Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

चारुदेष्णादिभिः पुत्रै रुक्मिण्या दशभिः सुतैः । लिंगानां दशकं मुख्यं स्थापितं श्रद्धयान्वितैः

Transliteration

cārudeṣṇādibhiḥ putrai rukmiṇyā daśabhiḥ sutaiḥ | liṃgānāṃ daśakaṃ mukhyaṃ sthāpitaṃ śraddhayānvitaiḥ

Translation

Cùng với các người con như Cārudeṣṇa và những vị khác—mười người con do Rukmiṇī sinh ra—đầy đủ lòng tin, họ đã an lập mười Śiva-liṅga trọng yếu.

Word by Word

• चारुदेष्णादिभिः: by Cārudeṣṇā and others
• चारुदेष्णादिभिः: Karana (Instrument/Agent-in-passive करण)
• Type: Noun
• Root: चारुदेष्णा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (आदि-समास: “Cārudeṣṇā and others”); पुंलिङ्ग (पुत्र-सम्बन्धेन), तृतीया (करण), बहुवचन

• पुत्रैः: by (his) sons
• पुत्रैः: Karana (Instrument/Agent-in-passive करण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (करण), बहुवचन

• रुक्मिण्या: by Rukmiṇī
• रुक्मिण्या: Karana (Instrument/Agent-in-passive करण)
• Type: Noun
• Root: रुक्मिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (करण), एकवचन

• दशभिः: with ten
• दशभिः: Karana (Instrument/Agent-in-passive करण)
• Type: Adjective
• Root: दशन्/दश (संख्याशब्द, प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (करण), बहुवचन; संख्याविशेषणम् सुतैः (with ten...)

• सुतैः: by sons
• सुतैः: Karana (Instrument/Agent-in-passive करण)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (करण), बहुवचन

• लिङ्गानाम्: of liṅgas
• लिङ्गानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन (Genitive plural)

• दशकम्: a set of ten
• दशकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दशक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन

• मुख्यम्: principal, chief
• मुख्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् दशकम् (principal)

• स्थापितम्: was installed
• स्थापितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच्; स्थापित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “was installed”

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/Means करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (करण), एकवचन

• अन्वितैः: endowed (with), accompanied
• अन्वितैः: Karana (Instrument/Agent-in-passive करण)
• Type: Adjective
• Root: अन्वित (कृदन्त; √इ ‘to go’ with अनु-; adjectival)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषणम् (पुत्रैः/सुतैः): “endowed with”

Speaker

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Daśa-liṅga-pratiṣṭhā within Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rukmiṇī’s ten sons, led by Cārudeṣṇa, stand in reverent formation, each overseeing the placement of a liṅga; ten pedestals or ten small sanctums appear within a larger sacred precinct, with priests performing synchronized rites.

Characters & Entities

• Cārudeṣṇa
• Rukmiṇī
• Sons of Rukmiṇī
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith (śraddhā) sanctifies ritual action; establishing and honoring Śiva’s emblem at a holy site becomes a powerful dharmic act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra (as per the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya context).

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (the consecration/ स्थापना of Śiva-liṅgas), specifically a principal set of ten liṅgas.