Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

एतस्याः सर्वमाचक्ष्व प्रभावं सूतसंभव । केनैषा निर्मिता यात्रा सर्वं विस्तरतो वद

Transliteration

etasyāḥ sarvamācakṣva prabhāvaṃ sūtasaṃbhava | kenaiṣā nirmitā yātrā sarvaṃ vistarato vada

Translation

Hỡi Sūta, người xuất thân từ dòng sūta, xin hãy thuật trọn vẹn uy lực và vinh quang của Śakti này. Cuộc hành hương (yātrā) này do ai thiết lập? Xin nói rõ mọi điều.

Word by Word

• एतस्याः: of this (goddess/thing)
• एतस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आचक्ष्व: tell/explain
• आचक्ष्व: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + चक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• प्रभावम्: power, glory, efficacy
• प्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सूतसंभव: O one born of Sūta
• सूतसंभव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सूत + संभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूतस्य संभवः)

• केन: by whom
• केन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• एषा: this (she)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• निर्मिता: was made/constructed
• निर्मिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• यात्रा: pilgrimage/ritual journey
• यात्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• विस्तरतः: in detail
• विस्तरतः: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तरतः (अव्यय; विस्तर-शब्दात् तसिल्)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: ‘in detail’)

• वद: say/tell
• वद: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sages/Questioner (addressing Sūta)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ambāvṛddhā (Śakti) yātrā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta

Visual Art Cues

Scene: Sages address Sūta with folded hands, requesting the full prabhāva of Ambāvṛddhā-Śakti and the founder of the yātrā, urging a detailed account.

Characters & Entities

• Sūta
• yātrā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places and goddess-manifestations are approached through śravaṇa (hearing) and inquiry; understanding a tīrtha’s prabhāva begins with asking for its origin and purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces the forthcoming māhātmya of a Śakti connected with the Hāṭakeśvara-kṣetra narrative in this chapter, explaining the origin of its yātrā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated here; it requests a detailed account of the yātrā’s establishment and spiritual potency.