Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

सूत उवाच । सावित्री वशगं कांतं ज्ञात्वा विश्वासमागता । स्थिरा भूत्वा तदा सर्वा देवपत्नीः समानयत्

Transliteration

sūta uvāca | sāvitrī vaśagaṃ kāṃtaṃ jñātvā viśvāsamāgatā | sthirā bhūtvā tadā sarvā devapatnīḥ samānayat

Translation

Sūta nói: Biết người phu quân yêu dấu của mình đã bị kẻ khác chi phối, nàng Sāvitrī liền lấy lại niềm tin và sự điềm tĩnh. Tâm đã vững, nàng bèn triệu tập tất cả các phu nhân của chư thiên đến hội tụ.

Word by Word

• sūtaḥ: Sūta
• sūtaḥ: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sūta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)

• uvāca: said
• uvāca: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vac (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• sāvitrī: Sāvitrī
• sāvitrī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sāvitrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• vaśagam: submissive; under control
• vaśagam: Karma-visheshana (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vaśa-ga (प्रातिपदिक; वश + ग)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular); विशेषणम्

• kāntam: beloved (husband)
• kāntam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kānta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)

• jñātvā: having known
• jñātvā: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √jñā (धातु) + tvā (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive)

• viśvāsam: trust; confidence
• viśvāsam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: viśvāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)

• āgatā: came; approached
• āgatā: Kriya (Action-state/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ā-√gam (धातु) + kta (कृत्)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (predicate participle)

• sthirā: steady; firm
• sthirā: Kriya-visheshana (Predicate adjective/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sthira (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular); विशेषणम्

• bhūtvā: having become
• bhūtvā: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √bhū (धातु) + tvā (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive)

• tadā: then
• tadā: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tadā (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (temporal adverb)

• sarvāḥ: all
• sarvāḥ: Karma-visheshana (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; अत्र द्वितीया (object)

• devapatnīḥ: the wives of the gods
• devapatnīḥ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: deva-patnī (प्रातिपदिक; देव + पत्नी)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Accusative plural)

• samānayat: brought together; assembled
• samānayat: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: sam-ā-√nī (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahma-yajña narrative locus (leading to local tīrtha outcomes)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Sāvitrī, dignified and steady, stands at the center summoning the wives of the gods; they arrive in varied divine attire, forming a protective circle near the yajña pavilion.

Characters & Entities

• Sūta
• Sāvitrī
• Devapatnīs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadiness (sthairya) and purposeful action, rather than agitation, are upheld as dharmic responses to crisis.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular location is named in this verse; the focus is narrative preparation within the tīrtha-māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it describes a divine assembly connected to the yajña context.