Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

पूजा तेषां कतं भावि बहुत्वाच्चात्र पठ्यते । यस्य राष्ट्रे रुद्रलिंगं पूज्यते नैव शक्तितः

Transliteration

pūjā teṣāṃ kataṃ bhāvi bahutvāccātra paṭhyate | yasya rāṣṭre rudraliṃgaṃ pūjyate naiva śaktitaḥ

Translation

“Việc thờ phụng họ sẽ được cử hành đúng đắn thế nào? Bởi số lượng quá nhiều, như đã được thuật lại nơi đây. Trong bất cứ vương quốc nào, nếu Rudra-liṅga không được thờ phụng với năng lực và lòng sùng kính xứng đáng…”

Word by Word

• पूजा: worship
• पूजा: Karta (कर्ता) (of implied/elliptic question)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (fem. nom. sg.)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (gen. pl.)

• कतम्: which? what kind/which one?
• कतम्: Predicate/Interrogative (प्रश्न)
• Type: Adjective
• Root: कतम (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक विशेषण (interrogative adj.)

• भावि: will be; is to be
• भावि: Predicate qualifier (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: भू (धातु) → भाविन्/भावि (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भविष्यदर्थक विशेषण (future-oriented adjective: 'to be'); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neut. nom./acc. sg.)

• बहुत्वात्: because of multitude
• बहुत्वात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: बहुत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (abl. of cause)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• पठ्यते: is said/recited/read
• पठ्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (gen. sg.)

• राष्ट्रे: in the kingdom/country
• राष्ट्रे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (neut. loc. sg.)

• रुद्रलिङ्गम्: Rudra-liṅga (Śiva’s emblem)
• रुद्रलिङ्गम्: Karma (कर्म) (of पूज्यते)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: रुद्रस्य लिङ्गम् (neut. nom./acc. sg.)

• पूज्यते: is worshipped
• पूज्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• एव: indeed/at all
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• शक्तितः: according to (one’s) ability; adequately
• शक्तितः: Manner/Instrumental sense (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); प्रकार/सामर्थ्यवाचक (adverb: according to ability)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Visual Art Cues

Scene: A council-like moment: sages/devas reflect on the difficulty of properly worshipping countless liṅgas; the mood is thoughtful, emphasizing responsibility and capacity.

Characters & Entities

• Rudra
• Rudra-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Collective well-being is tied to sincere, capacity-based worship of Śiva (Rudra) through the liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; it sets up the later establishment of a specific liṅga and sacred tank.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pūjā should be performed “śaktitaḥ”—according to one’s means and with due devotion.