Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

अगस्तिरुवाच । शृणु सुश्रोणि सुभगे वैश्वानरसमुद्भवम् । पुण्यशीलसुशीलाभ्यां यथोक्तं शिवशर्मणे

Transliteration

agastiruvāca | śṛṇu suśroṇi subhage vaiśvānarasamudbhavam | puṇyaśīlasuśīlābhyāṃ yathoktaṃ śivaśarmaṇe

Translation

Agastya nói: Hãy lắng nghe, hỡi người đẹp phúc lành, câu chuyện sinh từ Vaiśvānara—ngọn lửa thiêng. Đôi vợ chồng đức hạnh Puṇyaśīla và Suśīlā đã thuật lại cho Śivaśarman đúng như sự việc đã xảy ra.

Word by Word

• अगस्तिः: Agastya
• अगस्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्ति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) लिट्
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शृणु: listen
• शृणु: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) लोट्
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सुश्रोणि: O fair-hipped one
• सुश्रोणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुश्रोणि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; विशेषण-रूपेण संबोधनम्

• सुभगे: O fortunate one
• सुभगे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुभग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; विशेषण-रूपेण संबोधनम्

• वैश्वानरसमुद्भवम्: the origin arising from Vaiśvānara (Agni)
• वैश्वानरसमुद्भवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैश्वानर + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वैश्वानरात् समुद्भवः)

• पुण्यशीलसुशीलाभ्याम्: by Puṇyaśīla and Suśīla
• पुण्यशीलसुशीलाभ्याम्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्यशील + सुशील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), द्विवचन; द्वन्द्वसमासः (पुण्यशीलश्च सुशीलश्च)

• यथा: as
• यथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: as)

• उक्तम्: said
• उक्तम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अव्ययीभावे ‘यथोक्तम्’ = यथा उक्तम् (as said)

• शिवशर्मणे: to Śivaśarman
• शिवशर्मणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिवशर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; नकारान्त-प्रातिपदिक (शर्मन्)

Speaker

Agastya

Skanda Dialogue

Listener: Unnamed addressed woman (contextually Lopāmudrā)

Visual Art Cues

Scene: Sage Agastya addresses an auspicious woman (likely Lopāmudrā) in a hermitage setting; a sacred fire burns nearby, symbolizing Vaiśvānara as the ‘source’ of the account; the mood is calm and instructive.

Characters & Entities

• Agastya
• Suśroṇī (listener epithet)
• Vaiśvānara
• Puṇyaśīla
• Suśīlā
• Śivaśarman

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma is transmitted through revered dialogue and witness-based narration, grounding sacred instruction in exemplary lives.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse introduces a narrative within Kāśīkhaṇḍa; the tirtha-glorification unfolds through the chapter’s story.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this opening line; it functions as a narrative introduction (kathā-prastāva).