Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

मरुस्थले ततो ग्रीष्मे वारिवृक्षविवर्जिते । दिवाकरकरैस्तीव्रैस्ताप्यंते ते पिपासिताः

Transliteration

marusthale tato grīṣme vārivṛkṣavivarjite | divākarakaraistīvraistāpyaṃte te pipāsitāḥ

Translation

Rồi vào mùa hạ, giữa sa mạc không nước không cây, họ bị thiêu đốt bởi tia nắng dữ dội của mặt trời, khổ sở vì cơn khát.

Word by Word

• मरुस्थले: in the desert land
• मरुस्थले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मरुस्थल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (मरौ स्थलम्)

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (then)

• ग्रीष्मे: in summer
• ग्रीष्मे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रीष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• वारिवृक्षविवर्जिते: devoid of water and trees
• वारिवृक्षविवर्जिते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वारि + वृक्ष + विवर्जित (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (मरुस्थले); तत्पुरुषः (वारिणा वृक्षैश्च विवर्जितम्)

• दिवाकरकरैः: by the sun’s rays
• दिवाकरकरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर + कर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (दिवाकरस्य कराः)

• तीव्रैः: intense
• तीव्रैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीव्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (करैः)

• ताप्यन्ते: are scorched, are heated
• ताप्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

• ते: they
• ते: Karman (Patient/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• पिपासिताः: thirsty
• पिपासिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पिपासित (प्रातिपदिक; भूतकृदन्त-विशेषण)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (ते)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A blazing summer desert with no trees or water; sinners stagger under a white-hot sun, tongues parched; heat waves rise; Yāmas drive them onward as the sun’s rays strike like spears.

Characters & Entities

• divākara (sun)
• marusthala (desert)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma culminates in deprivation and burning suffering; the verse urges restraint and purity, especially in Kāśī’s sacred sphere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī contextually; the desert is presented as a punitive realm, underscoring the value of dharmic life in the holy city.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.