Adhyaya 129

Verse 1

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति याज्ञवल्क्यसमुद्रवः । आश्रमो लोक विख्यातो मूर्खाणामपि सिद्धिदः

Sūta nói: “Hơn nữa, tại đó còn có một thánh địa khác—Yājñavalkya-samudrava—một āśrama nổi danh khắp thế gian, ban thành tựu ngay cả cho kẻ trí độn.”

Verse 2

यत्र तप्त्वा तपस्तीव्रं याज्ञवल्क्येन धीमता । संप्राप्ता निखिला वेदा गुरुणाऽपहृताश्च ये

Tại thánh địa ấy, bậc trí Yājñavalkya đã tu khổ hạnh mãnh liệt; và cũng tại đó, ngài đã thu hồi trọn vẹn tất cả các Veda mà trước kia vị thầy đã lấy lại.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कोऽसौ गुरुरभूत्तस्य याज्ञवल्क्यस्य धीमतः । पाठयित्वा पुनर्येन हृता वेदा महात्मना

Các hiền triết thưa: “Vị thầy ấy của bậc trí Yājñavalkya—đấng đại tâm—là ai, người đã dạy rồi sau đó lại thu hồi các Veda?”

Verse 4

किमर्थं च समाचक्ष्व सूतपुत्रात्र विस्तरात् । कौतुकं परमं जातं सर्वेषां नो द्विजन्मनाम्

Và vì duyên cớ gì việc ấy xảy ra? Xin hãy thuật lại nơi đây thật tường tận, hỡi con của Sūta; trong tất cả chúng ta, những bậc lưỡng sinh, đã khởi lên một niềm hiếu kỳ lớn lao.

Verse 5

सूत उवाच । आसीद्ब्राह्मणशार्दूलः शाकल्य इति विश्रुतः । भार्गवान्वयसंभूतो वेद वेदांगपारगः

Sūta nói: Thuở xưa có một bậc Bà-la-môn kiệt xuất, như hổ giữa hàng Bà-la-môn, nổi danh là Śākalya—sinh trong dòng Bhārgava—tinh thông Veda và viên mãn các Vedāṅga.

Verse 6

बृहत्कल्पे पुरा विप्रा वर्धमाने पुरोत्तमे । बहुशिष्यसमायुक्तो वेदाध्ययनतत्परः

Trong thời xưa, hỡi các Bà-la-môn, tại thành thượng diệu mang tên Vardhamāna, ngài sống giữa đông đảo môn đồ, chuyên tâm vào việc học và truyền dạy Veda.

Verse 7

स सदा प्रातरुत्थाय विद्यादानं प्रयच्छति । शिष्येभ्यश्चानुरूपेभ्यः प्रसादाद्विजसत्तमाः

Mỗi sớm mai, ngài luôn thức dậy và ban bố “thí tặng tri thức”; hỡi bậc nhị sinh tối thượng, với ân sủng của mình, ngài giảng dạy những đệ tử xứng hợp, tùy theo khả năng của họ.

Verse 8

चकार स तदा विप्राः पौरोहित्यं महीपतेः । सूर्यवंशप्रसूतस्य सुप्रियस्य महात्मनः

Bấy giờ, hỡi các Bà-la-môn, ngài đảm nhiệm chức vụ purohita—tư tế hoàng gia—phụng sự đức vua Supriya đại tâm, xuất thân từ Sūryavaṃśa (dòng Nhật tộc).

Verse 9

स तस्य धर्मकृत्यानि सर्वाण्येव दिनेदिने । कृत्वा स्वगृहमभ्येति पूजितस्तेन भूभुजा

Ngày qua ngày, sau khi hoàn tất mọi nghi lễ và bổn phận dharma đã định cho nhà vua, ngài trở về tư gia, được vị quân vương ấy tôn kính và cúng dường.

Verse 10

एकं शिष्यं समारोप्य शांत्यर्थं तस्य भूपतेः । कथयित्वा प्रमाणं च विधानं होमसंभवम्

Chỉ định một đệ tử đảm trách nghi lễ śānti để cầu an cho đức vua, ngài đã giảng rõ các chuẩn mực đúng đắn và nghi thức cúng lửa (homa) đem lại sự an hòa, phúc lành.

Verse 11

शिष्योऽपि सकलं कृत्वा तत्कर्म सुसमाहितः । आशीर्वादं प्रदत्त्वा च भूपतेर्गृहमेति च

Người đệ tử cũng nhất tâm, hoàn tất trọn vẹn nghi lễ ấy; rồi ban lời chúc phúc, và đi đến tư dinh của đức vua.

Verse 12

एवं प्रकुर्वतस्तस्य शाकल्यस्य महात्मनः । पौरोहित्यं गतः कालः कियन्मात्रो द्विजोत्तमाः

Khi bậc đại hồn Śākalya cứ hành sự như thế trong chức vụ tế sư hoàng gia, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, đã trôi qua bao lâu?

Verse 13

तदा वैवाहिके काले शप्तो यः शंभुना स्वयम् । सुनिंद्यां विकृतिं दृष्ट्वा तस्य वेद्यां गतस्य च

Bấy giờ, vào dịp hôn lễ, người ấy—kẻ đã bị chính Śambhu nguyền rủa—khi thấy một sự biến dạng vô cùng đáng chê trách, và lúc tiến đến đàn tế…

Verse 14

अथ तं योजयामास शांत्यर्थं नृपमंदिरे । याज्ञवल्क्यं स शाकल्यः प्रतिपद्यागतं तदा

Rồi vì nghi lễ śānti, Śākalya đã mời và giao việc cho ngài ngay trong hoàng cung—chính là Yājñavalkya, người đã đến vào lúc ấy.

Verse 15

सोऽपि तारुण्यगर्वेण वेश्याकरजविक्षतः । सर्वांगेषु सुनिर्लज्जः प्रकटांगो जगाम वै

Ông ta cũng vậy, vì kiêu hãnh tuổi trẻ mà tự phụ; lại bị móng tay của kỹ nữ cào xước, thân thể đầy dấu vết; vẫn đi lại trơ trẽn, phô bày thân mình không chút hổ thẹn.

Verse 16

ततश्च शांतिकं कृत्वा जपांते भूपतिं च तम् । शांतोदकप्रदानाय हस्यमानो जनैर्ययौ

Rồi sau đó, sau khi cử hành nghi lễ cầu an và kết thúc việc trì tụng cho nhà vua ấy, ông đi trao “nước an hòa” đã được gia trì—nhưng dân chúng lại cười nhạo ông.

Verse 17

पार्थिवोऽपि च तं दृष्ट्वा तादृग्रूपं विटं द्विजम् । नाशीर्जग्राह तेनोक्तां वाक्यमेतदुवाच ह

Nhà vua cũng vậy, thấy vị bà-la-môn ấy trong tình trạng như một kẻ trác táng, liền không nhận lời chúc phúc ông nói ra, mà cất lời như sau.

Verse 18

उच्छिष्टोऽहं द्विजश्रेष्ठ शय्यारूढो व्यवस्थितः । अत्र शालोद्भवे स्तंभे तस्मादेतज्जलं क्षिप

“Bạch vị Bà-la-môn tối thượng, trẫm đang ở trong trạng thái ô uế, nằm yên trên long sàng. Vì vậy, hãy rảy nước này tại đây, lên cây cột mọc từ cây śāla ấy.”

Verse 19

सोऽपि सावज्ञमाज्ञाय तं भूपं कुपिताननः । तं च स्तंभं समुद्दिश्य ध्यात्वा तद्ब्रह्म शाश्वतम्

Ông cũng vậy, nhận ra sự khinh miệt của nhà vua, nét mặt bừng giận; rồi hướng tâm về cây cột ấy, nhập định quán niệm Brahman vĩnh cửu.

Verse 20

द्यां त्वमालिख्य इत्येव प्रोक्त्वा मंत्रं च याजुषम् प्राक्षिपच्छांतिकं तोयं तस्य मूर्धनि सत्वरम्

Cất lời tụng thần chú Yajurveda mở đầu: “Ngươi hãy vẽ khắc bầu trời…”, ông liền mau chóng rảy nước an tức (thanh tịnh) lên đỉnh đầu mình.

Verse 21

ततः स पतिते तोये स्तंभः पल्लवशोभितः । तत्क्षणादेव संजज्ञे फल पुष्पैर्विराजितः

Rồi khi nước ấy vừa rơi xuống, cây trụ liền được điểm trang bằng chồi non tươi mát; ngay trong khoảnh khắc, nó rực rỡ với trái và hoa.

Verse 22

तं दृष्ट्वा पार्थिवः सोऽथ विस्मयोत्फुल्ललोचनः । पश्चात्तापं विधायाथ वाक्यमेतदुवाच ह

Thấy vậy, nhà vua—mắt mở to vì kinh ngạc—liền dấy lên lòng hối hận; rồi sau đó nói những lời này.

Verse 23

अभिषेकं द्विजश्रेष्ठ ममापि त्वं प्रयच्छ भोः । अनेनैव तु मन्त्रेण शुचित्वं मे व्यवस्थितम्

Ôi bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh (dvija), xin ban cho ta cả nghi lễ quán đảnh (abhiṣeka). Chính nhờ thần chú này mà sự thanh tịnh của ta sẽ được xác lập đúng đắn.

Verse 24

याज्ञवल्क्य उवाच । ममाभिषेकदानस्य त्वमनर्होऽसि पार्थिव । तस्माद्यास्याम्यहं सद्यो यत्रस्थः स गुरुर्मम

Yājñavalkya nói: Hỡi đại vương, ngài không xứng đáng nhận lễ quán đảnh (abhiṣeka) do ta ban. Vì thế, ta sẽ lập tức lên đường đến nơi đạo sư của ta đang ngự.

Verse 25

राजोवाच । तव दास्यामि वस्त्राणि वाहनानि वसूनि च । तस्माद्यच्छाभिषेकं मे मन्त्रेणाऽनेन सांप्रतम्

Nhà vua nói: Ta sẽ dâng tặng y phục, xe cộ và cả của cải. Vậy xin ban lễ quán đảnh (abhiṣeka) cho ta ngay lúc này bằng thần chú này.

Verse 26

याज्ञवल्क्य उवाच । न होमांतं विना मन्त्रः स्फुरते पार्थिवोत्तम । अभिषेकविधौ प्रोक्तो यः पूर्वं पद्मयोनिना । तस्मान्नाहं करिष्यामि तव यद्वै हृदि स्थितम्

Yājñavalkya nói: Ôi bậc vương giả tối thượng, nếu không hoàn tất nghi lễ bằng hỏa tế (homa) thì thần chú không thật sự hiển linh. Thần chú cho nghi thức quán đảnh ấy xưa kia do Đấng Sinh Từ Hoa Sen (Brahmā) truyền dạy. Vì vậy, ta sẽ không làm theo điều chỉ cố chấp trong lòng ngài như một đòi hỏi.

Verse 27

इत्युक्त्वा वचनं भूपं याज्ञवल्क्यः स वै द्विजः । जगाम स्वगृहं तूर्णं निस्पृहत्वं समाश्रितः

Nói vậy với nhà vua xong, vị Bà-la-môn Yājñavalkya ấy liền mau chóng trở về tư thất của mình, an trú trong tâm không tham cầu.

Verse 28

अपरेऽह्नि समायातं शाकल्यमथ भूपतिः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः

Hôm sau, khi Śākalya đến, nhà vua đứng chắp tay, cúi mình cung kính, rồi thưa với ông.

Verse 29

यस्त्वया प्रेषितः कल्य शिष्यो ब्राह्मणसत्तमः । शांत्यर्थं प्रेषणीयश्च भूयोऽप्येवं गृहे मम

Ôi bậc cát tường, xin hãy lại sai đến nhà ta vị đệ tử Bà-la-môn ưu tú mà ngài đã phái đi, để cầu an (śānti).

Verse 30

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततो गत्वा निजालयम् । याज्ञवल्क्यं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

Nói: “Được vậy,” ông trở về tư dinh; rồi cho mời Yājñavalkya đến và cung kính thưa lời với ngài.

Verse 31

अद्यापि त्वं नरेंद्रस्य शांत्यर्थं भवने व्रज । विशेषात्पार्थिवेंद्रेण समाहूतोऽसि पुत्रक

Ngay hôm nay, con hãy đến hoàng cung vì mục đích cầu an (śānti). Đặc biệt, con đã được bậc chúa tể các vua triệu thỉnh—hỡi con trai.

Verse 32

याज्ञवल्क्य उवाच । नाहं तात गमिष्यामि शांत्यर्थं तस्य मंदिरे । अवलेपेन युक्तस्य शुद्ध्या विरहितस्य च

Yājñavalkya thưa: “Thưa cha, con sẽ không đến ngôi nhà-đền của ông ta để làm lễ cầu an; vì ông ta mang lòng kiêu mạn và thiếu sự thanh tịnh.”

Verse 33

मया तस्याभिषेकार्थं सलिलं चोद्यतं च यत् । सलिलं तेन तत्काष्ठे समादिष्टं कुबुद्धिना

“Và nước mà con đã chuẩn bị cho lễ tắm quán đảnh (abhiṣeka) của ông ta—chính nước ấy lại bị kẻ tâm trí xấu xa kia ra lệnh đổ lên một khúc gỗ.”

Verse 34

ततो मयापि तत्रैव तत्क्षणात्सलिलं च यत् । तस्मिन्काष्ठे परिक्षिप्तं नीतं वृद्धिं च तत्क्षणात्

“Rồi ngay tại đó, đúng khoảnh khắc ấy, con cũng rưới nước ấy lên khúc gỗ kia—và tức thì nó lớn lên, tăng trưởng ngay lập tức.”

Verse 35

शाकल्य उवाच । अत एव विशेषेण समाहूतोऽसि पुत्रक । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ नावज्ञेया महीभुजः

Śākalya nói: “Chính vì lẽ ấy, hỡi con yêu, con đã được triệu gọi khẩn thiết. Vậy hãy mau đến đó; bậc quân vương không thể bị xem thường.”

Verse 36

अपमानाद्भवेन्मानं पार्थिवानामसंशयम् । यः करोति पुनस्तत्र मानं न स भवेत्प्रियः

“Từ sự sỉ nhục, lòng tự trọng của bậc quân vương chắc chắn bừng dậy. Và kẻ nào, ngay lúc ấy, vẫn cứ tỏ ra kính trọng tại đó—kẻ ấy chẳng được vua yêu mến.”

Verse 37

कोपप्रसाद वस्तूनि विचिन्वंतीह ये सदा । आरोहंति शनैर्भृत्या धुन्वंतमपि पार्थिवम्

“Những bề tôi nơi đây, luôn cân nhắc việc vua giận hay vua ban ân, dần dần thăng tiến—dẫu bậc quân vương đang run rẩy vì xao động.”

Verse 38

समौ मानापमानौ च चित्तज्ञः कालवित्तथा । सर्वंसहः क्षमी विज्ञः स भवेद्राजवल्लभः

“Người coi vinh nhục như nhau; hiểu lòng người và biết đúng thời; chịu đựng mọi điều, hay tha thứ và sáng suốt—người ấy được vua yêu quý.”

Verse 39

अपमानमनादृत्य तस्माद्गच्छ नृपालयम् । ममाज्ञापि न लंघ्या त एष धर्मः सनातनः

“Vì thế, hãy gạt bỏ sự nhục mạ mà đến nơi ở của vua. Mệnh lệnh của ta cũng chớ được vượt qua—đó là Sanātana-dharma, đạo lý muôn đời.”

Verse 40

याज्ञवल्क्य उवाच । आज्ञाभंगो ध्रुवं भावी परिपाटीव्यतिक्रमात् । करोषि यदि शिष्याणां ये त्वया तत्र योजिताः

Yājñavalkya nói: “Sự trái lệnh ắt sẽ xảy ra do vi phạm phép tắc truyền thống—nếu ông sử dụng các đệ tử mà ông đã bố trí ở đó.”

Verse 41

तस्माद्यदि बलान्मां त्वं योजयिष्यसि तं प्रति । त्वां त्यक्त्वाऽन्यत्र यास्यामि यतः प्रोक्तं महर्षिभिः

“Vì thế, nếu ông ép buộc tôi phải phục dịch người ấy, tôi sẽ rời bỏ ông mà đi nơi khác—bởi các bậc đại hiền triết đã tuyên dạy như vậy.”

Verse 42

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथे वर्तमानस्य परित्यागो विधीयते

Ngay cả một vị thầy—nếu kiêu mạn, không phân biệt điều nên làm và không nên làm, lại đi theo đường tà—thì cũng có thể được từ bỏ một cách chính đáng; sự từ bỏ ấy được dharma quy định.

Verse 43

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शाकल्यः क्रोधमूर्छितः । ततः प्रोवाच तं भूयो भर्त्समानो मुहुर्मुहुः

Sūta nói: “Nghe lời ấy, Śākalya bị cơn giận làm cho choáng váng; rồi ông lại nói với người kia hết lần này đến lần khác, liên tiếp quở trách.”

Verse 44

एकमप्यक्षरं यत्र गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

Dù một vị guru chỉ truyền cho đệ tử một âm tiết thôi, thì trên cõi đất này cũng không có của cải nào mà đem dâng lên để thật sự hết được món nợ ấy.

Verse 45

तस्माद्गच्छ द्रुतं दत्त्वा मदध्ययनमालयम् । त्यक्त्वा विद्यां मया दत्तां नो चेच्छप्स्याम्यहं तव

Vì vậy, hãy đi ngay, sau khi hoàn trả trọn vẹn pháp môn học tập mà ta đã truyền dạy. Hãy từ bỏ tri thức ta đã ban; nếu không, ta sẽ nguyền rủa ngươi.

Verse 46

एवमुक्त्वाभिमंत्र्याथ नादबिंदुसमुद्भवैः । मंत्रैराथर्वणैस्तोयं पानार्थं चार्पयत्ततः

Nói xong, ông liền trì chú gia trì nước bằng các thần chú Atharva phát sinh từ nāda và bindu (âm và chủng), rồi dâng nước ấy để uống.

Verse 47

सोऽपिबत्तत्क्षणात्तोयं तत्पीत्वा व्याकुलेंद्रियः । उद्गिरद्वांतिधर्मेण तत्त्वविद्याविमिश्रितम्

Ông uống nước ấy ngay tức khắc; uống xong, các căn của ông rối loạn, rồi bắt đầu nôn mửa theo cơn ói—và cùng với đó, tattva-vidyā, tri kiến về chân lý, cũng tuôn ra.

Verse 48

ततः प्रोवाच तं भूयः शाकल्यं कुपिताननः । एकमप्यक्षरं नास्ति तावकीयं ममोदरे

Rồi, với gương mặt giận dữ, ông lại nói với Śākalya: “Trong bụng ta không còn sót lại dù chỉ một âm tiết nào của ngươi.”

Verse 49

तस्माच्छिष्योऽस्मि ते नाहं न च मे त्वं गुरुः स्थितः । सांप्रतं स्वेच्छयाऽन्यत्र प्रयास्यामि करोषि किम्

“Vì thế, ta không còn là đệ tử của ngươi, và ngươi cũng không còn đứng với ta như một bậc guru. Nay theo ý mình, ta sẽ đi nơi khác—ngươi làm được gì nào?”

Verse 50

एवमुक्त्वाऽथ निर्गत्य तस्मात्स्थानाच्चिरंतनात् । पप्रच्छ मानवान्भूयः सिद्धिक्षेत्राणि चासकृत्

Nói xong, ngài rời khỏi nơi cổ xưa ấy, rồi hết lần này đến lần khác hỏi dân chúng về các thánh địa ban thành tựu (siddhi-kṣetra).

Verse 51

ततस्तस्य समादिष्टं क्षेत्रमेतन्मनीषिभिः । सिद्धिदं सर्वजंतूनां न वृथा स्यात्कथंचन

Bấy giờ các bậc hiền triết chỉ dạy ngài đến chính thánh địa này—nơi ban thành tựu cho mọi loài; tuyệt nhiên không thể vô ích theo bất cứ cách nào.

Verse 52

आस्तां तावत्तपस्तप्त्वा व्रतं नियममेव वा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सिद्धिः संवसतोऽपि च

Dẫu không hành khổ hạnh, không thọ giới nguyện hay giữ nghi luật nghiêm mật—chỉ cần cư trú trong thánh địa Hāṭakeśvara cũng đạt được thành tựu tâm linh.

Verse 53

येनयेन च भावेन तत्र क्षेत्रे वसेज्जनः । तस्यानुरूपिणी सिद्धिः शुभा स्याद्यदि वाऽशुभा

Người nào cư trú nơi thánh địa ấy với tâm trạng nào, thì thành tựu tương ứng với tâm trạng ấy sẽ sinh khởi—cát tường, hoặc cũng có thể bất tường.

Verse 54

तच्छ्रुत्वा च द्रुतं प्राप्य क्षेत्रमेतद्द्विजोत्तमाः । भानुमाराधयामास स्थापयित्वा ततः परम्

Nghe vậy, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh nhanh chóng đến vùng thánh này; rồi sau đó, khi đã an lập pháp tòa/nghi thức, ngài phụng thờ Bhānu (Thần Mặt Trời).

Verse 55

नियतो नियताहारो ब्रह्मचर्यपरायणः । गायत्रं न्यासमासाद्य निर्विकल्पेन चेतसा

Với kỷ luật nghiêm cẩn, ăn uống điều độ, chuyên tâm giữ phạm hạnh, ông thực hành nghi thức Gāyatrī-nyāsa và an trú với tâm vô phân biệt, không dao động.

Verse 56

ततश्च भगवांस्तुष्टो वर्षांते तमुवाच सः । दर्शने तस्य संस्थित्वा तेजः संयम्य दारुणम्

Bấy giờ, Đấng Thế Tôn hoan hỷ, đến cuối một năm liền bảo ông; hiện ra trước mặt, Ngài thu nhiếp hào quang dữ dội của mình.

Verse 57

याज्ञवल्क्य वरं ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते । सर्वमेव प्रदास्यामि नादेयं विद्यते त्वयि

“Này Yājñavalkya, hãy nói điều phúc lành khiến lòng ngươi hoan hỷ. Ta sẽ ban tất cả—không có gì phải giữ lại đối với ngươi.”

Verse 58

याज्ञवल्क्य उवाच । यदि तुष्टः सुरश्रेष्ठ वेदाध्ययनसंभवे । गुरुर्भव ममाद्यैव ममैतद्वांछितं हृदि

Yājñavalkya thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, ô bậc tối thượng giữa chư thiên, vì sự khai sinh của việc học Veda, xin Ngài làm thầy của con ngay hôm nay. Đó là điều lòng con hằng ước.”

Verse 59

भास्कर उवाच । अहं तव कृपाविष्टस्तेजः संहृत्य तत्परम् । ततश्चात्र समायातस्तेन नो दह्यसे द्विज

Bhāskara nói: “Vì lòng thương ngươi, ta đã thu nhiếp hào quang của ta và kìm giữ nó. Bởi vậy ta đến đây như thế này, hỡi bậc nhị sinh, để ngươi không bị nó thiêu đốt.”

Verse 60

तस्मादत्रैव कुंडे च मंत्रान्सारस्वताञ्छुभान् । वेदोक्तान्क्षेपयिष्यामि स्वयमेव द्विजोत्तम

Vì vậy, ngay tại hồ kuṇḍa này, chính ta sẽ đặt vào nơi ngươi những chân ngôn cát tường do Sarasvatī ban sinh—những chân ngôn được Veda tuyên thuyết, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.

Verse 61

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यत्किंचिद्वेदसंभवम् । पठिष्यसि सकृत्तत्ते कंठस्थं संभविष्यति

Tắm ở đó, trở nên thanh tịnh; bất cứ phần nào thuộc Veda mà ngươi tụng đọc dù chỉ một lần, điều ấy sẽ an trú nơi cổ họng ngươi—thành tựu sự ghi nhớ.

Verse 62

तत्त्वार्थं प्रकटं कृत्स्नं विदितं ते भविष्यति । मत्प्रसादान्न संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्

Nhờ ân sủng của ta, toàn thể chân lý—được hiển lộ rõ ràng—ắt sẽ trở thành điều ngươi biết trọn vẹn. Chớ nghi ngờ: lời ta nói là chân thật.

Verse 63

अद्यादि मानवः प्रातः स्नात्वा त्वत्र ह्रदे च यः । सावित्रेण च सूक्तेन मां दृष्ट्वा प्रपठिष्यति । तस्मै तत्स्यादसंदिग्धं यत्तवोक्तं मया द्विज

Từ hôm nay trở đi, bất cứ ai lúc rạng đông tắm trong hồ này, rồi chiêm bái ta và tụng bài thánh ca Sāvitrī—đối với người ấy, hỡi bậc nhị sinh, điều ta đã nói với ngươi sẽ ứng nghiệm không nghi ngờ.

Verse 64

याज्ञवल्क्य उवाच । एवं भवतु देवेश यत्त्वयोक्तं वचोऽखिलम् । परं मम वचोऽन्यच्च तच्छृणुष्व ब्रवीमि ते

Yājñavalkya thưa: “Xin được như vậy, hỡi Đấng Chúa tể chư thiên; nguyện mọi lời Ngài đã phán đều thành tựu. Nay xin Ngài nghe thêm một lời của tôi; tôi sẽ bạch cùng Ngài.”

Verse 65

नाहं मनुष्यधर्माणमुपाध्यायं कथंचन । करिष्यामि जगन्नाथ कृपां कुरु ममोपरि

Con quyết chẳng nhận một vị thầy bị ràng buộc chỉ bởi những quy ước phàm nhân. Ôi Đấng Chúa Tể của thế gian, xin rủ lòng từ bi thương xót con.

Verse 66

ततस्तस्या ददौ सूर्यो लघिमा नाम शोभनाम् । विद्यां हि तत्प्रभावाय सुतुष्टेनांतरात्मना

Bấy giờ, Sūrya, trong lòng hoan hỷ, ban cho người ấy minh chú rực rỡ mang tên Laghimā, để quyền năng ấy được hiển lộ.

Verse 67

ततस्तं प्राह कर्णांते ममाश्वानां प्रविश्य वै । अभ्यासं कुरु विद्यानां वेदाध्ययनमाचर

Rồi Ngài ghé tai dặn riêng: “Hãy vào nơi tai của những con ngựa của Ta. Hãy chuyên cần tu tập các pháp học, và thực hành việc học tụng Veda.”

Verse 68

मन्मुखाद्ब्राह्मणश्रेष्ठ यद्येतत्तव वांछितम् । न ते स्याद्येन दोषोऽयं मम रश्मिसमुद्भवः

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, nếu điều này là điều ông mong cầu—từ chính miệng Ta—thì ông sẽ không mang lỗi; quyền năng này phát sinh từ những tia sáng của Ta.

Verse 69

एवमुक्तः स तेनाथ वाजिकर्णं समाश्रितः । लघुर्भूत्वाऽपठद्वेदान्भास्करस्य मुखात्ततः

Được Ngài chỉ dạy như thế, người ấy liền nương nơi Vājikarṇa; rồi trở nên nhẹ nhàng, người ấy học tụng các Veda về sau từ chính miệng Bhāskara.

Verse 70

एवं सिद्धिं समापन्नो याज्ञवल्क्यो द्विजोत्तमाः । कृत्वोपनिषदं चारु वेदार्थैः सकलैर्युतम्

Như vậy, sau khi thành tựu, Yājñavalkya—bậc tối thượng trong hàng Nhị sinh—đã soạn một Upaniṣad tuyệt mỹ, viên mãn mọi ý nghĩa của các Veda.

Verse 71

जनकाय नरेंद्राय व्याख्याय च ततः परम् । कात्यायनं सुतं प्राप्य वेदसूत्रस्य कारकम्

Sau đó, Ngài giảng giải điều ấy cho vua Janaka, bậc chúa tể giữa loài người; rồi gặp Kātyāyana, người con của Ngài—đấng soạn tác các Veda-sūtra.

Verse 72

त्यक्त्वा कलेवरं तत्र ब्रह्मद्वारि विनिर्मिते । तत्तेजो ब्रह्मणो गात्रे योजयामास शक्तितः

Tại đó, nơi “Cửa Brahman” linh thiêng đã được thiết lập, Ngài xả bỏ thân xác; và bằng năng lực tâm linh của mình, Ngài hợp nhất quang minh ấy vào chính thân thể của Brahman.

Verse 73

तस्य तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं च दिवाकरम् । नादबिंदुं पठित्वा च तदग्रे मुक्तिमाप्नुयात्

Người nào tắm tại thánh độ ấy, chiêm bái Mặt Trời kia, và tụng đọc Nādabindu trước Ngài—sẽ đạt giải thoát.