Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । सत्यमेतन्महाराज यन्नोऽत्र परिपृच्छसि । शृणुष्वावहितो भूत्वा यथा जातं श्रुतं तु वै

Transliteration

pulastya uvāca | satyametanmahārāja yanno'tra paripṛcchasi | śṛṇuṣvāvahito bhūtvā yathā jātaṃ śrutaṃ tu vai

Translation

Pulastya nói: “Đúng thật vậy, hỡi Đại vương, điều ngài hỏi nơi đây là chân thật. Xin hãy lắng nghe chăm chú; ta sẽ thuật lại đúng như đã xảy ra và như đã được truyền nghe.”

Word by Word

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Karma/Predicate (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; विधेय (predicate)

• एतत्: this
• एतत्: Karma/Predicate complement
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; सत्यम् इति विशेष्य

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• यत्: which/that (thing)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• नः: of us/our
• नः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; एनक्लिटिक रूप

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• परिपृच्छसि: you ask/inquire
• परिपृच्छसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + प्रच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Injunction/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• अवहितः: attentive
• अवहितः: Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अवहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अव + धा/हित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• यथा: as/how
• यथा: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner)

• जातम्: happened/occurred
• जातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जात (कृदन्त-प्रातिपदिक; जन्/जाय् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; भूतकृदन्त

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; श्रु धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; भूतकृदन्त

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrast particle)

• वै: certainly/indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis/assurance)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: null

Type: null

Skanda Dialogue

Listener: Yayāti

Visual Art Cues

Scene: Pulastya reassures Yayāti and begins the account, raising a hand in teaching gesture; the atmosphere is calm, authoritative, and ritual-like.

Characters & Entities

• Pulastya
• Yayāti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge is received through attentive listening and respectful dialogue; tīrtha-māhātmya is preserved by faithful transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra is the implied focus, as Pulastya prepares to narrate its origin and wonder.

What ritualistic prescription is mentioned?

Attentive śravaṇa (listening) as the proper mode to receive the māhātmya narration.