Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

अमूर्तोऽपि ह्ययं भद्रे कार्यं सर्वं पतिस्तव । रतिकाले ध्रुवं बाले करिष्यति न संशयः

Transliteration

amūrto'pi hyayaṃ bhadre kāryaṃ sarvaṃ patistava | ratikāle dhruvaṃ bāle kariṣyati na saṃśayaḥ

Translation

Dẫu nay Ngài còn vô hình, hỡi hiền nữ cát tường, phu quân của nàng sẽ thành tựu mọi việc. Đến đúng thời khắc giao hòa, hỡi thiếu nữ, Ngài ắt sẽ hành động—không chút nghi ngờ.

Word by Word

• अमूर्तः: formless
• अमूर्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमूर्त (प्रातिपदिक: अ + मूर्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (अयम्/पतिः)

• अपि: even though
• अपि: None
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अर्थे—यद्यपि/अपि (even/although)

• हि: indeed
• हि: None
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अर्थे—खलु/नूनम् (indeed)

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• भद्रे: O auspicious lady
• भद्रे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• कार्यम्: the task/what is to be done
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (कार्यम्)

• पतिः: husband/lord
• पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• रतिकाले: at the time of love-making
• रतिकाले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रतिकाल (प्रातिपदिक: रति + काल)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुष (रतेः कालः)

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: None
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुवम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb), अर्थे—निश्चितम् (certainly)

• बाले: O girl
• बाले: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• न: not/no
• न: None
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक निपात (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

Speaker

Śiva (Vṛṣadhvaja)

Skanda Dialogue

Listener: Rati (Kāmapatnī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks gently to Rati: his hand raised in blessing; Rati’s posture shifts from collapse to attentive hope; Kāma is suggested as an invisible presence—perhaps a faint, translucent silhouette or a subtle red aura behind Rati.

Characters & Entities

• Śiva
• Rati
• Kāma (formless)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Desire is not annihilated for the world’s welfare; it is sublimated and restored in a regulated, dharmic form.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the focus is on cosmic order and household life.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse implies right timing and regulation of kāma within dharma.