Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

इत्युक्तो गुरुपत्न्या स प्रस्थितः सत्वरं तदा । सौदासस्यगृहं प्राप व्याघ्रास्यं तं च दृष्टवान्

Transliteration

ityukto gurupatnyā sa prasthitaḥ satvaraṃ tadā | saudāsasyagṛhaṃ prāpa vyāghrāsyaṃ taṃ ca dṛṣṭavān

Translation

Được vợ của đạo sư dặn bảo như vậy, chàng lập tức lên đường. Đến nhà Saudāsa, chàng thấy ông ta với dung mạo như hổ dữ.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Discourse marker (Iti/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उक्तिसूचक (quotative particle)

• उक्तः: having been told
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि (having been told)

• गुरुपत्न्या: by the teacher’s wife
• गुरुपत्न्या: Karana (Agent/Instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गुरोः पत्नी)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• प्रस्थितः: set out, departed
• प्रस्थितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + स्था (धातु) क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP) प्रयोगे कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘set out’

• सत्वरम्: quickly
• सत्वरम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वर (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• सौदासस्य: of Saudāsa
• सौदासस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सौदास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• गृहम्: house
• गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्राप: reached
• प्राप: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्गयुक्त (प्र + आप्)

• व्याघ्रास्यम्: tiger-faced
• व्याघ्रास्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्याघ्र (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (व्याघ्र इव आस्यं यस्य) विशेषण (तम्)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Connector (Samuccaya/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• दृष्टवान्: saw, having seen
• दृष्टवान्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) क्तवत् (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्तवत्/Perfect participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि ‘having seen’

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsa-khaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Uttaṅka, urged by the guru’s wife, hastens to the king’s house; inside, Saudāsa appears with a tiger-like face, signaling a curse-driven ferocity.

Characters & Entities

• Gurupatnī
• Saudāsa
• Uttaṅka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When duty is accepted, one should act swiftly and fearlessly, even when confronting formidable powers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No distinct tīrtha is named in this verse; it continues the Arbuda-khaṇḍa narrative journey motif.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it narrates the commencement of the guru-dakṣiṇā mission.