Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

Devanagari script

स्वानुरागैः सुरभिभिः स्वादुभिश्च पचेलिमैः । प्रीणयेदर्थिसार्थं यो वृत्तैर्निजफलैरलम्

Transliteration

svānurāgaiḥ surabhibhiḥ svādubhiśca pacelimaiḥ | prīṇayedarthisārthaṃ yo vṛttairnijaphalairalam

Translation

Bằng những trái quả tự nhiên thơm ngát, ngọt lành và chín mọng, cây ấy làm hoan hỷ muôn người đến cầu xin, khiến họ được thỏa lòng sung mãn nhờ chính quả của mình.

Word by Word

• स्वानुरागैः: with its own fragrance/affectionate scent
• स्वानुरागैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + अनुराग (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (स्वस्य अनुरागः)

• सुरभिभिः: fragrant
• सुरभिभिः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सुरभि (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (fragrant)

• स्वादुभिः: sweet
• स्वादुभिः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: स्वादु (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (sweet)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधकः (conjunction: and)

• पचेलिमैः: ripe
• पचेलिमैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पचेलिम (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ripe/mature)

• प्रीणयेत्: would gladden/satisfy
• प्रीणयेत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्री (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अर्थिसार्थम्: the multitude of supplicants
• अर्थिसार्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्थिन् + सार्थ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अर्थिनां सार्थः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचकः (relative pronoun)

• वृत्तैः: by means/ways
• वृत्तैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (instr. pl.); साधन/उपाय (by means of)

• निजफलैः: with its own fruits
• निजफलैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: निज + फल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (निजानि फलानि)

• अलम्: amply/sufficiently
• अलम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अलम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पर्याप्त्यर्थक/समर्थ्यवाचक (indecl.: enough/sufficiently)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāñcana-śākhā Vata (fruit-giving refuge)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya / sages (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Clusters of ripe, sweet, fragrant fruits hang from the banyan; supplicants and travelers receive them, their faces bright with satisfaction, while the tree stands as a symbol of effortless giving.

Characters & Entities

• Kāñcanaśākhā vaṭa
• Supplicants (arthinaḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha embodies dāna and saṅgraha of merit through generosity—here symbolized by a tree that gives without being asked.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāñcanaśākhā banyan associated with the Kāśī sacred environment (Ānandavana) in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse implicitly upholds the dharma of hospitality and giving (dāna) through the imagery of abundant fruits.