Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

एवं तेषां समस्तानां विलासैः पार्थिवोचितैः । अतिक्रान्ता निशा सर्वा क्रीडतां द्विजसत्तमाः

Transliteration

evaṃ teṣāṃ samastānāṃ vilāsaiḥ pārthivocitaiḥ | atikrāntā niśā sarvā krīḍatāṃ dvijasattamāḥ

Translation

Như vậy, khi tất cả cùng hưởng những cuộc vui và trò tiêu khiển xứng bậc vương giả, thì trọn đêm đã trôi qua trong lúc họ nô đùa, hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn.

Word by Word

• एवम्: thus; in this manner
• एवम्: Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• समस्तानाम्: of all (together)
• समस्तानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: samasta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; विशेषण (तेषाम्)

• विलासैः: by amusements; by sports
• विलासैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: vilāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• पार्थिवोचितैः: befitting a king; royal-appropriate
• पार्थिवोचितैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: pārthiva (प्रातिपदिक) + ucita (प्रातिपदिक/कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (विलासैः); तत्पुरुष (पार्थिवस्य उचिताः)

• अतिक्रान्ता: passed; elapsed
• अतिक्रान्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ati-√kram (धातु) + kta (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (निशा)

• निशा: night
• निशा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: niśā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सर्वा: entire; whole
• सर्वा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (निशा)

• क्रीडताम्: (they) played / let them play
• क्रीडताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √krīḍ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, आत्मनेपद; आशीर्लिङ्गवत् प्रयोगः (let them play)

• द्विजसत्तमाः: best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजसत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (द्विजानां सत्तमाः)

Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija-sattamāḥ (addressed audience)

Visual Art Cues

Scene: A full night of ‘royal’ amusements: music, dance, feasting, and sport—yet the participants are uncanny beings; the narrator addresses learned brāhmaṇas, heightening didactic tone.

Characters & Entities

• dvijasattamāḥ (Brāhmaṇas)
• pārthiva (kingly/royal context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly splendor and enjoyment are transient; the narrative sets up a contrast between night-time marvel and day-time emptiness, pointing toward discernment (viveka).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse sits within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya framework (a sacred-place glorification), though the specific tīrtha name is not stated in this single line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is narrative description preparing the tīrtha-mahātmya episode.