Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 49›Shloka 53
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

Devanagari script

स्थानादमुष्मान्ममराजसौधात्प्राच्यां मनागीशसमाश्रितायाम् । सव्येपसव्ये च कराः क्रमेण शतत्रयी यापि शतद्वयी च

Transliteration

sthānādamuṣmānmamarājasaudhātprācyāṃ manāgīśasamāśritāyām | savyepasavye ca karāḥ krameṇa śatatrayī yāpi śatadvayī ca

Translation

Từ nơi ấy—cung điện vương giả của Ta—hướng về phương Đông, hơi nghiêng và nương gần Đức Chúa: bên trái và bên phải, theo thứ tự, có các “tay” (phần mở rộng/bậc thềm), một dãy gồm ba trăm và một dãy gồm hai trăm.

Word by Word
स्थानात्from the place
स्थानात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (ablative), एकवचन
अमुष्मात्from that
अमुष्मात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक-प्रयोगे, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; दूरनिर्देश-सर्वनाम (from that)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
राजसौधात्from the royal palace
राजसौधात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootराज + सौध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (royal palace/mansion)
प्राच्याम्in the east
प्राच्याम्:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन
मनाक्slightly
मनाक्:
Viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootमनाक् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) = ‘a little/slightly’
ईशसमाश्रितायाम्in (the region) resorted to Īśa
ईशसमाश्रितायाम्:
Adhikaraṇa (Location/qualifier of prācyām)
TypeAdjective
Rootईश + समाश्रित (सम्-आ-श्रि धातु; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘समाश्रित’ = ‘resorted to’; तत्पुरुषः (resorted to Īśa)
सव्येon the left
सव्ये:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (on the left)
अपसव्येon the right
अपसव्ये:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootअपसव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (on the right/contrary side)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कराःrays/lines
कराः:
Karta (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (कर = ray/hand; अत्र ‘किरण/रेखा’ अर्थे)
क्रमेणin sequence
क्रमेण:
Kriyā-viśeṣaṇa (Manner)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (in order/gradually)
शतत्रयीthree hundred
शतत्रयी:
Karta (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootशत + त्रयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (three hundreds)
याwhich
या:
Sambandha (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे (relative pronoun)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (also/even)
शतद्वयीtwo hundred
शतद्वयी:
Karta (Coordinated subject)
TypeNoun
Rootशत + द्वयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (two hundreds)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
Speaker

Śiva/Viśvanātha (probable; first-person ‘mama rāja-saudha’ continuing the Maṇikarṇikā description)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā (spatial description of its precinct)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A diagrammatic yet sacred depiction of Maṇikarṇikā: an eastern-leaning slope near a lordly shrine, with two flanking step-terraces like ‘hands’—one larger (300) and one smaller (200)—leading to the waterline; the ‘royal mansion’ of the deity anchors the axis.

Characters & Entities
Ī
Īśa (Śiva)

FAQs

The mahātmya grounds spiritual greatness in sacred geography, describing the divine layout near the Lord’s abode to guide reverent orientation in Kāśī.

The description continues the Kāśī sacred zone associated with Maṇikarṇikā and the Lord (Īśa/Śiva).

No direct ritual instruction; it is a sthāna-varṇana (site-description) supporting pilgrimage mapping and reverential movement.

←Previous Verse
Next Verse→