Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

Devanagari script

अपि जन्मसहस्रस्य पापं क्षयति तत्क्षणात् । पार्वतीशस्य माहात्म्यं यः श्रोष्यति नरोत्तमः । ऐहिकामुष्मिकान्कामान्स प्राप्स्यति महामतिः

Transliteration

api janmasahasrasya pāpaṃ kṣayati tatkṣaṇāt | pārvatīśasya māhātmyaṃ yaḥ śroṣyati narottamaḥ | aihikāmuṣmikānkāmānsa prāpsyati mahāmatiḥ

Translation

Ngay cả tội lỗi tích tụ qua ngàn kiếp cũng bị tiêu trừ tức khắc. Người ưu tú nào lắng nghe uy đức của Pārvatīśa (Śiva) — bậc trí ấy sẽ đạt được các ước nguyện thuộc cả đời này lẫn đời sau.

Word by Word

• अपि: even
• अपि: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (even)

• जन्मसहस्रस्य: of a thousand births
• जन्मसहस्रस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जन्म + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• क्षयति: destroys
• क्षयति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्क्षणात्: at that very moment
• तत्क्षणात्: Apadana (Point of time/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/काल), एकवचन; कालवाचक

• पार्वतीशस्य: of Pārvatīśa
• पार्वतीशस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पार्वतीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• माहात्म्यम्: greatness, glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यः

• श्रोष्यति: will hear
• श्रोष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• नरोत्तमः: the best of men
• नरोत्तमः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-विशेषणभावः (श्रेष्ठः नरः)

• ऐहिकामुष्मिकान्: worldly and otherworldly
• ऐहिकामुष्मिकान्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऐहिक + अमुष्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (कामान् इति)

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्राप्स्यति: will obtain
• प्राप्स्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• महामतिः: great-minded one
• महामतिः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + मति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-विशेषणभावः (महती मतिः यस्य)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārvatīśa-māhātmya (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Assembly seeking tīrtha-phala

Visual Art Cues

Scene: A learned reciter narrates Pārvatīśa’s greatness to an attentive assembly; above them, dark karmic smoke dissolves into light, while two paths appear: prosperity in life and a radiant ascent beyond death.

Characters & Entities

• Pārvatīśa
• Māhātmya (glory)
• Śravaṇa (listening)
• Pāpa (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa of tīrtha-and-deity māhātmya is itself a dharmic practice that purifies deeply and aligns life toward auspicious aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, through the narrated glory (māhātmya) of Pārvatīśa and his liṅga worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Māhātmya-śravaṇa—listening to the sacred account of Pārvatīśa’s greatness.