Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19

Devanagari script

क्षणंक्षणं समालोक्यमंगस्पर्शे क्षणंक्षणम् । एकशय्यासनाहारं लप्स्यतेऽनेन क्षणेक्षणे

Transliteration

kṣaṇaṃkṣaṇaṃ samālokyamaṃgasparśe kṣaṇaṃkṣaṇam | ekaśayyāsanāhāraṃ lapsyate'nena kṣaṇekṣaṇe

Translation

Hết khoảnh khắc này đến khoảnh khắc khác, người ấy sẽ ngắm nhìn Ngài; hết khoảnh khắc này đến khoảnh khắc khác, sẽ chạm đến thân Ngài. Chung một giường, một chỗ ngồi, một bữa ăn—mọi điều ấy người ấy sẽ được cùng Ngài, trong từng sát-na.

Word by Word

• क्षणंक्षणम्: moment by moment
• क्षणंक्षणम्: Kala-adhikarana (Temporal adverbial/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षण + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास (पुनरुक्ति/iterative adverb), ‘क्षणे क्षणे’ अर्थे

• समालोक्य: having observed
• समालोक्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम्+आ+लोक् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), ‘having looked at/observed’

• अङ्गस्पर्शे: in bodily touch
• अङ्गस्पर्शे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अङ्ग + स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; अङ्गस्य स्पर्शः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• क्षणंक्षणम्: moment by moment
• क्षणंक्षणम्: Kala-adhikarana (Temporal/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षण + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास (iterative adverb)

• एकशय्यासनाहारम्: shared bed, seat, and food
• एकशय्यासनाहारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एक + शय्या + आसन + आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; शय्या-आसन-आहाराणां द्वन्द्वः, ‘एक’ इति विशेषण-पूर्वपद (single/shared bed-seat-food)

• लप्स्यते: will obtain
• लप्स्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• अनेन: by/with this (one)
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• क्षणेक्षणे: at every moment
• क्षणेक्षणे: Kala-adhikarana (Temporal/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षण + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास (locative-iterative adverb), ‘क्षणे क्षणे’

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sequence of intimate moments: the devotee repeatedly gazes at and touches the divine child, sharing bed, seat, and meal—domestic tenderness suffused with sacred radiance.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It celebrates the immediacy of divine presence—darśana and contact that transform ordinary life into continuous devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the broader sacred setting; this verse focuses on devotional intimacy rather than a named spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is given; the verse highlights sustained darśana (seeing) and saṅga (company) as devotional practice.