Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

प्रतीच्यां रविरागत्य प्रोद्यंतं व्योम्नि शीतगुम् । पातयामास भूपृष्ठे तद्राज्यभयसूचकम्

pratīcyāṃ ravirāgatya prodyaṃtaṃ vyomni śītagum | pātayāmāsa bhūpṛṣṭhe tadrājyabhayasūcakam

Mặt trời từ phương tây kéo đến, đánh quật mặt trăng đang mọc trên trời, ném xuống mặt đất—đó là điềm báo nỗi sợ hãi và hiểm họa sẽ giáng xuống vương quốc.

प्रतीच्याम्in the west
प्रतीच्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रतीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
रविःthe sun
रविः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
आगत्यhaving come
आगत्य:
Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Root√गम् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया (having come)
प्रोद्यन्तम्rising
प्रोद्यन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√उद् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शीतगुम्)
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
शीतगुम्the moon (cool-goer)
शीतगुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशीतगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; चन्द्रवाचकः
पातयामासcaused to fall
पातयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु) (णिच् causative: पातय)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोगः (caused to fall)
भू-पृष्ठेon the earth’s surface
भू-पृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भूमेः पृष्ठम्)
तत्that
तत्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (…सूचकम्)
राज्य-भय-सूचकम्indicating fear for the kingdom
राज्य-भय-सूचकम्:
Karma (Object complement/कर्मपूरक)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + सूचक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (राज्यस्य भयस्य सूचकम्)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A surreal sky: the sun appears in the western horizon moving unnaturally; the rising moon is struck and seems to fall toward the earth; below, a palace/fort silhouette and Kāśī ghats with people in panic and priests raising hands in śānti.

R
Ravi (Sun)
C
Candra (Moon)

FAQs

When natural order appears inverted, it signals moral and political instability; dharma is urged as the stabilizing remedy.

The passage belongs to the Kāśī-khaṇḍa milieu (Kāśī’s sacred landscape), though the verse itself is an omen-report.

None is directly stated; the verse functions as a diagnostic sign (sūcaka) of royal danger.