Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

त्यागी तस्मान्न दुःखी स्यान्नर्वैरो निरवग्रहः । अत्यागी जन्ममरणे प्राप्नोतीह पुनःपुनः

Transliteration

tyāgī tasmānna duḥkhī syānnarvairo niravagrahaḥ | atyāgī janmamaraṇe prāpnotīha punaḥpunaḥ

Translation

Vì thế, người biết xả ly chẳng còn sầu khổ—không oán thù, không nắm giữ. Còn kẻ không xả ly thì nơi đây lại gặp sinh và tử hết lần này đến lần khác.

Word by Word

• त्यागी: a renouncer
• त्यागी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्यागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; agent noun ‘renouncer’

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति निपातवत्—हेतौ/तस्मादर्थे (therefore/from that reason)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• दुःखी: unhappy/sorrowful
• दुःखी: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: दुःखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective

• स्यात्: would be/should be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वैरः: enmity
• वैरः: Karta (Subject complement)
• Type: Noun
• Root: वैर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate noun

• निरवग्रहः: unobstructed/without contention
• निरवग्रहः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्- (उपसर्ग) + अवग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective meaning ‘without obstruction/without contention’

• अत्यागी: one who does not renounce
• अत्यागी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ-त्यागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘non-renouncer’

• जन्ममरणे: in birth and death
• जन्ममरणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन/एकवचन-रूपेण समाहारद्वन्द्वस्य सप्तमी; ‘in birth and death’

• प्राप्नोति: attains/undergoes
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इह: here (in this world)
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb)

• पुनःपुनः: again and again
• पुनःपुनः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः + पुनः (अव्यय)
• Form: आवृत्ति-अव्यय (reduplication adverb)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta)

Visual Art Cues

Scene: Two contrasted figures: a tyāgī walking lightly with empty hands, calm face, no enemies around; beside him an atyāgī burdened with bundles, chased by the wheel of saṃsāra (birth-death cycle).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Renunciation brings peace and non-hostility, while clinging sustains the cycle of repeated birth and death.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the teaching concerns liberation (mokṣa) through tyāga.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; it prescribes a lifestyle principle—tyāga (letting go).