Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 178›Shloka 76
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

Devanagari script

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः शंखचक्रगदाधरः । विहस्याथ महालक्ष्मीं तामुवाच प्रहर्षितः । मुहुर्मुहुः समालिंग्य वक्षसश्चोपरि स्थिताम्

Transliteration

sūta uvāca | tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ śaṃkhacakragadādharaḥ | vihasyātha mahālakṣmīṃ tāmuvāca praharṣitaḥ | muhurmuhuḥ samāliṃgya vakṣasaścopari sthitām

Translation

Sūta nói: Nghe lời nàng, Đấng mang ốc tù và, đĩa và chùy mỉm cười; rồi hoan hỷ, Ngài nói với Mahālakṣmī—ôm nàng hết lần này đến lần khác khi nàng tựa trên ngực Ngài.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verbal action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; श्रुत्वा इत्यस्य कर्म
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having heard)
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
शंखचक्रगदाधरःthe bearer of conch, discus, and mace (Viṣṇu)
शंखचक्रगदाधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समाहार/द्वन्द्व-पूर्वपद + तत्पुरुष (शंखं च चक्रं च गदां च धरति इति)
विहस्यhaving smiled/laughed
विहस्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवि-हस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having laughed/smiled)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
महालक्ष्मीम्Mahālakṣmī
महालक्ष्मीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय (महती लक्ष्मीः)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verbal action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
प्रहर्षितःdelighted
प्रहर्षितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-हृष् (धातु) → प्रहर्षित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formकृदन्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि-विशेषण (delighted)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)
समालिङ्ग्यhaving embraced
समालिङ्ग्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-आ-लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having embraced)
वक्षसःof (his) chest
वक्षसः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
उपरिupon/on
उपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअधिकरणवाचक-अव्यय (preposition/adverb: upon)
स्थिताम्standing/placed
स्थिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formकृदन्त (past passive participle used adjectivally), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ताम्/महालक्ष्मीम् इत्यस्य विशेषण
Speaker

Sūta

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates: Viṣṇu (conch, discus, mace) smiles, embraces Mahālakṣmī repeatedly as she rests on his chest, then speaks in delight.

Characters & Entities
S
Sūta
M
Mahālakṣmī
V
Viṣṇu (Śaṅkha-cakra-gadā-dhara)

FAQs

The Purāṇa portrays divine intimacy and grace: sincere speech and devotion are met with the Lord’s affectionate approval.

The narrative sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya of the Nāgara Khaṇḍa.

No direct ritual is prescribed; it is a narrative transition highlighting the Lord’s response.

←Previous Verse
Next Verse→