Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

यदत्र मत्सुतो जातो दुष्टस्थानस्थितैर्ग्रहैः । दैवज्ञैः शांतिकं प्रोक्तं तस्यानिष्टस्य शांतिदम्

Transliteration

yadatra matsuto jāto duṣṭasthānasthitairgrahaiḥ | daivajñaiḥ śāṃtikaṃ proktaṃ tasyāniṣṭasya śāṃtidam

Translation

Vì con trai ta sinh ra vào lúc các hành tinh ở vị trí bất tường, nên các nhà chiêm tinh đã nói rằng cần cử hành nghi lễ an tức (śānti), để dập yên tai ương ấy và đem lại sự giải trừ.

Word by Word

• यत्: since/that (fact that)
• यत्: Hetu (Cause marker)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (‘because/that’)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• मत्सुतः: my son
• मत्सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मत्-सुत (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘मम सुतः’)

• जातः: was born
• जातः: Kriya (Predicative)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु) + क्त
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दुष्टस्थानस्थितैः: by planets placed in bad positions
• दुष्टस्थानस्थितैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट-स्थान-स्थित (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम्—‘ग्रहैः’

• ग्रहैः: by the planets
• ग्रहैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• दैवज्ञैः: by astrologers
• दैवज्ञैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैवज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ-निर्देश (agent)

• शान्तिकम्: a pacificatory rite
• शान्तिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शान्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रोक्तम्’ इत्यस्य कर्म/विधेय

• प्रोक्तम्: was declared/prescribed
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicative)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वच् (धातु) + क्त
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of that/of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अनिष्टस्य: of the misfortune/evil
• अनिष्टस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अनिष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘तस्य’ इत्यस्य विशेषणम्

• शान्तिदम्: giving peace/relief
• शान्तिदम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शान्ति-द (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—‘शान्तिकम्’

Speaker

Rājā (the King)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Astrologers indicate a birth chart or point to celestial signs; the king listens with concern, while brāhmaṇas prepare ritual items—kuśa, kalasha, ghee, and offerings—signaling an impending śānti.

Characters & Entities

• grahāḥ (planets)
• daivajña (astrologers)
• śāntika

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When misfortune is diagnosed, dharma offers corrective action—seeking śānti through proper authorities and rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is named in this verse; it focuses on the cause (inauspicious grahas) and the remedy (śāntika).

What ritualistic prescription is mentioned?

Śāntika karma as prescribed by daivajñas to pacify aniṣṭa arising from duṣṭa planetary placements.