Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अथ कालेन तद्योषिदंतर्वत्नी बभूव ह । विधिवद्विहिते तेन गर्भाधानाख्य कर्मणि

Transliteration

atha kālena tadyoṣidaṃtarvatnī babhūva ha | vidhivadvihite tena garbhādhānākhya karmaṇi

Translation

Rồi theo thời gian, người vợ ấy mang thai, sau khi ông đã cử hành đúng phép nghi lễ mang tên Garbhādhāna theo quy tắc.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (particle: then/now)

• कालेन: with time, in due course
• कालेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (योषित्)

• योषित्: woman, wife
• योषित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योषित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• अन्तर्वत्नी: pregnant
• अन्तर्वत्नी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्तर्वत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (योषित्)

• बभूव: became
• बभूव: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) लिट्
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ह: indeed
• ह: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: स्मरण/वृत्तान्तसूचक-अव्यय (particle)

• विधिवत्: according to the rite
• विधिवत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: according to rule)

• विहिते: when/where it was duly performed
• विहिते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वि + धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषणम् (कर्मणि)

• तेन: by him/thereby
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम

• गर्भाधानाख्य: called ‘garbhādhāna’
• गर्भाधानाख्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गर्भाधान + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषणम् (कर्मणि); षष्ठी-तत्पुरुषः (गर्भाधान-नामकः)

• कर्मणि: in the rite/act
• कर्मणि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; नकारान्त-प्रातिपदिक

Speaker

Agastya (continuing narration)

Skanda Dialogue

Listener: Unnamed addressed woman (contextually Lopāmudrā)

Visual Art Cues

Scene: A pious couple performs Garbhādhāna with a sacred fire and priestly guidance; the atmosphere is modest, ritualistic, and auspicious, emphasizing dharma and continuity of lineage.

Characters & Entities

• Garbhādhāna (saṃskāra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Householder life is sanctified through dharma-guided saṃskāras, aligning family life with sacred order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it supports the Kāśīkhaṇḍa narrative by highlighting dhārmic living.

What ritualistic prescription is mentioned?

Garbhādhāna-saṃskāra performed vidhivat (according to prescribed rule).