Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
तत्र सर्वाणि भूतानि सर्व तीर्थानि भागशः । तिष्ठंति सर्वतीर्थानि कैवल्यं ब्रह्म एव यः
tatra sarvāṇi bhūtāni sarva tīrthāni bhāgaśaḥ | tiṣṭhaṃti sarvatīrthāni kaivalyaṃ brahma eva yaḥ
“Trong đó, mọi loài hữu tình và mọi thánh địa (tīrtha) đều an trụ, mỗi thứ theo phần của mình. Nơi ấy cũng là chỗ ngự của tất cả tīrtha—thật vậy, chính là Brahman, chính là cảnh giới giải thoát tuyệt đối (kaivalya).”
Īśvara (Śiva)
Tirtha: Praṇava (Oṃ) as Sarva-tīrtha
Type: kshetra
Listener: Pārvatī
Scene: A visionary depiction: the syllable Oṃ as a vast cosmic reservoir containing innumerable beings and miniature tīrthas—rivers, ghats, temples—culminating in a radiant Brahman-light labeled kaivalya.
FAQs
True pilgrimage is interiorized: the essence of all tīrthas and liberation is pointed to as residing in the supreme principle symbolized by Oṃ.
No single named site; the verse universalizes tīrtha-merit by locating it in Praṇava/Brahman.
No explicit rite is prescribed; it frames mantra-realization as equivalent to the fruit of many pilgrimages.