Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ततोऽन्यानि च मुख्यानि दृष्ट्वा चायतनानि सः । स्नात्वा तीर्थेष्वनेकेषु दत्त्वा दानान्यनेकशः

Transliteration

tato'nyāni ca mukhyāni dṛṣṭvā cāyatanāni saḥ | snātvā tīrtheṣvanekeṣu dattvā dānānyanekaśaḥ

Translation

Bấy giờ, sau khi chiêm bái các thánh điện trọng yếu khác, ông tắm gội tại nhiều bến thánh (tīrtha) và nhiều lần bố thí cúng dường.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kāla-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (then)

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘आयतनानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (and)

• मुख्यानि: principal, important
• मुख्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘आयतनानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; धातुः—दृश्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (and)

• आयतनानि: shrines, abodes
• आयतनानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• तीर्थेषु: in sacred fords/holy places
• तीर्थेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• अनेकेषु: many
• अनेकेषु: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; ‘तीर्थेषु’ इत्यस्य विशेषणम्

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; धातुः—दा (to give)

• दानानि: gifts, donations
• दानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अनेकशः: many times, in many ways
• अनेकशः: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: अनेकशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/आवृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (in many ways/many times)

Speaker

Sūta (continuing narration, implied)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Multiple tīrthas within Hāṭakeśvara-kṣetra (unnamed here)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: A montage-like sequence: Daśaratha visits prominent sanctuaries (āyatanas), then proceeds from one tīrtha to another for snāna; attendants distribute alms—cloth, food, coins—to brāhmaṇas and the needy, with temple spires and water-steps recurring in the background.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Tīrthas
• Āyatanas (shrines)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A complete tīrtha-yātrā includes darśana of shrines, purifying baths, and dāna—integrating devotion, purity, and generosity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse praises the broader tīrtha-network within the Śrī Hāṭakeśvara Kṣetra rather than a single named ford.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna in many tīrthas and repeated dāna (charitable giving).