Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

हंसाद्य तव तुष्टोऽहं तस्मात्प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुष्प्राप्यमपि निश्चितम्

Transliteration

haṃsādya tava tuṣṭo'haṃ tasmātprārthaya vāṃchitam | ahaṃ te saṃpradāsyāmi duṣprāpyamapi niścitam

Translation

“Này Haṃsa, hôm nay Ta hài lòng về ngươi; vậy hãy cầu xin điều ngươi mong muốn. Ta nhất định sẽ ban cho ngươi—dẫu là điều khó được—không chút nghi ngờ.”

Word by Word

• हंस: O Haṃsa
• हंस: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन — Masculine, Vocative, Singular

• अद्य: today/now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6/षष्ठी), एकवचन — Genitive, Singular (2nd person pronoun)

• तुष्टः: pleased/satisfied
• तुष्टः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त; तुष् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन — Past participle used adjectivally, Masculine, Nominative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन — Nominative, Singular (1st person pronoun)

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: हेतुवाचक-अव्यय/अपादानार्थक-प्रयोगः — ablatival adverb ‘therefore/from that’

• प्रार्थय: ask/request
• प्रार्थय: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रार्थय् (धातु; प्र+अर्थ्/अर्थय्)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperative, 2nd person, Singular

• वाञ्छितम्: the desired (boon/thing)
• वाञ्छितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाञ्छित (कृदन्त; वाञ्छ् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Past participle used substantively, Neuter, Accusative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन — Nominative, Singular

• ते: to you
• ते: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4), एकवचन — Dative, Singular (to you)

• संप्रदास्यामि: I will bestow/give
• संप्रदास्यामि: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + सम्+प्र (उपसर्ग)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Simple Future, 1st person, Singular

• दुष्प्राप्यम्: hard to obtain
• दुष्प्राप्यम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुष् + प्राप्य (कृदन्त; प्र+आप्/प्राप् धातु, यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; समासः: दुष्(अव्यय-उपसर्ग) + प्राप्य (hard-to-obtain)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• निश्चितम्: certain/assured
• निश्चितम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निश्चित (कृदन्त; नि+चि धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; ‘decided/assured’

Speaker

Śiva (Maheśvara/Śaṅkara)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Haṃsa

Visual Art Cues

Scene: A radiant deity (Śiva implied) addresses Haṃsa with a gesture of blessing, offering a boon; the tīrtha ambience suggests sanctity—liṅga nearby, attendants, soft divine light.

Characters & Entities

• Śiva (Maheśvara)
• Haṃsa (devotee addressed)
• Umā (implied from prior verse)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When devotion matures into divine pleasure, the Lord becomes the giver of even the seemingly unattainable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The boon is granted in the context of Camatkārapura kṣetra, whose sanctity enables such divine encounter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse records the culmination of prior observances—Śiva invites the devotee to ask for a boon.