Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

तथा हृतानि रत्नानि यानि दृष्टिगतानि ते । चक्षुर्हीनस्ततो जातो मम लोके गतोऽपि च

Transliteration

tathā hṛtāni ratnāni yāni dṛṣṭigatāni te | cakṣurhīnastato jāto mama loke gato'pi ca

Translation

“Cũng vậy, những châu báu lọt vào tầm mắt ngươi—ngươi đã trộm lấy. Vì thế ngươi bị đoạt mất thị lực, dẫu đã đến cõi của ta.”

Word by Word

• तथा: thus, in that manner
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/तुलना-अर्थे (adverb: 'thus/so')

• हृतानि: stolen/taken away
• हृतानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (agreeing with 'रत्नानि')

• रत्नानि: gems
• रत्नानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nominative plural)

• यानि: which
• यानि: Anuyogi (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (relative pronoun)

• दृष्टि-गतानि: that came into (your) sight
• दृष्टि-गतानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृष्टि (प्रातिपदिक) + गत (गम् धातु, क्त कृदन्त)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (दृष्टेः गतानि = 'gone into sight'); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (qualifying 'यानि/रत्नानि')

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी एकवचन (Genitive singular)

• चक्षुः-हीनः: deprived of eyesight, blind
• चक्षुः-हीनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (यस्य चक्षुः हीनम् सः); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• ततः: thereupon, from that (cause)
• ततः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेतौ/अनन्तरार्थे (from that/thereupon)

• जातः: became, was born (as)
• जातः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle used predicatively); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी एकवचन (Genitive singular)

• लोके: in the world/realm
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Locative singular)

• गतः: gone, reached
• गतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थे (particle: also/even)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

Speaker

Brahmā (Pitāmaha)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A penitent thief stands before a radiant deity in a temple-court; the deity declares the cause of his blindness—stolen jewels that once entered his gaze.

Characters & Entities

• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Taking what is not given (steya) yields precise karmic consequences; moral violations can manifest as corresponding loss (here, eyesight).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it continues the karmic-justice teaching within the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the dharmic rule implied is non-stealing and respect for others’ property.