Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 178›Shloka 64
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 64

Devanagari script

द्वितीये च तथा प्राप्ते तृतीये च विशेषतः । यावत्पश्यामि प्रत्यूषे तावद्गौरीचतुष्टयम् । जातं रत्नमयं तच्च मया यत्परिपूजितम्

Transliteration

dvitīye ca tathā prāpte tṛtīye ca viśeṣataḥ | yāvatpaśyāmi pratyūṣe tāvadgaurīcatuṣṭayam | jātaṃ ratnamayaṃ tacca mayā yatparipūjitam

Translation

Khi ngày thứ hai đến, và nhất là khi ngày thứ ba tới, vào lúc rạng đông con đã thấy bốn phương diện của Gaurī hiển lộ. Chính hình tướng ấy rực sáng như châu báu, và con đã cung kính phụng thờ trọn vẹn.

Word by Word
द्वितीयेon the second (lunar day)
द्वितीये:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; तिथिनाम (name of lunar day)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner)
प्राप्तेwhen it had come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र+आप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) with ‘द्वितीये’
तृतीयेon the third (lunar day)
तृतीये:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; तिथिनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: especially)
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाण/अवधिवाचक (correlative: as long as)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
प्रत्यूषेat dawn
प्रत्यूषे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रत्यूष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
तावत्so long
तावत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाण/अवधिवाचक (correlative: so long/that long)
गौरीचतुष्टयम्the quartet of Gaurī (four forms)
गौरीचतुष्टयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक) + चतुष्टय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गौर्याः चतुष्टयम् = a set of four of Gaurī)
जातम्born, manifested
जातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘गौरीचतुष्टयम्’)
रत्नमयम्made of jewels
रत्नमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘गौरीचतुष्टयम्’)
तत्that
तत्:
Anuvartya/Reference (Resumptive/अनुवर्त्य)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
परिपूजितम्worshipped fully
परिपूजितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि+पूज् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘यत्/तत्’)
Speaker

Narrator-devotee (a female votary speaking in first person within the Tīrthamāhātmya narrative)

Skanda Dialogue

Listener: Viṣṇu (implied)

Visual Art Cues

Scene: At dawn on the second and especially the third day, Lakṣmī beholds Gaurī in a fourfold manifestation, shining like jewels; she performs full worship to that radiant form.

Characters & Entities
G
Gaurī
P
Pārvatī

FAQs

Steady, time-bound devotion (especially at dawn) culminates in transformative darśana and intensified sacred presence.

The wider episode points toward Hāṭakeśvara-kṣetra, where Gaurī’s fourfold form is later to be established and revered.

Dawn-time darśana and complete worship (paripūjā) of the manifested Gaurīcatuṣṭaya.

←Previous Verse
Next Verse→