Adhyaya 35
Chương này thuật lại một sự kiện mang tính nghi lễ–thần học, mở đầu từ câu hỏi của Nārada. Chư thiên đến trước Skanda (Guhā), chắp tay thỉnh cầu, nêu lệ xưa của người chiến thắng: ai thắng kẻ thù nơi chiến trận nên dựng một trụ ghi dấu chiến thắng (stambha-cihna). Để kỷ niệm chiến công của Skanda, họ đề nghị đặt một trụ tuyệt hảo do Viśvakarman tạo tác, gắn với truyền thống liṅga cao quý. Skanda thuận ý; các devas do Śakra/Indra dẫn đầu dựng trên chiến địa một trụ rực sáng như vàng jāmbūnada, và trang nghiêm đàn tràng bằng hình tượng như châu báu. Apsarā cùng các đoàn thần ca múa; Viṣṇu được mô tả như hòa nhạc phụ trợ, hoa từ trời rơi xuống biểu thị sự tán đồng của cõi thiêng. Từ đài trụ, câu chuyện chuyển sang thần thể: Stambheśvara—một liṅga tướng của Śiva—được Skanda, con của Đấng Tam Nhãn, thiết lập. Gần đó, Skanda tạo một giếng (kūpa), và Gaṅgā được nói là tuôn lên từ đáy giếng, kết hợp sự linh thánh của nước với sự linh thánh của liṅga. Chương còn quy định nghi lễ tổ tiên: vào ngày mười bốn nửa tháng tối của Māgha, ai tắm trong giếng và làm pitṛ-tarpaṇa sẽ được công đức ngang với Gayā-śrāddha. Phần phalaśruti dạy rằng thờ Stambheśvara bằng hương và hoa đem lại phước đức lớn như lễ Vājapeya; và làm śrāddha vào ngày sóc/vọng—đặc biệt nơi hình tượng giao hội giữa đất và biển—kèm thờ Stambheśvara sẽ làm tổ tiên hoan hỷ, diệt tội, và đưa đến cảnh giới của Rudra. Kết chương ghi rằng giáo huấn này do Rudra truyền vì niềm vui của Skanda, và việc an vị được chư thiên đồng ca ngợi.
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । कुमारेण स्थापितोऽत्र कुमारेशस्ततः सुराः । प्रणम्य गुहमूचुश्च प्रबद्धकरसंपुटाः
Nārada nói: Tại đây, Kumāra (Skanda) đã an lập Kumāreśa. Bấy giờ chư thiên chắp tay đảnh lễ, rồi thưa với Guha (Skanda).
Verse 2
किंचिद्विज्ञापयष्यामो वयं त्वां श्रृणु तत्त्वतः । पूर्वप्रसिद्ध आचारः प्रोच्यते जयिनामयम्
Chúng tôi muốn kính bạch với Ngài một điều—xin hãy lắng nghe đúng như thật. Đây là một pháp hành xưa, đã được biết đến rộng rãi, được tuyên dạy cho những ai cầu thắng lợi.
Verse 3
जयंति ये रणे शत्रूंस्तैः कार्यः स्तंभचिह्नकः । तस्मात्तव जयोद्द्योतनिमित्तं स्तंममुत्तमम्
Những ai chiến thắng kẻ thù nơi trận mạc nên dựng một trụ làm dấu hiệu thắng trận. Vì thế, để tỏ rạng chiến công của Ngài, xin hãy dựng một trụ chiến thắng tối thượng.
Verse 4
नक्षिपाम वयं यावत्त्मनुज्ञातुमर्हसि । विश्वकर्मकृतं यच्च तृतीयं लिंगमुत्तमम्
Chúng con sẽ đặt (vật ấy) tại đây ngay khi Ngài ban phép—cùng với Liṅga thứ ba tối thượng do Viśvakarman tạo tác.
Verse 5
तस्य स्तंभाग्रतसतं च संस्थापय शिवात्मज । एवमुक्ते सुरैः स्कन्दस्ततेत्याह महामनाः
Hỡi con của Śiva, xin hãy thiết lập một trăm (biểu tượng) trước trụ ấy. Được chư thiên thưa như vậy, Skanda, bậc đại tâm, đáp: “Xin vâng.”
Verse 6
ततो हृष्टाः सुरगणाः शक्राद्याः स्तंभमुत्तमम् । जांबूनदमयं शुभ्रं रणभूमौ विनिक्षिपुः
Bấy giờ, đoàn chư thiên—Indra và các vị khác—hân hoan đặt xuống chiến địa một trụ tối thượng, rực sáng, làm bằng vàng Jāmbūnada.
Verse 7
परितः स्थंडिलं दिक्षु सर्वरत्नमयं तु ते । तत्र हृष्टाश्चाप्सरसो ननृतुर्दशधा शुभाः
Khắp chung quanh, theo các phương, họ tạo một nền đất thiêng bằng phẳng, trang sức bằng mọi loại châu báu. Tại đó, các Apsaras cát tường hoan hỷ múa trong mười hàng.
Verse 8
मातरो मंगलान्यस्य जगुः स्कन्दस्य नंदिताः । इंद्राद्या ननृतुस्तत्र स्वयं विष्णुश्च वादकः
Các Mẫu Thần, vui mừng vì Skanda, cất lên những khúc ca cát tường. Indra và các vị khác múa tại đó, còn chính Viṣṇu làm người tấu nhạc.
Verse 9
पेतुः खात्पुष्पवर्षाणि देववाद्यानि सस्वनुः । एवं स्तंभं समारोप्य जयाख्यं विश्वनंदकः
Hoa trời rơi xuống như mưa, và nhạc khí của chư thiên vang rền. Như vậy, sau khi dựng trụ mang danh “Jaya” (Chiến Thắng), Skanda—niềm hoan hỷ của muôn thế giới—lại tiếp bước tiến lên.
Verse 10
स्तम्भेश्वरस्ततो देवः स्थापितस्त्र्यक्षसूनुना । विरिंचिप्रमुखैर्देवैर्जातानन्दैः समं तदा
Bấy giờ, Thần Stambheśvara được an vị do người con của Đấng Ba Mắt (Śiva) thiết lập. Khi ấy, chư thiên đứng đầu là Viriñci (Brahmā) đồng hoan hỷ cùng nhau.
Verse 11
हरिहरादित्युक्तैस्तैः सेन्द्रैर्मुनिगणैरपि । तस्यैव पश्चिमे भागे शक्त्यग्रेण महात्मना
Cùng với các thần được xưng là Hari, Hara và Āditya—lại có cả Indra và các hội chúng hiền thánh—ở phía tây của chính thánh địa ấy, bậc đại tâm, đi đầu với cây Śakti (thương thiêng), đã tiếp tục thực hiện các nghi sự.
Verse 12
गुहेन निर्मितः कूपो गंगा तत्र तलोद्भवा । माघस्य च चतुर्दश्यां कृष्णायां पितृतर्पणम्
Tại đó, Guha (Skanda) đã đào một giếng, và từ đáy giếng ấy sông Gaṅgā vọt lên. Lại nữa, vào ngày trăng thứ mười bốn của nửa tháng tối trong tháng Māgha, nên cử hành lễ tarpaṇa dâng nước cho các Pitṛ (tổ tiên) tại nơi ấy.
Verse 13
कूपे स्नानं नरः कृत्वा भक्त्या यः पांडुनंदन । गयाश्राद्धेन यत्पुण्यं तत्फलं लभते स्फुटम्
Hỡi con của Pāṇḍu, ai tắm trong giếng ấy với lòng chí thành sùng kính, thì chắc chắn đạt được đúng công đức như công đức do cử hành lễ śrāddha tại Gayā.
Verse 14
स्तंभेश्वरं ततो देवं गन्धपुष्पैः प्रपूजयेत् । वाजपेयफलं प्राप्य मोदते रुद्रसद्मानि
Bấy giờ nên phụng thờ Thần Staṃbheśvara bằng hương thơm và hoa; được quả phúc của lễ tế Vājapeya, người ấy hoan hỷ trong các cõi cư ngụ của Rudra.
Verse 15
पौर्णमास्याममावास्यां महीसागरसंगमे । श्राद्धं कृत्वा च योऽभ्यर्च्चेंत्स्तंभेश्वरमकल्मषः
Tại nơi hợp lưu giữa sông Mahī và biển cả, vào ngày rằm hoặc ngày sóc, ai làm lễ śrāddha rồi lại lễ bái Staṃbheśvara thì trở nên thanh tịnh, không còn uế nhiễm.
Verse 16
पितरस्तस्य तृप्यंति तृप्ता यच्छंति चाशिषः । स भित्त्वा सर्वपापानि रुद्रलोके महीयते
Tổ tiên của người ấy được thỏa lòng; khi đã thỏa lòng, các ngài ban phúc lành. Người ấy phá tan mọi tội lỗi và được tôn vinh trong cõi của Rudra.
Verse 17
इत्याह भगवान्रुद्रः स्कन्दस्य प्रीतये पुरा । एवमेव चतुर्थं च स्थापितं लिंगमुत्तमम्
Xưa kia, Đức Rudra chí tôn đã nói như vậy để làm Skanda hoan hỷ. Cũng theo đúng cách ấy, một liṅga tối thượng thứ tư đã được thiết lập.
Verse 18
प्रणेमुर्देवताः सर्वे साधुसाध्विति ते जगुः
Tất cả chư thiên đều cúi đầu đảnh lễ và đồng thanh tán thán: “Lành thay! Lành thay!”