Adhyaya 266

Verse 1

ऋषय ऊचुः । श्रुतानि मुख्यतीर्थानि तत्क्षेत्रप्रोद्भवानि च । येषु स्नातो नरः स्म्यक्सर्व तीर्थफलं लभेत्

Các bậc hiền thánh (ṛṣi) thưa rằng: Chúng con đã nghe về những thánh địa tắm gội chính yếu phát sinh trong vùng đất linh thiêng ấy; ai tắm đúng pháp tại đó sẽ được công đức của mọi tīrtha.

Verse 2

लिंगानि च महाभाग तत्र मुख्यानि यानि च । यैर्दृष्टैर्लभ्यते श्रेयः सर्वेषां तानि नो वद

Và, ô bậc hữu phúc, xin hãy nói cho chúng con về những liṅga chính yếu ở đó; nhờ được darśana (chiêm bái linh thiêng) các liṅga ấy, mọi người đạt điều thiện tối thượng.

Verse 3

सूत उवाच । तत्र च मंकणाख्यं तु लिंगमस्ति सुशोभनम् । तथा सिद्धेश्वरं नाम गौतमेश्वरसंयुतम्

Sūta nói: Ở đó có một liṅga rực rỡ, mỹ lệ, mang danh Maṃkaṇa. Lại có một liṅga tên Siddheśvara, gắn liền với Gautameśvara.

Verse 4

कपालेश्वमन्यच्च चतुर्थं परिकीर्तितम् । एकैकं सर्वलिंगानां फलं यच्छत्यसंशयम् । यथोक्तविधिना सम्यग्यथोक्तं द्विजसत्तमाः

Và còn một liṅga khác, Kapāleśvara, được tôn xưng là vị thứ tư. Mỗi liṅga trong số ấy chắc chắn ban cho quả phúc của mọi liṅga, khi được thờ phụng đúng theo nghi thức đã dạy, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 5

तत्र तावत्प्रवक्ष्यामि मंकणेश्वरजं फलम् । मकाराक्षरयुक्तस्य लिंगस्यात्र द्विजोत्तमाः

Nay, ngay tại đó, ta sẽ nói về quả phúc phát sinh từ Maṃkaṇeśvara—liṅga ở đây gắn với âm tiết “ma”, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 6

शिवरात्रिं समासाद्य यस्तस्य पुरुषो द्विजाः । कुर्याज्जागरणं रात्रौ निराहारः स्थितः शुचिः

Hỡi các bậc nhị sinh! Khi đêm Śivarātri đến, bất cứ ai là người sùng kính của Ngài mà thức canh suốt đêm—giữ thân tâm thanh tịnh, an trú vững vàng và nhịn ăn—ắt được công đức như đã hứa.

Verse 7

सर्वलिंगोद्भवं चैव फलं दर्शनसंभवम् । जायते नात्र संदेह इत्युवाच हरः स्वयम्

Quả phúc do sự chiêm bái (darśana) phát sinh chính là quả phúc phát sinh từ mọi Liṅga. Điều này không hề nghi ngờ—chính Hara (Śiva) tự tuyên thuyết.

Verse 8

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिर्महाभाग कस्मिन्काले तु सा भवेत् । विध्यानं चैव माहात्म्यं सर्वं नो विस्तराद्वद

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Bậc đại phúc thay! Śivarātri diễn ra vào thời điểm nào? Xin hãy nói cho chúng tôi tường tận về nghi thức đúng pháp và sự vĩ đại của nó—tất cả mọi điều.”

Verse 9

सूत उवाच माघस्य कृष्णपक्षे या तिथिश्चैव चतुर्दशी । तस्या रात्रिः समाख्याता शिवरात्रिसमुद्भवा

Sūta thưa: “Vào tháng Māgha, trong nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa), ngày trăng thứ mười bốn (caturdaśī)—đêm của ngày ấy được tuyên xưng là Śivarātri, đêm được biết đến là Śivarātri.”

Verse 10

तस्यां सर्वेषु लिंगेषु सदा संक्रमते हरः । विशेषात्सर्वपुण्येषु ख्यातेयं मंकणेश्वरे

Trong đêm ấy (Śivarātri), Hara (Śiva) luôn ngự nhập vào mọi Liṅga. Tuy vậy, giữa mọi thánh địa và nơi công đức, sự hành trì này đặc biệt lừng danh tại Maṃkaṇeśvara.

Verse 11

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिः कथं जाता केनैषा च विनिर्मिता । कस्माद्बहुफला जाता सर्वं नो विस्तराद्वद

Các hiền triết thưa rằng: “Đêm Śivarātri đã phát sinh thế nào, và do ai thiết lập? Vì cớ gì mà trở nên vô cùng nhiều quả phúc? Xin hãy thuật lại cho chúng tôi mọi điều một cách tường tận.”

Verse 12

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथानकम् । भर्तृयज्ञस्य संवादमश्वसेनस्य भूपतेः

Sūta nói: “Tại đây ta sẽ kể cho các ngươi một chuyện tích xưa—chính là cuộc đối thoại giữa Bhartṛyajña và đức vua Aśvasena.”

Verse 13

आनर्ताधिपतिः पूर्वमश्वसेन इति स्मृतः । आसीद्धर्मपरो नित्यं वेदवेदागंपारगः

Thuở xưa, vị chúa tể xứ Ānarta được biết đến với danh hiệu Aśvasena. Ngài luôn chuyên tâm nơi dharma, tinh thông các Veda cùng những bộ phận phụ trợ (Vedāṅga).

Verse 14

भर्तृयज्ञः पुरा तेन इदं पृष्टः कुतूहलात् । कलिकालं समुद्वीक्ष्य वर्धमानं दिनेदिने

Vì lòng hiếu kỳ, một lần ngài đã hỏi Bhartṛyajña về điều ấy, khi thấy thời mạt pháp Kali ngày một tăng trưởng.

Verse 15

अश्वसेन उवाच । कलिकालकृते किंचिद्व्रतं मे वद सन्मुने । स्वल्पायासं महत्पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

Aśvasena thưa rằng: “Bạch hiền thánh, xin nói cho ta một hạnh nguyện thích hợp với thời Kali—ít nhọc công mà được đại phúc, có thể tiêu trừ mọi tội lỗi.”

Verse 16

स्वल्पायुषः सदा मर्त्या ब्रह्मन्कृतयुगे पुरा । त्रेतायां द्वापरे चैव किमु प्राप्ते कलौ युगे

Bạch Bà-la-môn, mạng sống của phàm nhân vốn luôn ngắn ngủi; dẫu thuở Kṛta-yuga xa xưa, rồi đến Tretā và Dvāpara cũng vậy; huống chi nay Kali-yuga đã đến thì lại càng ngắn biết bao!

Verse 17

तस्माद्वर्षव्रतं त्यक्त्वा किंचिदेकाह्निकं वद

Vì thế, xin gác lại những lời nguyện trọn năm, mà hãy nói cho tôi một pháp hành trì chỉ trong một ngày.

Verse 18

श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् । न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वास्य न वा कृतम्

Việc đáng làm ngày mai, hãy làm ngay hôm nay; việc định làm buổi chiều, hãy làm từ buổi sớm. Vì tử thần chẳng đợi xem việc ấy đã xong hay chưa.

Verse 19

तस्य तद्वचं श्रुत्वा भर्तृयज्ञ उदारधीः । अब्रवीत्सुचिरं ध्यात्वा ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

Nghe lời ấy, Bhartṛyajña, bậc tâm trí cao quý, liền cất tiếng—sau khi trầm tư thật lâu và thấy biết bằng tuệ nhãn thiêng liêng.

Verse 20

अस्ति राजन्व्रतं पुण्यं शिवरात्रीतिसंज्ञितम् । एकाह्निकं महाराज सर्वपातकनाशनम्

Muôn tâu Đại vương, có một thánh nguyện gọi là Śivarātri. Đó là pháp trì giới trong một ngày, thưa Đại vương, có năng lực diệt trừ mọi trọng tội.

Verse 21

तत्र यद्दीयते दानं हुतं जप्तं तथैव च । सर्वमक्षयतां याति रात्रि जागरणे कृते

Trong dịp ấy, mọi bố thí, mọi lễ hiến cúng, và mọi câu thần chú được trì tụng—tất cả đều trở nên bất hoại khi giữ trọn canh thức suốt đêm.

Verse 22

अपुत्रो लभते पुत्रानधनो धनमाप्नुयात् । स्वल्पायुर्दीर्घमायु्ष्यं शत्रूणां चैव संक्षयम्

Người hiếm muộn sẽ được con; kẻ nghèo sẽ được của cải. Người đoản thọ được tăng thọ, và các kẻ thù cũng dần suy tàn.

Verse 23

यंयं काममभिध्यायन्व्रतमेतत्समाचरेत् । तंतं समाप्नुयान्मर्त्यो निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्

Phàm nhân ôm giữ điều ước nào trong tâm rồi thực hành giới nguyện này vì mục đích ấy—sẽ đạt đúng điều đó; còn ai hành trì vô cầu thì chứng đắc giải thoát.

Verse 24

कार्पण्येनाथ वित्तेन यदि कुर्यात्प्रजागरम् । तथा वर्षकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

Dù với phương tiện khiêm nhường hay với của cải dồi dào, hễ ai giữ canh thức suốt đêm thì được giải khỏi các tội lỗi tích tụ trong một năm—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 25

यानि कान्यत्र लिंगानि स्थावराणि चराणि च । तेषु संक्रमते देवस्तस्यां रात्रौ यतो हरः

Mọi liṅga hiện hữu nơi đây—dù cố định hay di động—đều được Thần linh nhập vào trong đêm ấy, vì chính khi ấy Hara (Śiva) giáng lâm thiêng liêng.

Verse 26

शिवरात्रिस्ततः प्रोक्ता तेन सा हरवल्लभा । प्रार्थितः स सुरैः सर्वैर्लोकानुग्रहकाम्यया

Vì thế gọi là “Śivarātri”; do vậy đêm ấy được Hara (Śiva) yêu quý. Và Ngài đã được chư thiên đồng lòng khẩn cầu, với ước nguyện ban ân phúc cho muôn thế giới.

Verse 27

भगवन्कलिकालेऽस्मिन्सर्वपापसमन्विते । वर्षपापविशुद्ध्यर्थं दिनमेकं क्षितौ व्रज । येन त्वत्पूजया पूता मर्त्याः शुद्धिमवाप्नुयुः

Bạch Đấng Thế Tôn, trong thời Kali đầy dẫy mọi tội lỗi, xin Ngài giáng lâm xuống cõi đất chỉ một ngày, để nhờ sự thờ phụng Ngài mà người phàm được thanh tịnh và được gột sạch tội lỗi của cả một năm.

Verse 28

ततो दत्तं हुतं तेषामस्माकमुपतिष्ठति । यदुच्छिष्टं नरैर्दत्तं तद्वृथा जायतेऽखिलम्

Khi ấy, những gì họ bố thí và những gì dâng vào lửa tế tự thật sự đến được với chúng ta (chư thiên). Nhưng bất cứ lễ vật nào do con người dâng khi còn ô uế thì hoàn toàn vô ích.

Verse 29

कलिकाले न चास्माकं किंचिदेवोपतिष्ठति । अशुद्धैर्मानवैर्दत्तं प्रभूतमपि शंकर

Trong thời Kali, chẳng có gì thật sự đến được với chúng ta khi lễ vật do người ô uế dâng lên—dẫu của ấy có nhiều đến đâu—hỡi Śaṅkara (Śiva).

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । माघमासस्य कृष्णायां चतुर्दश्यां सुरेश्वर । अहं यास्यामि भूपृष्ठे रात्रौ नैव दिवा कलौ

Đức Thế Tôn phán: Hỡi Chúa tể chư thiên, vào ngày mười bốn của nửa tháng tối (kṛṣṇa pakṣa) trong tháng Māgha, Ta sẽ đến trên mặt đất—trong đêm, chứ không phải ban ngày—trong thời Kali.

Verse 31

लिंगेषु च समस्तेषु चलेषु स्थावरेषु च । संक्रमिष्याम्यसंदिग्धं वर्षपापविशुद्धये

Để tịnh hóa tội lỗi của một năm, Ta chắc chắn sẽ nhập vào tất cả các liṅga, cả di động lẫn cố định.

Verse 32

तस्यां रात्रौ हि मे पूजां यः करिष्यति मानवः । मंत्रैरेतैः सुरश्रेष्ठ विपाप्मा स भविष्यति

Quả thật, người nào trong đêm ấy cử hành lễ thờ phụng Ta bằng các thần chú này, hỡi bậc tối thượng trong chư thiên, người ấy sẽ trở nên vô tội.

Verse 33

ॐ सद्योजाताय नमः । ॐ वामदेवाय नमः । ॐ घोराय नमः । ॐ तत्पुरुषाय नमः । ॐ ईशानाय नमः । एवं वक्त्राणि संपूज्य गन्धपुष्पानुलेपनैः । वस्त्रैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्ततोऽर्घं संप्रदापयेत् । मंत्रेणानेन संपूज्य मां ध्यात्वा मनसि स्थितम्

“Om, kính lễ Sadyojāta; Om, kính lễ Vāmadeva; Om, kính lễ Ghora; Om, kính lễ Tatpuruṣa; Om, kính lễ Īśāna.” Như vậy, sau khi phụng thờ năm Thánh diện bằng hương thơm, hoa và dầu xoa—cùng y phục, đèn sáng và phẩm vật cúng dường—rồi hãy cung kính dâng arghya. Đã cúng bái bằng thần chú này, hãy quán niệm về Ta, Đấng an trụ trong tâm.

Verse 34

गौरीवल्लभ देवेश सर्वाद्य शशिशेखर । वर्षपापविशुद्ध्यर्थमर्घो मे प्रतिगृह्यताम्

Hỡi Đấng được Gaurī yêu dấu, hỡi Chúa tể chư thiên, hỡi Đấng nguyên sơ, hỡi Śiva đội trăng—vì sự tịnh hóa tội lỗi của một năm, xin Ngài thọ nhận arghya do con dâng.

Verse 35

ततः संपूजयेद्विप्रं भोजनाच्छादनादिभिः । दत्त्वाथ दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

Sau đó, hãy kính trọng một vị brāhmaṇa bằng thức ăn, y phục và các vật dụng khác; và sau khi dâng dakṣiṇā cho vị ấy, chớ keo kiệt hay gian dối về tài vật.

Verse 36

धर्माख्यानकथाभिश्च सलास्यैस्तांडवैस्तथा

Và còn có việc tụng đọc các truyện thuyết về Chánh pháp, cùng những điệu múa uyển chuyển, và cũng như các màn múa tāṇḍava hùng tráng.

Verse 37

एवं करिष्यते योऽत्र व्रतमेतत्सुरेश्वर । वर्षपापविशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं भविष्यति

Ôi Chúa tể chư thiên, ai ở đây thực hành lời nguyện này đúng như vậy, thì đó sẽ trở thành sự sám hối, đưa đến thanh tịnh khỏi các tội lỗi của cả năm.

Verse 38

तच्छ्रुत्वा त्रिदशाः सर्वे प्रणम्य शशिशेखरम् । संप्रहृष्टा नरश्रेष्ठ स्वानि स्थानानि भेजिरे

Nghe vậy, tất cả chư thiên đều đảnh lễ Śaśiśekhara (Śiva). Hoan hỷ, hỡi bậc tối thắng trong loài người, họ trở về các cõi của mình.

Verse 39

प्रेषयामासुरुर्व्यां च नारदं मुनिसत्तमम् । प्रबोधनाय लोकानां शिवरात्रिकृते सदा

Và họ đã sai Nārada, bậc hiền thánh tối thượng, xuống cõi trần, để luôn thức tỉnh muôn người vì lễ Śivarātri.

Verse 40

सोऽपि गत्वा धरापृष्ठं श्रावयामास सर्वतः । शिवरात्रेस्तु माहात्म्यं यदुक्तं शूलपाणिना

Ngài cũng đi khắp mặt đất và rao truyền mọi nơi về sự vĩ đại của Śivarātri, đúng như lời Đấng cầm Tam Xoa (Śiva) đã dạy.

Verse 41

ततः प्रभृति संजाता शिवरात्रिर्धरातले । सर्वकामप्रदा पुण्या सर्वपातकनाशिनी

Từ đó về sau, lễ Śivarātri được thiết lập trên cõi đất—thánh thiện, ban thành tựu mọi điều mong cầu, và diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 42

अत्र वः कीर्तयिष्यामि पुरावृत्तं कथानकम् । यद्वृत्तं नैमिषारण्ये लुब्धकस्यात्र कस्यचित्

Nay ta sẽ kể cho các ngươi một chuyện tích xưa—điều đã xảy ra tại rừng Naimiṣāraṇya, liên quan đến một người thợ săn nơi ấy.

Verse 43

तत्रासील्लुब्धकः कश्चिज्जातिमात्रान्न कर्मतः । व्यसेनानाभिभूतात्मा परवित्तापहारकः

Ở đó có một người thợ săn—chỉ cao quý bởi dòng dõi chứ không bởi hạnh kiểm—tâm bị thói xấu lấn át, sống bằng cách cướp đoạt của cải của người khác.

Verse 44

न कदाचिद्व्रतं तेन न दत्तं न जपः कृतः । केवलं च हृतं वित्तं लोकानां छलसंश्रयात्

Hắn chưa từng giữ một giới nguyện nào, chẳng bố thí, cũng không tụng niệm; trái lại, nương vào mưu trá, hắn chỉ cướp đoạt tài sản của người đời.

Verse 45

कस्यचित्त्वथ कालस्य शिवरात्रिः समागता । माघमासेऽसितेपक्षे सर्वपातकनाशिनी

Rồi theo dòng thời gian, Śivarātri đến—vào nửa tháng tối của tháng Māgha—được tôn xưng là bậc diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 46

तत्रास्त्यायतनं पुण्यं देवदेवस्य शूलिनः । तत्र जागरणं रात्रौ प्रारब्धं बहुभिर्ज्जनैः

Tại đó có một thánh điện linh thiêng của Śūlin, Đấng Thần của chư thần; và tại đó, nhiều người đã khởi sự lễ thức thức canh suốt đêm.

Verse 47

नारीभिर्नरशार्दूल भूषिताभिः सुभूषणैः । अथासौ चिंतयामास चोरो दृष्ट्वाथ जागरम्

Hỡi bậc hùng dũng như hổ giữa loài người! Thấy buổi thức canh—những phụ nữ trang sức lộng lẫy—tên trộm ấy liền bắt đầu toan tính mưu kế.

Verse 48

गच्छामि यदि कांचित्स्त्रीं भूषणैः परिभूषिताम् । निष्क्रांतां बाह्यतश्चास्य प्रासादस्याप्नुयामहम्

“Nếu ta có thể tiếp cận một người phụ nữ được trang sức bằng châu báu, khi nàng bước ra ngoài khỏi ngôi đền này, ta sẽ có cơ hội của mình.”

Verse 49

ततो हत्वा समादाय भूषणानि व्रजाम्यहम्

“Rồi ta sẽ giết (nàng), lấy hết châu báu, và rời đi.”

Verse 50

एवं निश्चित्य मनसा गतस्तस्य समीपतः । कर्णिकारं समारुह्य स्थितो गुप्तस्ततो हि सः

Quyết định như thế trong lòng, hắn tiến đến gần nơi ấy; rồi leo lên cây karṇikāra và ẩn mình tại đó.

Verse 51

वीक्षमाणो दिशः सर्वा नारीनिष्क्रामणोद्भवाः । चौरकर्मप्रवृत्तस्य शीतार्तस्य विशेषतः

Hắn nhìn khắp bốn phương, chờ những người nữ bước ra khỏi khu vực; đang mưu việc trộm cắp, lại đặc biệt khổ vì giá lạnh, nên vẫn luôn cảnh giác.

Verse 52

अल्पापि निद्रा नायाता न च नारी विनिर्गता । तस्याधस्तात्ततो लिंगमभवत्तु धरोद्भवम् । गत्वा च पत्राण्यादाय प्रचिक्षेपास्य चोपरि

Chẳng một chút ngủ nào đến với hắn, và cũng không có người nữ nào bước ra. Bấy giờ, ngay dưới hắn, một liṅga từ lòng đất hiện lên; hắn đi lấy lá rồi rải lên trên đó.

Verse 53

एतस्मिन्नेव काले तु प्रोद्गतस्तीक्ष्णदीधितिः । असतीनां च चौराणां कामिनामसुखावहः

Ngay lúc ấy, mặt trời với ánh tia sắc bén rực lửa đã mọc lên—mang khổ não đến cho kẻ dâm loạn, cho bọn trộm cắp, và cho những người bị dục vọng thúc đẩy.

Verse 54

ततो नराश्च नार्यश्च जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् । उपचारपराः शांताः प्रणिपत्य महेश्वरम्

Rồi nam nữ đều trở về nhà mình—tâm an tịnh, chuyên chú việc cúng dường đúng pháp, và đã cúi lạy Maheśvara.

Verse 55

सोऽपि चौरो निराशश्च क्षुत्क्षामः शीतविह्वलः । अवतीर्य द्रुमात्तस्मादुपायं कंचिदाश्रितः

Tên trộm ấy cũng vậy—tuyệt vọng, gầy rộc vì đói và run rẩy vì lạnh—liền trèo xuống khỏi cây ấy và nương theo một kế sách nào đó.

Verse 56

ततः कालेन महता पंचत्वं समपद्यत । जातो जातिस्मरः सोऽथ दशार्णाधिपतेर्गृहे

Sau một thời gian rất lâu, ông đi đến trạng thái “ngũ phần” (cái chết); rồi lại tái sinh, trở thành người nhớ được các đời trước, trong nhà vị chúa tể xứ Daśārṇa.

Verse 57

उपवासप्रभावेन बलादपि प्रजागरात् । शिवरात्रेस्तथा तस्य लिङ्गस्यापि प्रपूजया

Nhờ oai lực của việc trai giới, nhờ sự thức canh (dẫu bị ép buộc), và nhờ sự phụng thờ trọn vẹn liṅga ấy trong đêm Śivarātri—

Verse 58

ततो राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं महत् । कारयामास लिंगस्य प्रासादं तस्य शोभनम्

Rồi sau đó, khi đã thừa hưởng vương quốc lớn lao của tổ tiên, ông cho dựng một ngôi đền nguy nga, trang nghiêm cho liṅga ấy.

Verse 59

वर्षेवर्षे समाश्रित्य शिवरात्रौ प्रजागरात् । उपवासपरोभूत्वा गीतवादित्रनिःस्वनैः

Năm này qua năm khác, vào đêm Śivarātri, ông giữ lễ thức canh suốt đêm—chuyên tâm trai giới—giữa tiếng hát và tiếng nhạc vang rền.

Verse 60

धर्माख्यानकथाभिश्च गीतध्वनिभिरेव च । पूर्वोक्तमंत्रैः संपूज्य अर्घं दत्त्वा विधानतः । संतर्प्य ब्राह्मणान्कामैर्जगाम निलयं निजम्

Với những lời kể tụng các chuyện đạo (dharma) và chính âm vang của những khúc ca kính lễ, ông phụng thờ liṅga ấy viên mãn bằng các thần chú đã nêu trước; rồi theo đúng nghi thức, dâng arghya. Sau khi làm thỏa lòng các brāhmaṇa bằng những vật phẩm như ý, ông trở về tư dinh của mình.

Verse 61

कस्यचित्त्वथ कालस्य शिवरात्रौ समागताः । प्रासादे तत्र मुनयः प्राप्ता शाण्डिल्यपूर्वकाः

Rồi vào một thời điểm, đúng đêm lễ Śivarātri, các bậc hiền thánh đến ngôi đền ấy; đứng đầu trong số đó là thánh hiền Śāṇḍilya.

Verse 62

शांडिल्योऽथ भरद्वाजो यवक्रीतोऽथ गालवः । पुलस्त्यः पुलहो गार्ग्यस्तथान्ये बहवो नृप

Có Śāṇḍilya, Bharadvāja, Yavakrīta và Gālava; Pulastya, Pulaha, Gārgya—cùng rất nhiều hiền thánh khác nữa, hỡi đại vương.

Verse 63

सोऽपि राजा बृहत्सेनो दशार्णाधिपतेः सुतः । संप्राप्तो जागरं कर्तुं तस्य लिंगस्य चाग्रतः

Vị vua ấy nữa—Bṛhatsena, con của chúa tể Daśārṇa—cũng đến đó, với ý nguyện thức canh đêm thiêng (jāgaraṇa) trước chính Śiva-liṅga ấy.

Verse 64

पूजयित्वा ततो देवं प्रणिपत्य मुनीश्वरान् । उपविष्टस्तस्य चाग्रे ह्यनुज्ञातो द्विजोत्तमैः

Bấy giờ, sau khi phụng thờ Thượng Đế và đảnh lễ các bậc đại hiền, nhà vua ngồi xuống trước Ngài, vì đã được các bậc dvija tối thượng cho phép.

Verse 65

ततस्तस्याग्रतश्चक्रुः कथास्ते बहुधा नृप । राजर्षीणामतीतानां ब्रह्मर्षीणां विशेषतः

Rồi, hỡi đại vương, các ngài mở ra nhiều cuộc đàm đạo thánh thiện trước mặt vua—nhất là về các bậc rājaṛṣi thuở xưa và, đặc biệt hơn nữa, về các đại brahmaṛṣi.

Verse 66

अथ कस्मिन्कथांते स तैः पृष्टो ब्रह्मवादिभिः । कौतुकाविष्टचित्तैश्च विस्मयोत्फुल्ललोचनैः

Rồi, vào lúc kết thúc một cuộc đàm đạo, ngài được các bậc luận giải về Phạm (Brahman) thỉnh hỏi—tâm bị cuốn bởi lòng hiếu kỳ, mắt mở rộng vì kinh ngạc.

Verse 67

राजन्पृच्छामहे सर्वे वयं कौतूहलान्विताः । यदि ब्रवीषि नः सत्यं देवतायतने स्थितः

Tâu Đại vương, tất cả chúng tôi xin thỉnh hỏi, lòng đầy hiếu kỳ: nếu ngài sẽ nói sự thật cho chúng tôi—ngay khi đang đứng trong thánh điện của thần linh—

Verse 68

राजोवाच । यदि ज्ञास्यामि विप्रेंद्राः कथयिष्याम्यसंशयम् । देवस्याग्रे च संपृष्टः सत्येनात्मानमालभे

Nhà vua đáp: “Nếu ta biết, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng, ta sẽ nói không chút nghi ngờ. Và khi bị thỉnh hỏi trước Thượng Đế, ta tự ràng buộc mình bằng chân thật.”

Verse 69

ऋषय ऊचुः । पुष्कलानि परित्यज्य कस्माद्दानान्यनेकशः । जागरं कर्तुकामोऽत्र स्वदेशादुपतिष्ठसि

Các hiền sĩ thưa: “Gác lại những lễ vật dồi dào và bao thứ bố thí, cớ sao ngài từ xứ sở mình đến đây, chỉ mong thực hành lễ thức thức canh đêm?”

Verse 70

वर्षेवर्षे सदा प्राप्ते नूनं त्वं वेत्सि कारणम् । रहस्यं यदि ते न स्यात्तद्ब्रवीहि नराधिप

Vì năm nào ngài cũng đến không sai lệch, hẳn ngài biết nguyên do. Nếu điều ấy không phải bí mật đối với ngài, xin hãy nói, hỡi bậc chúa tể loài người.

Verse 71

सूत उवाच । सवैलक्ष्यं स्मितं कृत्वा ततः प्राह स दुर्मनाः । रहस्यं परमं ह्येतदवाच्यं हि द्विजोत्तमाः

Sūta nói: Với nụ cười ngượng ngùng, vị vua u sầu bèn thưa: “Đây quả là bí mật tối thượng—khó mà nói ra, hỡi các bậc tối thắng trong hàng Nhị Sinh.”

Verse 72

तथापि च वदिष्यामि पृष्टो देवाग्रतो यतः

“Dẫu vậy, ta vẫn sẽ nói, vì ta đã được hỏi ngay tại đây, trước thánh nhan của Chúa Tể.”

Verse 73

ततः स कथयामास पूर्वदेहसमुद्भवम् । मलिम्लुचस्ततो नूनं शिवरात्रिसमुद्भवम्

Rồi ông thuật lại điều phát sinh từ thân trước của mình—rằng quả thật cảnh ngộ bị xem là kẻ ngoài giai cấp ấy đã sinh khởi do mối liên hệ với nghi lễ Śivarātri.

Verse 74

चौर्यभावेन देवस्य पूजनं जागरस्तथा । उपवासं विना तेन शिवरात्रौ पुरा कृतम्

Thuở trước, vào đêm Śivarātri, ông có thờ phụng Chúa và cũng thức canh—nhưng ông làm với tâm ý của kẻ trộm, và không giữ trai giới nhịn ăn.

Verse 75

जातिस्मरणसंयुक्तं जन्मजातं यथातथम् । ततस्ते मुनयः सर्वे साधुवादान्पृथग्विधान्

Được năng lực nhớ lại các đời, ông kể lại mọi việc từ lúc sinh ra, đúng như đã xảy ra; rồi tất cả các vị hiền triết ấy lần lượt thốt lên những lời tán thán và chúc phúc khác nhau.

Verse 76

नृपोत्तमस्य राजर्षेर्दत्त्वाशीर्भिः समन्वितान् । रात्रौ जागरणं कृत्वा प्रजग्मुस्ते निजाश्रमान्

Sau khi ban phúc lành cho vị vua tối thượng ấy—bậc vương thánh (rājarsi)—họ thức canh suốt đêm, rồi trở về các đạo viện (āśrama) của mình.

Verse 77

सोऽपि राजासमभ्यर्च्य तं देवं तान्द्विजोत्तमान् । जगाम स्वपुरं पश्चात्कृत्वा रात्रौ प्रजागरम्

Nhà vua ấy cũng kính lễ phụng thờ vị Thần ấy và các bậc Bà-la-môn tối thượng; rồi sau khi thức canh suốt đêm, ngài trở về kinh thành của mình.

Verse 78

भर्तृयज्ञ उवाच । शिवरात्रिः समुत्पन्ना एवं भूमितले नृप । एवंविधं च माहात्म्यं तस्यास्ते परिकीर्तितम्

Bhartṛyajña nói: “Tâu Đại vương, như thế Śivarātri đã khởi sinh trên cõi đất này; và chính sự vĩ đại của ngày ấy cũng đã được tuyên thuyết cho ngài như vậy.”

Verse 79

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या स नृपसत्तम । कलिकाले विशेषेण य इच्छेद्भूतिमात्मनः

Vì thế, tâu bậc vua tối thượng, hãy dốc mọi nỗ lực mà hành trì—đặc biệt trong thời Kali—đối với bất cứ ai mong cầu phúc thịnh và an lạc cho chính mình.

Verse 80

एषा कृता दिलीपेन नलेन नहुषेण च । मान्धात्रा धुंधुमारेण सगरेण युयुत्सुना

Sự hành trì Śivarātri này đã được thực hiện bởi Dilīpa, Nala và Nahūṣa; bởi Māndhātṛ, Dhuṃdhumara, Sagara và Yuyutsu nữa.

Verse 81

तथान्यैश्च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितैः । प्राप्ताश्च हृद्गताः कामा ये दिव्या ये च मानुषाः

Cũng vậy, nhiều người khác nữa—đặc biệt là những ai đầy đủ lòng tín thành chân chánh—đã đạt được các ước nguyện cất giữ trong tim, dù là ước nguyện cõi trời hay ước nguyện nhân gian.

Verse 82

तथा चैव तु सावित्र्या श्रिया देव्या तु सीतया । अरुंधत्या सरस्वत्या मेनया रंभया तथा

Cũng vậy, điều ấy đã được Sāvitrī, nữ thần Śrī và Sītā thực hành; Arundhatī, Sarasvatī, Menā và cả Rambhā cũng thế.

Verse 83

इंद्राण्याथ दृषद्वत्या स्वधया स्वाहया तथा । रत्या प्रीत्या प्रभावत्या गायत्र्या च नृपोत्तम । सर्वाः प्राप्ताः प्रियान्कामानतिसौभाग्यसंयुतान्

Rồi Indrāṇī, Dṛṣadvatī, Svadhā và Svāhā; lại nữa Ratī, Prītī, Prabhāvatī và Gāyatrī—hỡi bậc vua tối thượng—mỗi vị đều đạt được những ước nguyện yêu quý, được ban phúc với phúc duyên phi thường.

Verse 84

यश्चैतां पठते व्युष्टिं भावेन शिवसंनिधौ । दिनजात्पातकात्सोऽपि मुच्यते नात्र संशयः

Và ai tụng đọc đoạn này lúc rạng đông, với lòng thành kính, trước sự hiện diện của Śiva—người ấy cũng được giải thoát khỏi tội lỗi gây nên trong một ngày; điều này không nghi ngờ.

Verse 85

नास्ति गंगासमं तीर्थं नास्ति देवो हरोपमः । शिवरात्रेः परं नास्ति तपः सत्यं मयोदितम्

Không có thánh địa nào sánh bằng sông Gaṅgā; không có vị thần nào sánh với Hara (Śiva). Và không có khổ hạnh nào cao hơn Śivarātri—đó là chân lý ta đã tuyên thuyết.

Verse 86

सर्वरत्नमयो मेरुः सर्वाश्चर्यमयं तपः । सर्वधर्ममयी राजञ्छिवरात्रिः प्रकीर्तिताः

Núi Meru được nói là kết bằng mọi châu báu; khổ hạnh (tapas) được nói là đầy mọi điều kỳ diệu. Cũng vậy, tâu Đại vương, đêm Śivarātri được tuyên xưng là hàm chứa trọn vẹn mọi pháp (dharma).

Verse 87

गरुडः पक्षिणां यद्वन्नदीनां सागरो यथा । प्रधानः सर्वधर्माणां शिवरात्रिस्तथोत्तमा

Như Garuḍa là bậc đứng đầu trong loài chim, và như đại dương là chủ tể trong các dòng sông, thì Śivarātri cũng vậy—tối thượng và là pháp chính yếu trong mọi dharma.

Verse 266

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शिवारात्रिमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ, ở phần thứ sáu—Nāgara Khaṇḍa—trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, kết thúc chương mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Śivarātri”, tức Chương 266.