Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57

Devanagari script

धनिनं धनलोभेन लोभयित्वार्थमाहरेत् । तदर्थदानमित्याहुः कामदानमतः श्रृणु

Transliteration

dhaninaṃ dhanalobhena lobhayitvārthamāharet | tadarthadānamityāhuḥ kāmadānamataḥ śrṛṇu

Translation

Khi người ta dụ dỗ kẻ giàu bằng cách khơi gợi lòng tham tài vật của họ để thu được của cải—điều ấy gọi là “bố thí vì lợi” (artha-dāna). Nay hãy nghe về “bố thí vì dục” (kāma-dāna).

Word by Word

• धनिनम्: a wealthy person
• धनिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धनिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• धनलोभेन: by greed for wealth
• धनलोभेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धन + लोभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (धनस्य लोभः)

• लोभयित्वा: having enticed
• लोभयित्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: लुभ् (धातु) + णिच् (causative) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive), णिजन्त-धातु: लोभयति (to entice)

• अर्थम्: wealth, money
• अर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• आहरेत्: should bring/obtain
• आहरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-हृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ‘that’ (referring to the aforesaid)

• अर्थदानम्: giving of wealth (for a purpose)
• अर्थदानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्थ + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अर्थस्य दानम्)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle/इति-निपात)

• आहुः: they say
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• कामदानम्: kāma-giving (motivated giving)
• कामदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कामस्य दानम्)

• अतः: therefore/now
• अतः: Kriya-vishesana (Discourse adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: अव्यय (हेतु/तस्मात्-अर्थे adverb: ‘therefore/now’)

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A persuasive intermediary flatters a rich patron’s pride/greed to extract funds; the patron’s face shows vanity; in contrast, a dharmic figure observes with disapproval, indicating moral tension.

Characters & Entities

• Wealthy person (dhanin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Not all giving is spiritually equal; charity can be driven by profit-seeking and persuasion rather than pure dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse is ethical analysis of motives behind giving.

What ritualistic prescription is mentioned?

A conceptual instruction: identify and distinguish gain-based giving (artha-dāna) from other forms.