Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

यश्चैतत्पठते भक्त्या प्रातरुत्थाय मानवः । न स लक्ष्म्या विमुच्येत न च दौर्भाग्यमाप्नुयात्

Transliteration

yaścaitatpaṭhate bhaktyā prātarutthāya mānavaḥ | na sa lakṣmyā vimucyeta na ca daurbhāgyamāpnuyāt

Translation

Ai thức dậy lúc rạng đông và tụng đọc điều này với lòng sùng kính—người ấy không lìa khỏi Lakṣmī (phúc lộc), và tai ương chẳng đến với người.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एतत्: this (text)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पठते: recites/reads
• पठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √paṭh (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: bhakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• प्रातर्: in the morning
• प्रातर्: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: prātar (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: ud-√sthā (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• मानवः: a man/person
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mānava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लक्ष्म्या: from Lakṣmī (fortune)
• लक्ष्म्या: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: lakṣmī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• विमुच्येत: would be separated/deprived
• विमुच्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vi-√muc (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)

• न: nor/not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• दौर्भाग्यम्: misfortune
• दौर्भाग्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: daurbhāgya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आप्नुयात्: would attain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √āp (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sūta (phalaśruti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcapiṇḍikā-Gaurī kathā (as māhātmya-text linked to Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: A devotee rises at dawn, performs simple purification, and recites the Gaurī narrative; Lakṣmī’s presence is symbolized as steady light and abundance, while misfortune is shown receding like darkness.

Characters & Entities

• Lakṣmī
• Sūta (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional recitation aligned with discipline (early rising) is said to attract auspiciousness and repel adversity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promise is attached to the Hāṭakeśvara-kṣetra-related Pañcapiṇḍikā-Gaurī māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

A clear prescription: rise in the morning and recite/read this account with devotion.