Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

अंत्यजा अपि पूयन्ते किं पुनर्मादृशा द्विजाः । सर्वथा नारदो धन्यो योऽसौ त्रैलोक्यतत्त्ववित्

Transliteration

aṃtyajā api pūyante kiṃ punarmādṛśā dvijāḥ | sarvathā nārado dhanyo yo'sau trailokyatattvavit

Translation

Ngay cả kẻ hạ tiện cũng được thanh tịnh nhờ tiếp xúc với điều thánh; huống chi chúng ta là hàng nhị sinh (dvija)! Quả thật Nārada là bậc phúc đức trọn vẹn, vì ngài thấu biết chân lý của ba cõi.

Word by Word

• अन्त्यजाः: outcastes, those of the lowest birth
• अन्त्यजाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्त्यज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; जातिवाचक-संज्ञा

• अपि: even
• अपि: Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अपि=‘even/also’

• पूयन्ते: are purified
• पूयन्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पू (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु=पू ‘शुद्धौ’

• किम्: what?
• किम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; प्रश्नार्थक

• पुनः: then, moreover
• पुनः: Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/particle) = ‘again; moreover’

• मादृशाः: people like me/us
• मादृशाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मादृश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘मद्’सम्बन्धी-तादृशार्थ

• द्विजाः: twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Apposition/Subject (कर्ता-विशेषण/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• सर्वथा: entirely, in every way
• सर्वथा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) = ‘in every way/entirely’

• नारदः: Narada
• नारदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिवाचक-संज्ञा

• धन्यः: blessed, fortunate
• धन्यः: Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (नारदस्य)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• असौ: that (person)
• असौ: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशार्थक

• त्रैलोक्यतत्त्ववित्: knower of the truth of the three worlds
• त्रैलोक्यतत्त्ववित्: Predicate nominative (विधेय-संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य + तत्त्व + विद् (प्रातिपदिक; विद्-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य तत्त्वं वेत्ति इति)

Speaker

Bhāskara (Sūrya)

Visual Art Cues

Scene: A circle of venerable brāhmaṇa-sages speaking with reverence about Nārada’s tri-loka-tattva-jñāna; a subtle motif of purification radiating outward to all beings.

Characters & Entities

• Nārada
• Three worlds (triloka)
• Dvāija (twice-born)
• Antyaja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity is intensified by proximity to holiness; enlightened sages like Nārada embody universal spiritual truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse speaks generally of purification through sacred association.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is described; the implied practice is seeking the company of the holy.