Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

सूत उवाच । अथास्य कथयामास सप्तमीं तां द्विजोत्तमाः । चंडशर्माभिधानस्तु कृत्वा तस्योपरि कृपाम्

Transliteration

sūta uvāca | athāsya kathayāmāsa saptamīṃ tāṃ dvijottamāḥ | caṃḍaśarmābhidhānastu kṛtvā tasyopari kṛpām

Translation

Sūta nói: Bấy giờ, các vị brāhmaṇa tối thắng đã kể cho ông về ngày Saptamī ấy. Một vị tên là Caṇḍaśarmā, khởi lòng từ mẫn đối với ông, đã chỉ dạy.

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु; लिट्-रूप)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (sequence particle)

• अस्य: to him/of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• कथयामास: told/narrated
• कथयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (कथ् धातु का णिच्; ‘कथय’), + आस् (धातु; परिप्रयोग)
• Form: लिट्/परिप्रयोगात्मक-भूत (periphrastic perfect-like narrative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; अर्थे—‘कथयामास’ = ‘कथयति स्म/कथितवान्’

• सप्तमीम्: the saptamī (observance)
• सप्तमीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• ताम्: that
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• द्विजोत्तमाः: the best Brahmins
• द्विजोत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमाः)

• चण्डशर्माभिधानः: one named Caṇḍaśarman
• चण्डशर्माभिधानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चण्डशर्मन् + अभिधान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (चण्डशर्म इति अभिधानं यस्य)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: ‘but/indeed’)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• उपरि: upon/towards
• उपरि: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: उपसर्गसदृश/अव्यय (postposition/adverb: ‘upon/towards’)

• कृपाम्: compassion
• कृपाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puraścaraṇa-Saptamī (vrata)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (assembly of sages)

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates: the learned Caṇḍaśarmā, moved by compassion, explains the Puraścaraṇa Saptamī to the seeker; a teacher-disciple moment with an assembly nearby.

Characters & Entities

• Sūta
• Brāhmaṇas
• Caṇḍaśarmā
• Puraścaraṇa-saptamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassionate instruction by the learned becomes a vehicle for another’s purification and upliftment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the focus is on the transmission of a purification observance within the tīrtha narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

The Saptamī observance (Puraścaraṇa-saptamī) is introduced as something to be explained and practiced.