Adhyaya 219
Chương 219 trình bày một luận giải mang tính nghi lễ–thần học về kāmya-śrāddha, tức lễ cúng tổ tiên được thực hiện với mục đích cụ thể, do Bhartṛyajña thuyết giảng cho một vị vua. Chương liệt kê các quy định theo từng ngày trong nửa tháng tối liên hệ với các preta (śrāddhīya-preta-pakṣa), và gán cho việc làm śrāddha vào mỗi ngày âm lịch những kết quả mong cầu khác nhau: thịnh vượng, duyên hôn phối, được ngựa/bò, thành tựu nông nghiệp và thương mại, an ổn, được ân sủng của bậc quân vương, và sự thành tựu nói chung. Tiếp đó, chương cảnh báo về ngày mười ba (trayodaśī), xem là không thích hợp cho người cầu con và gắn với những hệ quả bất tường; đồng thời nêu một pháp hành đặc biệt dùng payasa (cháo/sữa gạo) hòa mật ong và bơ ghee trong sự hội tụ mùa vụ–tinh tú Maghā–trayodaśī. Chương cũng phân biệt các trường hợp chết bất thường hay bạo lực (vũ khí, độc dược, hỏa hoạn, chết đuối, rắn/thú tấn công, treo cổ…), và quy định làm nghi thức ekoddiṣṭa vào ngày mười bốn (caturdaśī) để làm thỏa nguyện các vong linh ấy. Kết lại, chương khẳng định śrāddha ngày amāvāsyā ban trọn các mục tiêu đã nêu, và tuyên phala rằng ai nghe và hiểu khuôn phép kāmya-śrāddha này sẽ đạt điều mình mong cầu.
Shlokas
Verse 1
भर्तृयज्ञ उवाच । काम्यानि तेऽधुना वच्मि श्राद्धानि पृथिवीपते । यैः कृतैः समवाप्नोति मर्त्यो हृदयसंस्थितम्
Bhartṛyajña thưa: “Ôi bậc chúa tể của cõi đất, nay ta sẽ nói về các lễ Śrāddha kāmya (lễ cầu thành tựu ước nguyện); ai thực hành thì người phàm sẽ đạt được điều hằng ấp ủ trong tim.”
Verse 2
यो नारीं वांछते क्ष्माप रूपाढ्यां शीलमण्डनाम् । इह लोके परे चैव तस्यार्हं प्रथमं दिनम्
Ôi Đại vương, ai mong cầu một người nữ dung sắc đoan trang, được trang sức bằng đức hạnh—cả ở đời này lẫn đời sau—thì nên cử hành nghi lễ dành cho mình vào ngày thứ nhất.
Verse 3
श्राद्धीयप्रेतपक्षस्य मुख्यभूतं च यन्नृप । य इच्छेत्कन्यकां श्रेष्ठां सुशीलां रूपसंयु ताम् । द्वितीयादिवसे तेन श्राद्धं कार्यं महीपते
Ôi Đại vương, trong các nghi lễ Śrāddha của nửa tháng Pitṛ (Pretapakṣa), điều này được xem là một pháp hành trọng yếu: ai mong cầu một thiếu nữ ưu tú, có đức hạnh và dung nhan, thì nên làm Śrāddha vào ngày thứ hai, hỡi chúa tể của cõi đất.
Verse 4
यो वांछति नरोऽश्वांश्च वायुवेगसमाञ्जवे । तृतीयादिवसे श्राद्धं तेन कार्यं विपश्चिता
Bậc hiền trí nói rằng: người đàn ông nào mong cầu ngựa nhanh như gió thì nên cử hành lễ Śrāddha vào ngày thứ ba (của Pretapakṣa).
Verse 5
यो वांछति पशून्मुख्यान्कुप्याकुप्यधनानि च । चतुर्थ्यां तेन कर्तव्यं श्राद्धं पितृप्रतुष्टये
Ai mong cầu gia súc thượng hạng và của cải quý giá—cả bền lâu lẫn dễ tiêu hoại—thì nên làm lễ Śrāddha vào ngày thứ tư, để tổ tiên được hoan hỷ viên mãn.
Verse 6
पुत्रान्वांछति योऽभीष्टान्सुशीलान्वंशमंडनान् । पञ्चम्यां तेन कर्तव्यं सदा श्राद्धं नराधिप
Hỡi bậc chúa tể loài người, ai mong có những người con đáng yêu, đức hạnh và làm rạng rỡ dòng tộc, người ấy nên luôn cử hành lễ Śrāddha vào ngày thứ năm (của Pretapakṣa).
Verse 7
यः श्राद्धं वंशजैर्दत्तं परलोकगतो नृप । वांछते तेन कर्तव्यं षष्ठ्यां श्राद्धं विपश्चिता
Hỡi Đại vương, người nào đã sang cõi bên kia mà vẫn mong lễ Śrāddha do con cháu dâng cúng, vì người ấy bậc trí nên cử hành Śrāddha vào ngày thứ sáu (của Pretapakṣa).
Verse 8
कृषिसिद्धिं य इच्छेत ग्रैष्मिकीं शारदीमपि । सप्तम्यां युज्यते तस्य श्राद्धं कर्तुं न संशयः
Ai cầu mong thành tựu trong nông nghiệp—dù vụ mùa hè hay vụ thu—người ấy nên cử hành lễ Śrāddha vào ngày thứ bảy; điều này không nghi ngờ.
Verse 9
य इच्छेत्पण्यसंसिद्धिं व्यवहारसमुद्भवाम् । अष्टम्यां युज्यते श्राद्धं तस्य कर्तुं नराधिप
Hỡi chúa tể loài người, ai mong thành công trong buôn bán và lợi lộc phát sinh từ thương nghiệp, người ấy nên cử hành lễ Śrāddha vào ngày thứ tám (của Pretapakṣa).
Verse 10
नवम्यां श्राद्धकृन्नाना चतुष्पदगणाल्लंभेत् । सौभाग्यं रोगनाशं च तथा वल्लभसंगमम्
Nhờ cử hành lễ Śrāddha vào ngày thứ chín, người ta được nhiều loại gia súc bốn chân; lại được phúc lành, tiêu trừ bệnh tật và đoàn tụ với người thương.
Verse 11
दशमीदिवसे श्राद्धं यः करोति समाहितः । तस्य स्याद्वांछिता सिद्धिः सर्वकृत्येषु सर्वदा
Ai thành tâm, tâm ý chuyên nhất mà cử hành lễ Śrāddha vào ngày mồng mười, người ấy sẽ được toại nguyện trong mọi việc, ở mọi thời.
Verse 12
एकादश्यां धनं धान्यं श्राद्धकर्ता लभेन्नरः । तथा भूपप्रसादं च यच्चान्यन्मनसि स्थितम्
Vào ngày mười một, người làm lễ Śrāddha được của cải và lương thực; lại được ân huệ của bậc vương giả, cùng mọi điều khác mà lòng hằng ước nguyện.
Verse 13
यः करोति च द्वादश्यां श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः । पुत्रांस्तु प्रवरांश्चैव स पशून्वांछिताल्लंभेत्
Ai cử hành lễ Śrāddha vào ngày Dvādaśī (mười hai) với lòng tin chân thành sẽ được những người con ưu tú, lại được gia súc và phúc lộc như ý.
Verse 14
यो वांछति नरो मुक्तिं पितृभिः सह चात्मनः । असंतानश्च यस्तस्य श्राद्धे प्रोक्ता त्रयोदशी
Người đàn ông nào cầu mong giải thoát (mokṣa) cho chính mình cùng với tổ tiên, lại không có con nối dõi, thì đối với lễ Śrāddha của người ấy, ngày Trayodaśī (mười ba) được chỉ định.
Verse 15
संतानकामो यः कुर्यात्तस्य वंशक्षयो भवेत् । न संतानविवृद्धयै च तस्य प्रोक्ता त्रयोदशी
Nếu người mong có con nối dõi mà làm lễ Śrāddha vào ngày Trayodaśī, dòng tộc sẽ suy giảm. Vì thế, để tăng trưởng con cháu, Trayodaśī không được chỉ định cho người ấy.
Verse 16
श्राद्धकर्मणि राजेंद्र श्रुतिरेषा पुरातनी । अपि नः स कुले भूयाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम्
Tâu Đại vương, trong việc hành lễ śrāddha đây là truyền thống cổ xưa: nguyện kẻ nào không dâng lễ Trayodaśī thì chớ sinh vào dòng tộc của chúng ta.
Verse 17
पायसं मधुसर्पिर्भ्यां वर्षासु च मघासु च । मघात्रयोदशीयोगे पायसेन यजेत्पितॄन्
Với món pāyasa (cháo sữa ngọt) nấu cùng mật ong và bơ ghee—nhất là vào mùa mưa và dưới sao Maghā—khi Maghā trùng với Trayodaśī, nên dùng pāyasa mà thờ cúng tổ tiên.
Verse 18
पितरस्तस्य नेच्छंति तद्वर्षं श्राद्धसत्क्रियाम् । पुण्यातिशयभीतेन पिंडदानं निराकृतम्
Tổ tiên của người ấy không thọ nhận việc hành lễ śrāddha trong năm đó; vì sợ phước đức (puṇya) tăng quá mức, nên lễ dâng bánh piṇḍa bị khước từ.
Verse 19
शक्रेण तद्दिने पुत्रमरणं दर्शितं भयम् । येषां च शस्त्रमृत्युः स्यादपमृत्युरथापि वा
Vào ngày ấy, Indra (Śakra) đã bày tỏ mối hiểm nguy đáng sợ về cái chết của người con trai; và với một số người, có thể gặp tử vong vì vũ khí, hoặc cả cái chết yểu (apamṛtyu).
Verse 20
उपसर्गमृतानां च विषमृत्युमुपेयुषाम् । वह्निना तु प्रदग्धानां जलमृत्यु मुपेयुषाम्
Và đối với những người chết vì dịch bệnh, hoặc chết vì trúng độc; những người bị lửa thiêu, và những người chết đuối—(hàm ý có sự lưu tâm đặc biệt trong bối cảnh lễ śrāddha).
Verse 21
सर्पव्यालहतानां च शृंगैरुद्बन्धनैरपि । एकोद्दिष्टं प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप
Đối với những người bị rắn hay thú dữ giết hại, cũng như những người chết vì bị sừng húc hoặc bị treo cổ, nên cử hành lễ ekoddiṣṭa-śrāddha vào ngày Caturdaśī (ngày mười bốn âm lịch), hỡi Đại vương.
Verse 22
तेषां तस्मिन्कृते तृप्तिस्ततस्तत्पक्षजा भवेत्
Khi nghi lễ ấy được cử hành, sự mãn nguyện (tṛpti) khởi lên cho họ, và phước lợi tương ứng cũng phát sinh ngay trong chính nửa tháng (pakṣa) ấy.
Verse 23
सर्वे कामाः पुरः प्रोक्ता युष्माकं ये मया नृप । अमावास्यादिने श्राद्धात्तानाप्नोति न संश यः
Tâu Đại vương, mọi mục đích và điều mong cầu mà trước đây thần đã nói với bệ hạ, quả thật đều đạt được nhờ cử hành Śrāddha vào ngày Amāvāsyā (ngày sóc); điều ấy không còn nghi ngờ.
Verse 24
एतत्ते सर्वमाख्यातं काम्यश्राद्धफलं नृप । यच्छ्रुत्वा वांछितान्कामान्सर्वानाप्नोति मानवः
Tâu Đại vương, thần đã trình bày đầy đủ quả báo của lễ kāmya-śrāddha (Śrāddha cầu nguyện); ai nghe điều này sẽ đạt được mọi điều ước mong mà mình tìm cầu.
Verse 219
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे काम्यश्राद्धवर्णनंनामैकोनविंशोत्तरद्विशततमोऽ ध्यायः
Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu—thuộc phần thứ sáu, Nāgara-khaṇḍa, trong Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, thuộc mục Śrāddha-kalpa, chương mang tên “Mô tả Kāmyā-Śrāddha (Śrāddha thành tựu ước nguyện)”, tức Chương 219.