Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

Devanagari script

युगपत्केतुयुगलं युध्यमानं परस्परम् । यददर्शि न तद्भद्रं राष्ट्रभंगाय केवलम्

Transliteration

yugapatketuyugalaṃ yudhyamānaṃ parasparam | yadadarśi na tadbhadraṃ rāṣṭrabhaṃgāya kevalam

Translation

Đôi sao chổi (ketu) mà ngươi thấy cùng lúc, đang giao chiến với nhau, chẳng phải điềm lành; nó chỉ báo sự tan vỡ của quốc độ.

Word by Word

• युगपत्: simultaneously
• युगपत्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: युगपत् (अव्यय)
• Form: काल/सहभाव-अव्यय (adverb: simultaneously)

• केतु-युगलम्: a pair of comets/meteors
• केतु-युगलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक) + युगल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (केतूनां युगलम्)

• युध्यमानम्: fighting
• युध्यमानम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √युध् (धातु)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present middle participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (केतुयुगलम्)

• परस्परम्: with each other
• परस्परम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: परस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: परस्पर-अव्यय (reciprocal adverb: mutually)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• अदर्शि: you saw
• अदर्शि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; कर्तरि (you saw)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देशार्थक

• भद्रम्: auspicious
• भद्रम्: Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (it is auspicious)

• राष्ट्र-भङ्गाय: for the breaking of the realm
• राष्ट्र-भङ्गाय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (प्रातिपदिक) + भङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (राष्ट्रस्य भङ्गः)

• केवलम्: only/merely
• केवलम्: Sambandha (Restrictive/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: केवल (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभूत-विशेषण (adverb: only/merely)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Two blazing comets streak across a night sky over the Ganga, their tails crossing like weapons; below, the map-like silhouette of a kingdom appears cracked, while priests on the ghats perform appeasement rites.

Characters & Entities

• Ketu (comet/omen)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Conflict in the heavens mirrors conflict on earth; leaders should prevent factionalism and uphold dharma to avoid fragmentation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The wider narrative is situated in Kāśī-khaṇḍa, but this verse itself is about state-omens rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is mentioned; the verse interprets a celestial portent.