai đó; nay đã nương vào thân phận làm người. Nhờ uy lực của thánh địa (tīrtha) này, điều ấy là thật, không chút nghi ngờ.”
Verse 8
पुलस्त्य उवाच । ततस्ते शबराः सर्वे त्यक्त्वा चापानि पार्थिव । कृत्वा स्नानं जले तस्मिन्सद्यः सिद्धिं गता नृप
Pulastya nói: Bấy giờ, hỡi Đại vương, tất cả những thợ săn Śabara ấy liền bỏ cung tên; sau khi tắm gội trong dòng nước ấy, họ tức khắc đạt được thành tựu tâm linh, hỡi bậc quân vương.
Verse 9
ततः शक्रस्तु तद्दृष्ट्वा तीर्थं पापहरं नृप । पूरयामास सर्वत्र पांसुभिर्नृपसत्तम
Bấy giờ, Śakra (Indra) thấy tìrtha có năng lực tiêu trừ tội lỗi ấy, hỡi Đại vương, liền đổ bụi đất lấp đầy khắp nơi, hỡi bậc minh quân tối thượng.
Verse 10
अद्यापि मनुजास्तत्र बुधाष्टम्यां नराधिप । स्नानं ये प्रकरिष्यंति तिर्यक्त्वं न व्रजंति ते
Cho đến ngày nay, hỡi bậc chúa tể loài người, những ai tắm gội nghi lễ tại đó vào ngày Budhāṣṭamī (mùng tám rơi vào thứ Tư) thì không sa vào kiếp sinh làm loài vật.
Verse 11
पितृमेधफलं कृत्स्नं श्राद्धदानादवाप्नुयुः
Nhờ bố thí trong nghi lễ Śrāddha, họ nhận trọn vẹn quả phúc của tế lễ Pitṛmedha.
Verse 28
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे मनुष्यतीर्थप्रभाव वर्णनंनामाष्टाविंशोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ hai mươi tám, mang tên “Mô tả vinh quang của Manuṣya Tīrtha”, thuộc Arbuda Khaṇḍa phần thứ ba, trong Prabhāsa Khaṇḍa phần thứ bảy, của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ.