Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

अथ संमूर्छितं दृष्ट्वा शक्रं स्कन्दः प्रकोपितः । मुमोचाथ निजां शक्तिममोघां वज्रसंनिभाम्

Transliteration

atha saṃmūrchitaṃ dṛṣṭvā śakraṃ skandaḥ prakopitaḥ | mumocātha nijāṃ śaktimamoghāṃ vajrasaṃnibhām

Translation

Bấy giờ, thấy Śakra (Indra) ngất lịm, Skanda bừng dậy cơn thịnh nộ và phóng ra Śakti của chính mình—bất khả sai lạc—tựa như lưỡi Vajra sấm sét.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then)

• संमूर्छितम्: fainted; unconscious
• संमूर्छितम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: मूर्छ् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्यय (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपसर्ग: सम्-; विशेषण (शक्रम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); (having seen)

• शक्रम्: Śakra (Indra)
• शक्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्कन्दः: Skanda
• स्कन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रकोपितः: enraged
• प्रकोपितः: Kriyā-phala (Resultant state)
• Type: Adjective
• Root: कुप् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्यय (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग: प्र-; विशेषण (स्कन्दः)

• मुमोच: released; discharged
• मुमोच: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then)

• निजाम्: his own
• निजाम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: निज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शक्तिम्)

• शक्तिम्: spear; power-weapon (śakti)
• शक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अमोघाम्: unfailing
• अमोघाम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: अमोघ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शक्तिम्)

• वज्रसंनिभाम्: like a thunderbolt
• वज्रसंनिभाम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: वज्र + संनिभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शक्तिम्); तत्पुरुष-समास (वज्रस्य संनिभा—वज्रसदृशी)

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and assembled ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Skanda, blazing with controlled fury, releases his Śakti—bright as a vajra—toward the aggressor; the spear/energy streak splits the sky, restoring hope.

Characters & Entities

• Skanda
• Śakra (Indra)
• Śakti (Skanda’s weapon)
• Vajra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Protection of dharma includes protecting its defenders; Skanda embodies vigilant guardianship when cosmic order is threatened.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha is upheld by the surrounding chapter’s Māhātmya context; this line emphasizes Skanda’s protective action rather than naming a site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.