Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

कलरव्युवाच । प्रिय पारावत प्राज्ञ सर्वकामि सुखारव । तव दृग्विषयं प्राप्तः श्येनोय प्रबलो रिपुः

kalaravyuvāca | priya pārāvata prājña sarvakāmi sukhārava | tava dṛgviṣayaṃ prāptaḥ śyenoya prabalo ripuḥ

Kalaravā nói: “Hỡi bồ câu yêu dấu—bậc trí, giọng ngọt, đấng làm trọn mọi ước nguyện—con diều hâu này, kẻ thù hùng mạnh, nay đã hiện trong tầm mắt của chàng.”

कलरवीKalaravī (name)
कलरवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलरवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); वक्तृ-निर्देश (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
प्रियdear
प्रिय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) पारावत
पारावतO paravat (pigeon)
पारावत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपारावत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
प्राज्ञO wise one
प्राज्ञ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; विशेषण
सर्वकामिO fulfiller/desirer of all wishes
सर्वकामि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसर्व + कामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां कामानां कामी = desiring/fulfilling all wishes)
सुखारवO sweet-voiced one
सुखारव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसुख + रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (सुखः रवः यस्य)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
दृग्विषयम्the range of (your) sight
दृग्विषयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदृश्/दृक् (प्रातिपदिक) + विषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दृशः विषयः = range of sight)
प्राप्तःhas come/arrived
प्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle) √आप् with उपसर्ग प्र; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्येनःthe hawk
श्येनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रबलःstrong
प्रबलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier) रिपुः/श्येनः
रिपुःenemy
रिपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Kalaravā (the dove-wife)

Scene: Close-up of the Kalaravā bird speaking to her dove-husband: gentle posture, affectionate gaze, yet pointing toward the looming hawk; contrast of tenderness and threat.

K
Kalaravā
P
Pārāvata (male dove)
Ś
Śyena (hawk)
K
Kāśī (context)

FAQs

Even in sacred refuge, vigilance and wise communication are part of dharma.

The broader Kāśī-kṣetra atmosphere is the backdrop, where refuge is real yet calls for mindful conduct.

None; the verse is direct speech announcing the presence of danger.