Adhyaya 34

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तं मुनिं प्रति सूतज । त्वया पुरा सुरार्थाय प्रपीतः पयसांनिधिः

Các hiền triết thưa: “Hỡi con của Sūta, về vị Muni mà ngài vừa nói đến—thuở xưa, vì lợi ích chư Thiên, làm sao Biển Sữa lại bị uống cạn?”

Verse 2

तत्त्वं सूतज नो ब्रूहि विस्तरेण महामते । यथा तेन पुरा पीतो मुनिना पयसांनिधिः

“Xin ngài, bậc Sūtaja đại trí, hãy nói rõ chân tướng ấy cho chúng tôi—rằng thuở xưa vị Muni kia đã uống Biển Sữa như thế nào.”

Verse 3

सूत उवाच । कालेया इति विख्याताः पुरा दानवसत्तमाः । संभूताः सर्वदेवानां वीर्योत्साहप्रणाशकाः

Sūta nói: “Thuở xưa xuất hiện những Dānava bậc nhất, nổi danh là Kāleya—kẻ hủy diệt sức mạnh và chí khí của hết thảy chư Thiên.”

Verse 4

ततस्तैः पीडितं दृष्ट्वा विष्णुना प्रभविष्णुना । त्रैलोक्यं शक्तियोगेन प्रोक्तो देवो महेश्वरः

Thấy ba cõi bị chúng áp bức, đấng Viṣṇu—Chúa tể hùng lực—nhờ uy lực của thần năng (śakti) mà cất lời thưa cùng thần Maheśvara.

Verse 5

एतदीशान दैतेयैस्त्रैलोक्यं परिपीडितम् । कालिकेयैर्महावीर्येस्तस्मात्कार्यो महाहवः । अद्यैव तैः समं देव समासाद्य धरातलम्

“Ôi Īśāna, ba cõi đang bị bọn Daitya—những Kālikeya đại lực—đè nén khổ sở. Vì thế phải khởi một trận đại chiến. Ôi Deva, ngay hôm nay xin Ngài xuống mặt đất, gặp chúng và giao chiến.”

Verse 6

ततो विष्णुश्च रुद्रश्च सहस्राक्षः सुरैः सह । शितशस्त्रधराः सर्वे संप्राप्ता धरणीतलम्

Bấy giờ Viṣṇu và Rudra, cùng Sahasrākṣa (Indra) với chư thiên, hết thảy đều mang những vũ khí sắc bén, sáng lóa, liền đến trên mặt đất.

Verse 7

अथ ते दानवाः सर्वे श्रुत्वा देवान्समागतान् । युद्धार्थं सहसा जग्मुः संमुखाः कोपसंयुताः

Nghe tin chư thiên đã tụ hội, tất cả bọn Dānava liền vội vã tiến ra vì chiến trận, xông thẳng đối diện, lòng đầy phẫn nộ.

Verse 8

ततोऽभवन्महायुद्धं देवानां दानवैः सह । त्रैलोक्यं कंपितं येन समस्तं भय विह्वलम्

Rồi một cuộc đại chiến bùng lên giữa chư thiên và bọn Dānava; bởi cuộc chiến ấy, toàn thể ba cõi rung chuyển, muôn loài đều run sợ.

Verse 9

अथ कालप्रभोनाम दानवो बलगर्वितः । स शक्रं पुरतो दृष्ट्वा वज्रोच्छ्रितकरं स्थितम् । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं मेघगम्भीरनिःस्वनः

Bấy giờ một Dānava tên Kālaprabha, kiêu căng vì sức mạnh, thấy Śakra (Indra) đứng trước mặt, tay giơ cao cầm lôi chùy, liền cười nhạo mà nói; tiếng hắn trầm vang như sấm trong mây đen.

Verse 10

मुंच वज्र सहस्राक्ष पश्यामि तव पौरुषम् । चिरात्प्राप्तोऽसि मे दृष्टिं दिष्ट्या त्वं त्रिदिवेश्वरः

“Hãy phóng lôi chùy đi, hỡi Đấng Ngàn Mắt (Sahasrākṣa), để ta thấy dũng lực của ngươi. Lâu lắm rồi ngươi mới lọt vào tầm mắt ta; quả nhờ phúc duyên mà ngươi là chúa tể cõi trời ba tầng!”

Verse 11

ततश्चिक्षेप संक्रुद्धस्तस्य वज्रं शतक्रतुः । सोऽपि तल्लीलया धृत्वा जगृहे सव्यपाणिना

Bấy giờ Śatakratu (Indra) nổi giận, phóng lôi chùy về phía hắn; nhưng hắn như đùa chơi, dễ dàng bắt lấy và nắm chặt bằng tay trái.

Verse 12

ततः शक्रं समुद्दिश्य गदां गुर्वीं मुमोच सः । सर्वायसमयीं रौद्रां यमजिह्वामिवापराम्

Rồi hắn nhắm thẳng Śakra mà ném một cây chùy nặng khủng khiếp—toàn bằng sắt, dữ dằn đáng sợ, như một “Lưỡi của Yama” khác, khí giới gieo tử vong.

Verse 13

तया हतः सहस्राक्षो विसंज्ञो रुधिरप्लुतः । ध्वजयष्टिं समाश्रित्य संनिविष्टो रथोपरि

Bị cây chùy ấy đánh trúng, Sahasrākṣa (Indra) ngã bất tỉnh, toàn thân đẫm máu; tựa vào cán cờ, Ngài gục xuống trên chiến xa của mình.

Verse 14

अथ तं मातलिर्दृष्ट्वा विसंज्ञं वलघातिनम् । प्राङ्मुखं च रथं चक्रे संस्मरन्सारथेर्नयम्

Thấy Valaghātin (Đế Thích) đã ngất lịm, Mātali liền xoay chiến xa hướng về phương Đông, nhớ lại đúng phép lược của người đánh xe.

Verse 15

ततः पराङ्मुखीभूते रथे शक्रस्य संगरे । दुद्रुवुर्भयसंत्रस्ताः सर्वे देवाः समंततः

Rồi khi chiến xa của Śakra trong trận chiến quay đi, chư thiên đều kinh hãi, tán loạn chạy trốn về mọi phía.

Verse 16

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणाः । व्रीडां विहाय विध्वस्ताः पृष्ठदेशे शितैः शरैः

Các Āditya, Vasus, Rudra, Viśvedevas và đoàn Marut—gạt bỏ mọi hổ thẹn—đều tan tác, lưng bị những mũi tên sắc nhọn xuyên thấu.

Verse 17

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा दानवैर्मधुसूदनः । आरुह्य गरुडं तूर्णं कालप्रभमुपाद्रवत्

Bấy giờ, thấy đạo quân bị bọn Dānava phá tan, Madhusūdana liền mau chóng lên Garuḍa và lao thẳng đến Kālaprabha.

Verse 19

स तैराच्छादितो विष्णुः शुशुभे च समंततः । सम्यक्पुलकितांगश्च रक्ताचल इवापरः

Bị họ che phủ bốn bề, Viṣṇu vẫn rực rỡ chói ngời khắp nơi; thân thể Ngài rờn rợn khí phách anh hùng, tựa như một ngọn núi đỏ khác hiện ra.

Verse 20

ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैः शरैः कंकपतत्रिभिः । छेदयित्वेषुजालानि दैतेयान्निजघान सः

Bấy giờ, với những mũi tên phóng ra từ cung Śārṅga, gắn lông chim diệc, Ngài chém tan lưới tên dày đặc và đánh gục bọn Daitya.

Verse 21

ततो दैत्यगणाः सर्वे हन्यमाना सुरारिणा । त्रातारं नाभ्यगच्छंत मृगाः सिंहार्दिता इव

Rồi toàn thể bọn Daitya, bị kẻ thù của chư thiên tàn sát, chẳng tìm được nơi nương tựa—như đàn nai bị sư tử dày vò.

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे दैत्यः कालखंज इति स्मृतः । स कोपवशमापन्नो वासुदेवमुपाद्रवत्

Ngay lúc ấy, một Daitya tên Kālakhaṃja, bị cơn giận chế ngự, lao thẳng đến Vāsudeva.

Verse 23

स हत्वा पञ्चभिर्बाणैर्वासुदेवं शिला शितैः । जघान गरुडं क्रुद्धो दशभिर्नतपर्वभिः

Hắn dùng năm mũi tên sắc như đá bắn trúng Vāsudeva; rồi trong cơn cuồng nộ, hắn lại bắn Garuḍa bằng mười mũi tên có khớp cong, như có ngạnh.

Verse 24

ततः सुदर्शनं चक्रं तस्य दैत्यस्य माधवः । प्रमुमोच वधार्थाय ज्वालामालासमावृतम्

Bấy giờ, Mādhava phóng bánh xe Sudarśana về phía Daitya ấy để kết liễu—quanh nó là vòng hoa lửa rực cháy.

Verse 25

सोऽपि तच्चक्रमालोक्य वासुदेवकराच्च्युतम् । आगच्छंतं प्रसार्यास्यं ग्रस्तुं तत्संमुखो ययौ

Thấy chiếc Luân (đĩa thần) được phóng ra từ tay Vāsudeva đang lao thẳng đến mình, hắn cũng há miệng thật rộng để nuốt lấy, rồi tiến thẳng ra đối diện với nó.

Verse 26

अग्रसच्च महादैत्यस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । वासुदेवं समुद्दिश्य ततश्चिक्षेप सायकान्

Đại Daitya tiến lên và hô lớn: “Đứng lại! Đứng lại!” Rồi nhắm vào Vāsudeva, hắn phóng các mũi tên, các thứ phi tiêu của mình.

Verse 27

ततश्चक्री स दैत्येन ग्रस्तचक्रेण ताडितः । सुपर्णेन समायुक्तो जगाम विषमां व्यथाम्

Bấy giờ, vị cầm Luân (Śakra/Indra) bị Daitya đánh trúng bằng chính chiếc Luân đã bị hắn chộp lấy; dẫu có Suparṇa (Garuḍa) trợ lực, ngài vẫn lâm vào khổ não dữ dội.

Verse 28

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धो भगवांस्त्रिपुरांतकः । दृष्ट्वा हरिं तथाभूतं शक्रं चापि पराङ्मुखम्

Ngay lúc ấy, Đấng Thế Tôn Tripurāntaka (Śiva) nổi giận; Ngài thấy Hari trong cảnh ấy, và thấy cả Śakra cũng quay mặt lui bước.

Verse 29

ततः शूलप्रहारेण तं निहत्य दनोः सुतम् । शरैः पिनाकनिर्मुक्तैर्जघानोच्चैस्तथा परान्

Rồi Ngài dùng một mũi đâm của cây Tam Xoa mà giết con trai của Danu; và bằng những mũi tên phóng ra từ Pināka, Ngài cũng quật ngã các kẻ thù khác.

Verse 30

कालप्रभं प्रकालं च कालास्यं कालविग्रहम् । जघान भगवाञ्छंभुस्तथान्यानपि नायकान्

Bấy giờ Đấng Thánh Śambhu đã đánh hạ Kālaprabha, Prakāla, Kālāsya và Kālavigraha, lại cũng quật ngã các thủ lĩnh khác nữa.

Verse 31

ततः प्रधानास्ते सर्वे दानवा अपिदारुणाः । पलायनपरा जाता निरुत्साहा द्विषज्जये

Rồi tất cả các thủ lĩnh Dāṇava—dẫu hung bạo—chỉ còn chăm chăm tháo chạy, lòng nản chí trước chiến thắng của kẻ thù.

Verse 32

ततः शक्रश्च विष्णुश्च लब्धसंज्ञौ धृतायुधौ । श्लाघयंतौ महादेवं संस्थितौ रणमूर्धनि

Bấy giờ Śakra và Viṣṇu lấy lại bình tĩnh, cầm vũ khí trong tay, đứng nơi tuyến đầu chiến trận mà tán dương Mahādeva.

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे भग्नान्समुद्वीक्ष्य दनोः सुतान् । जघ्नुः शरशतैः शस्त्रैः सर्वे देवाः सवासवाः

Trong lúc ấy, thấy các con của Danu tan vỡ và tháo chạy, chư thiên—cùng với Vāsava (Indra)—đã dùng hàng trăm mũi tên và binh khí mà tiêu diệt họ.

Verse 34

अथ ते हतभूयिष्ठा दानवा बलवत्तराः । हन्यमानाः शितैर्बाणैस्त्रिदशैर्जितकाशिभिः

Rồi những Dāṇava ấy—dẫu sức mạnh phi thường—phần lớn đều bị giết, khi bị các mũi tên sắc bén của chư thiên, rực sáng vì chiến thắng, bắn trúng.

Verse 35

अगम्यं मनसा तेषां प्रविष्टा वरुणालयम् । शस्त्रैश्च क्षतसर्वांगा हतनाथाः सुदुःखिताः

Vượt ngoài sức tưởng của họ, họ đã bước vào cung điện của thần Varuṇa; thân thể bị vũ khí làm thương tích khắp nơi, thủ lĩnh bị giết, và họ chìm trong nỗi sầu khổ lớn lao.