Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

वशीकरणहेतोर्यः कूष्मांडीः प्रजपेन्नरः । शत्रवोऽपि वशे तस्य किं पुनः प्रमदादयः

Transliteration

vaśīkaraṇahetoryaḥ kūṣmāṃḍīḥ prajapennaraḥ | śatravo'pi vaśe tasya kiṃ punaḥ pramadādayaḥ

Translation

Người nào trì tụng thần chú “Kūṣmāṇḍī” để chiêu cảm và chế ngự—thì ngay cả kẻ thù cũng chịu dưới ảnh hưởng của người ấy; huống chi những người khác như phụ nữ và các hạng tương tự.

Word by Word

• वशीकरण: of subjugation
• वशीकरण: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वशीकरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)

• हेतोः: for the sake/cause
• हेतोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः: वशीकरणस्य हेतुः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कूष्मांडीः: Kūṣmāṇḍīs (mantras/names)
• कूष्मांडीः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कूष्माण्डी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; मन्त्रनाम/देवीनाम (object of recitation)

• प्रजपेत्: should recite repeatedly
• प्रजपेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शत्रवः: enemies
• शत्रवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (निपात)
• Form: अव्यय; अप्यर्थक (also/even)

• वशे: in (his) control
• वशे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरणे सप्तमी

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• किम्: what (then)
• किम्: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः; प्रश्न/आश्चर्यार्थक (interrogative particle)

• पुनः: then/moreover
• पुनः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति/अधिक्यार्थक (further/more so)

• प्रमद: women
• प्रमद: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रमदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासपूर्वपद (in compound)

• आदयः: and others
• आदयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Indeclinable
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; 'आदि' (etc.)—समासान्त/समाहारसूचक; समासः: प्रमदाः + आदयः (प्रमदादयः = women and others)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A practitioner chants the Kūṣmāṇḍī mantra; hostile figures bow or soften, while townsfolk approach with respect—depicting influence as social harmonization rather than coercion.

Characters & Entities

• Kūṣmāṇḍī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It presents mantra-japa as a potent discipline whose efficacy is amplified in a praised tīrtha-setting, though it should be approached within dharma and self-restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader adhyāya praises a tīrtha/pīṭha that grants mantra-success; this particular verse does not name the site explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repetition (japa) of the Kūṣmāṇḍī mantra for vaśīkaraṇa (influence/attraction).