Adhyaya 49

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि रामनाथस्य शूलिनः । स्तोत्राध्यायं महापुण्यं शृणुत श्रद्धया द्विजाः

Śrī Sūta nói: “Nay ta sẽ giảng bày chương stotra đầy đại phúc đức dâng lên Rāmanātha, Đấng cầm Tam Xoa. Hỡi các dvija, hãy lắng nghe với lòng śraddhā.”

Verse 2

रामः प्रतिष्ठिते लिंगे तुष्टाव परमेश्वरम् । लक्ष्मणो जानकी सीता सुग्रीवाद्याः कपीश्वराः

Khi liṅga đã được an vị, Rāma tán dương Parameśvara. Lakṣmaṇa, Jānakī Sītā, cùng Sugrīva và các chúa tể loài khỉ khác đều hiện diện.

Verse 3

ब्रह्मप्रभृतयो देवाः कुम्भजाद्या महर्षयः । अस्तुवन्भक्तिसंयुक्ताः प्रत्येकं राघवेश्वरम्

Phạm Thiên cùng các chư thiên khác, và các đại hiền thánh bắt đầu từ Kumbhaja (Agastya), đều tràn đầy lòng sùng kính, lần lượt ca ngợi Rāghaveśvara.

Verse 4

तद्वक्ष्याम्यानुपूर्व्येण शृणुतादरपूर्वकम् । एतच्छ्रवणमात्रेण मुक्तः स्या न्मानवो द्विजाः

Ta sẽ thuật lại theo đúng thứ tự—hãy lắng nghe với lòng kính cẩn. Hỡi các bậc dvija, chỉ cần nghe điều này thôi, con người cũng có thể đạt giải thoát.

Verse 5

श्रीराम उवाच । नमो महात्मने तुभ्यं महामायाय शूलिने । स्वपदांबुजभक्तार्तिहारिणे सर्प हारिणे

Śrī Rāma thưa rằng: Kính lễ Ngài, bậc Đại Hồn; kính lễ Ngài, Chúa tể của Đại Huyễn, Đấng cầm tam xoa. Kính lễ Đấng xua tan khổ não của người sùng kính nơi liên hoa bàn chân Ngài, và Đấng mang rắn làm trang sức.

Verse 6

नमो देवाधिदेवाय रामनाथाय साक्षिणे । नमो वेदांतवेद्याय योगिनां तत्त्वदायिने

Kính lễ Devādhideva, Rāmanātha, bậc Chứng tri nội tại. Kính lễ Đấng được nhận biết qua Vedānta, Đấng ban chân lý tối hậu cho các yogin.

Verse 7

सर्वदानंदपूर्णाय विश्वनाथाय शंभवे । नमो भक्तभयच्छेदहेतुपादाब्जरेणवे

Kính lễ Śambhu, Viśvanātha, Đấng luôn viên mãn hỷ lạc. Kính lễ bụi nơi liên hoa bàn chân Ngài—chính là nhân duyên chặt đứt nỗi sợ của người sùng kính.

Verse 8

नमस्तेऽखिलनाथाय नमः साक्षात्परात्मने । नमस्तेऽद्भुतवीर्याय महापातकनाशिने

Kính lễ Ngài, Chúa tể của muôn loài; kính lễ Ngài, Đấng Tối Thượng Ngã hiển hiện trực tiếp. Kính lễ Ngài, bậc có thần lực kỳ diệu, đấng diệt trừ đại tội.

Verse 9

कालकालाय कालाय कालातीताय ते नमः । नमोऽविद्यानिहंत्रे ते नमः पापहराय च

Kính lễ Ngài, Đấng là cái chết của cái chết, là Thời gian, và vượt ngoài thời gian. Kính lễ Ngài, bậc diệt trừ vô minh; kính lễ Ngài, đấng tẩy trừ tội lỗi.

Verse 10

नमः संसारतप्तानां तापनाशैकहेतवे । नमो मद्ब्रह्महत्याविनाशिने च विषाशिने

Kính lễ Ngài, nguyên nhân duy nhất dập tắt ngọn lửa thiêu đốt của những kẻ bị saṃsāra nung cháy. Kính lễ Ngài, đấng tiêu trừ cả tội brahmahatyā của con, và đấng đã uống độc.

Verse 11

नमस्ते पार्वतीनाथ कैलासनिलयाव्यय । गंगाधर विरूपाक्ष मां रक्ष सकलापदः

Kính lễ Ngài, Chúa tể của Pārvatī, đấng ngự trên Kailāsa bất hoại. Ôi Gaṅgādhara, ôi Virūpākṣa—xin che chở con khỏi mọi tai ương.

Verse 12

तुभ्यं पिनाकहस्ताय नमो मदनहारिणे । भूयोभूयो नमस्तुभ्यं सर्वावस्थासु सर्वदा

Kính lễ Ngài, đấng cầm cung Pināka trong tay; kính lễ Ngài, đấng diệt Madana (Kāma). Con cúi lạy Ngài mãi mãi—mọi lúc, trong mọi cảnh ngộ.

Verse 13

लक्ष्मण उवाच । नमस्ते रामनाथाय त्रिपुरघ्नाय शंभवे । पार्वतीजीवितेशाय गणेशस्कन्दसूनवे

Lakṣmaṇa thưa: Kính lễ Rāmanātha, kính lễ Śaṃbhu—Đấng diệt Tripura. Kính lễ Đấng là sinh mệnh của Pārvatī, là phụ thân của Gaṇeśa và Skanda.

Verse 14

नमस्ते सूर्यचद्राग्निलोचनाय कपर्दिने । नमः शिवाय सोमाय मार्कंडेय भयच्छिदे

Kính lễ Ngài, Đấng có mắt là Mặt Trời, Mặt Trăng và Lửa; Đấng mang búi tóc kết. Kính lễ Śiva, kính lễ Soma, Đấng đã chặt đứt nỗi sợ của Mārkaṇḍeya.

Verse 15

नमः सर्वप्रपंचस्य सृष्टिस्थित्यंतहेतवे । नम उग्राय भीमाय महादेवाय साक्षिणे

Kính lễ Đấng là nguyên nhân của toàn thể thế giới hiển lộ—sinh thành, gìn giữ và tiêu dung. Kính lễ Mahādeva uy mãnh, đáng kính sợ, là Chứng tri của Ý thức.

Verse 16

सर्वज्ञाय वरेण्याय वरदाय वराय ते । श्रीकण्ठाय नमस्तुभ्यं पंचपातकभेदिने

Kính lễ Ngài, Đấng toàn tri, đáng tôn thờ nhất, ban ân phúc, là nơi nương tựa tối thượng. Ôi Śrīkaṇṭha, Đấng diệt trừ năm đại tội, kính lễ Ngài.

Verse 17

नमस्तेऽस्तु परानंदसत्यविज्ञानरूपिणे । नमस्ते भवरोगघ्न स्नायूनां पतये नमः

Kính lễ Ngài, Đấng có bản thể là đại lạc, chân thật và trí giác tỉnh thức. Kính lễ Ngài, Đấng diệt trừ bệnh của luân hồi; kính lễ Chúa tể của snāyu—những mối ràng buộc sinh lực.

Verse 18

पतये तस्कराणां ते वनानां पतये नमः । गणानां पतये तुभ्यं विश्वरूपायसाक्षिणे

Kính lễ Ngài là Chúa tể cả những kẻ trộm; kính lễ Ngài là Chúa tể rừng sâu. Kính lễ Ngài, Chúa tể các Gaṇa—Ôi Đấng Chứng tri có hình thể là vũ trụ.

Verse 19

कर्मणा प्रेरितः शम्भो जनिष्ये यत्रयत्र तु । तत्रतत्र पदद्वंद्वे भवतो भक्तिरस्तु मे

Ôi Śambhu, do nghiệp lực thúc đẩy, dù con sinh ra ở nơi nào, ngay tại nơi ấy xin cho lòng sùng kính của con luôn hướng về đôi chân Ngài.

Verse 20

असन्मार्गे रतिर्मा भूद्भवतः कृपया मम । वैदिकाचारमार्गे च रतिः स्याद्भवते नमः

Nhờ lòng từ mẫn của Ngài, xin đừng để con ưa thích nẻo tà. Xin cho con hoan hỷ trong con đường hạnh kiểm Veda—kính lễ Ngài.

Verse 21

सीतोवाच । परमकारण शंकर धूर्जटे गिरिसुतास्तनकुंकुमशोभित । मम पतौ परिदेहि मतिं सदा न विषमां परपूरुषगोचराम्

Sītā thưa: Ôi Śaṅkara, nguyên nhân tối thượng; ôi Dhūrjaṭi, rực rỡ bởi phấn nghệ đỏ trên bầu ngực của ái nữ núi non—xin đặt tâm trí con luôn nơi phu quân; chớ để nó lệch lạc mà hướng về người đàn ông khác.

Verse 22

गंगाधर विरूपाक्ष नीललोहित शंकर । रामनाथ नमस्तुभ्यं रक्ष मा करुणाकर

Ôi Đấng mang sông Gaṅgā, ôi Virūpākṣa, ôi Nīlalohita, ôi Śaṅkara—ôi Rāmanātha, con kính lễ Ngài. Xin che chở con, hỡi biển cả từ bi.

Verse 23

नमस्ते देवदेवेश नमस्ते करुणालय । नमस्ते भवभीतानां भवभीतिविमर्दन

Kính lễ Ngài, Đấng Tối Thượng của chư thiên; kính lễ Ngài, nơi nương tựa của lòng từ bi. Kính lễ Ngài, Đấng nghiền tan nỗi sợ luân hồi cho những ai kinh hãi saṃsāra.

Verse 24

नाथ त्वदीयचरणांबुजचिंतनेन निर्द्धूय भास्करसुताद्भयमाशु शम्भो । नित्यत्वमाशु गतवान्स मृकंडुपुत्रः किं वा न सिध्यति तवाश्रयणात्परेश

Hỡi Nātha, nhờ quán niệm hoa sen nơi chân Ngài, ô Śambhu, nỗi sợ đối với con của Thái Dương—Diêm Vương (Yama)—liền được phủi sạch. Con của Mṛkaṇḍu là Mārkaṇḍeya đã mau chóng đạt bất tử; ô Đấng Tối Thượng, nương tựa nơi Ngài thì có điều gì chẳng thành?

Verse 25

परेशपरमानंद शरणागतपालक । पातिव्रत्यं मम सदा देहि तुभ्यं नमोनमः

Ôi Parameśvara, niềm an lạc tối thượng, Đấng hộ trì người quy y; xin ban cho con đức pātivratya—lòng thủy chung thanh tịnh, bền vững mãi mãi. Con kính lễ Ngài muôn lần.

Verse 26

हनूमानुवाच । देवदेव जगन्नाथ रामनाथ कृपानिधे । त्वत्पादांभोरुहगता निश्चला भक्तिरस्तु मे

Hanūmān thưa rằng: Ôi Thần của các thần, Jagannātha, Rāmanātha, kho tàng của lòng từ mẫn—nguyện cho bhakti của con được bất động, luôn an trú nơi hoa sen chân Ngài.

Verse 27

यं विना न जगत्सत्ता तद्भानमपि नो भवेत् । नमः सद्भानरूपाय रामनाथाय शंभवे

Không có Ngài thì sự hiện hữu của thế gian chẳng thể có, và cả ánh huy hoàng của nó cũng không sinh. Kính lễ Śambhu, Rāmanātha, Đấng mang hình tướng của Chân Hữu và Chân Quang.

Verse 28

अंगद उवाच । यस्य भासा जगद्भानं यत्प्रकाशं विना जगत् । न भासते नमस्तस्मै रामनाथाय शंभवे

Aṅgada nói: Nhờ hào quang của Ngài mà vũ trụ rạng ngời; thiếu ánh sáng ấy, thế gian chẳng thể sáng. Xin đảnh lễ Śambhu, bậc Rāmanātha.

Verse 29

जांबुवानुवाच । सर्वानंदो यदानंदो भासते परमार्थतः । नमो रामेश्वरायास्मै परमानंदरूपिणे

Jāmbavān nói: Niềm an lạc là an lạc của muôn loài, rạng ngời như Chân lý tối thượng; xin đảnh lễ Rāmeśvara, Đấng có tự thể là Đại An Lạc.

Verse 30

नील उवाच । यद्देशकालदिग्भेदैरभिन्नं सर्वदा द्वयम् । तस्मै रामेश्वरायास्मै नमोऽभिन्नस्व रूपिणे

Nīla nói: Đấng luôn không sai biệt, chẳng bị phân chia bởi nơi chốn, thời gian hay phương hướng; xin đảnh lễ Rāmeśvara, bậc có tự tánh là Nhất Thể bất khả phân.

Verse 31

नल उवाच । ब्रह्मविष्णुमहेशाना यदविद्याविजृंभिताः । नमोऽविद्याविहीनाय तस्मै रामेश्वराय ते

Nala nói: Từ Ngài, do sự phô bày của vô minh, ngay cả Brahmā, Viṣṇu và Maheśa cũng hiện khởi; xin đảnh lễ Rāmeśvara, Ngài là Đấng lìa mọi vô minh.

Verse 32

कुमुद उवाच । यस्त्वरूपापरिज्ञानात्प्रधानं कारणत्वतः । कल्पितं कारणायास्मै रामनाथाय शंभवे

Kumuda nói: Khi không thấu hiểu thực tại vô tướng của Ngài, người ta tưởng định ‘Pradhāna’ là nguyên nhân. Xin đảnh lễ Nguyên Nhân chân thật—Śambhu, bậc Rāmanātha.

Verse 33

पनस उवाच । जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादियदविद्याविजृंभितम् । जाग्रदादिविहीनाय नमोऽस्मै ज्ञानरूपिणे

Panasa nói: Trạng thái thức, mộng và ngủ sâu chỉ là sự phô bày của vô minh. Con xin đảnh lễ Đấng vượt ngoài mọi trạng thái ấy—bản tánh chính là Tri thức thuần tịnh, tức Chân thức.

Verse 34

गज उवाच । यत्स्वरूपापरिज्ञानात्कार्याणां परमा णवः । कल्पिताः कारणत्वेन तार्किकापसदैर्वृथा

Gaja nói: Vì không nhận biết chân tánh của Ngài, những kẻ tranh biện hạ liệt đã uổng công tưởng tượng ‘các nguyên tử’ của quả như thể đó là nguyên nhân tối hậu.

Verse 35

तमहं परमानंदं रामनाथं महेश्वरम् । आत्मरूपतया नित्यमुपासे सर्वसाक्षिणम्

Con hằng thờ phụng Mahādeva—Rāmanātha—Đấng là Cực Lạc tối thượng, là chứng tri của muôn loài, thường trụ như chính Tự Ngã (Ātman).

Verse 36

गवाक्ष उवाच । अज्ञानपाशबद्धानां पशूनां पाशमोचकम् । रामेश्वरं शिवं शांतमुपैमि शरणं सदा

Gavākṣa nói: Với chúng sinh bị trói buộc bởi thòng lọng vô minh, Ngài là Đấng tháo gỡ xiềng xích. Con luôn quy y Rāmeśvara—Śiva, Đấng Tịch Tĩnh.

Verse 37

गवय उवाच । साध्वस्तजगदाधारं चंद्रचूडमुमापतिम् । रामनाथं शिवं वन्दे संसारामयभेषजम्

Gavaya nói: Con cúi lạy Śiva, Rāmanātha—đấng nâng đỡ vũ trụ, Chúa đội trăng, phu quân của Umā—vị linh dược chữa bệnh saṁsāra (luân hồi thế tục).

Verse 38

शरभ उवाच । अंतःकरणमात्मेति यदज्ञानाद्विमोहितैः । भण्यते रमनाथं तमात्मानं प्रणमाम्यहम्

Śarabha nói: Vì vô minh mê lầm, có kẻ cho rằng nội cụ (tâm) chính là Ngã (Ātman). Ta cúi lạy Ngã chân thật ấy—Rāmanātha.

Verse 39

गन्धमादन उवाच । रामनाथमुमानाथं गणनाथं च त्र्यंबकम् । सर्वपातकशुद्ध्यर्थमुपासे जगदीश्वरम्

Gandhamādana nói: Để được thanh tịnh khỏi mọi tội lỗi, ta phụng thờ Jagadīśvara—Rāmanātha, Chúa của Umā, Chúa của các Gaṇa, Triyambaka ba mắt.

Verse 40

सुग्रीव उवाच । संसारांभोधि मध्ये मां जन्ममृत्युजले भये । पुत्रदारधनक्षेत्रवीचिमालासमाकुले

Sugrīva nói: Giữa biển cả luân hồi, ta sợ hãi trong dòng nước sinh tử, bị những lớp sóng cuồng động của con cái, vợ, của cải và ruộng đất vây phủ.

Verse 41

मज्जद्ब्रह्मांडखंडे च पतितं नाप्तपारकम् । क्रोशंतमवशं दीनं विषयव्या लकातरम्

Đắm chìm trong một mảnh của vũ trụ bao la, ta sa ngã, chẳng thấy phương tiện vượt qua. Bất lực và khốn cùng, ta kêu khóc, kinh hãi trước những con rắn của các cảnh trần.

Verse 42

व्याधिनक्रसमुद्विग्नं तापत्रयझषार्तिदम् । मां रक्ष गिरिजानाथ रामनाथ नमोऽस्तु ते

Bị khuấy động bởi cá sấu bệnh tật và bị đàn cá của ba nỗi khổ bức bách, xin che chở cho con, hỡi Girijānātha, hỡi Rāmanātha. Con kính lễ Ngài.

Verse 43

विभीषण उवाच । संसारवनमध्ये मां विनष्टनिजमार्गके । व्याधिचौरे क्रोधसिंहे जन्मव्याघ्रे लयोरगे

Tỳ-bhīṣaṇa thưa: Trong khu rừng luân hồi, con đã lạc mất con đường của chính mình. Ở đó, bệnh tật như kẻ trộm cướp đoạt, sân hận như sư tử rình gầm, sinh ra như hổ dữ vồ mồi, và sự tiêu tan (laya) quấn chặt như rắn.

Verse 44

बाल्ययौवनवार्धक्यमहाभीमांधकूपके । क्रोधेर्ष्या लोभवह्नौ च विषयक्रूरपर्वते

Trong cái giếng mù đáng sợ của tuổi thơ, tuổi trẻ và tuổi già; trong ngọn lửa của sân hận, ganh tỵ và tham lam; và trên ngọn núi tàn bạo của các đối tượng giác quan—(con bị mắc kẹt).

Verse 45

त्रासभूकंटकाढ्ये च सीदंतमधुनांधकम् । शोभनां पदवीं शंभो नय रामेश्वराधुना

Trên miền đất đầy gai nhọn của sợ hãi này, nay con đang chìm trong bóng tối. Ôi Śambhu, xin lập tức dẫn con vào con đường cát tường—xin đưa con đến Rāmeśvara ngay bây giờ.

Verse 46

सर्वे वानरा ऊचुः । निंद्यानिंद्येषु सर्वत्र जनित्वा योनिषु प्रभो । कुंभीपाकादिनरके पतित्वा च पुनस्तथा

Tất cả các Vānara thưa rằng: Bạch Chúa tể, đã sinh ra khắp nơi trong vô số thai tạng—dù đáng chê hay không—và đã rơi vào các địa ngục như Kumbhīpāka, chúng con vẫn cứ lang thang như thế, hết lần này đến lần khác.

Verse 47

जनित्वा च पुनर्योनौ कर्मशेषेण कुत्सिते । संसारे पतितानस्मान्रामनाथ दयानिधे

Và do dư nghiệp còn sót lại, chúng con lại sinh vào thai tạng hèn kém, rồi rơi vào luân hồi. Ôi Rāma-nātha, biển cả của lòng từ mẫn—xin đoái thương nhìn đến chúng con.

Verse 48

अनाथान्विवशान्दीनान्क्रोशतः पाहि शंकर । नमस्तेस्तु दयासिंधो रामनाथ महेश्वर

Lạy Śaṅkara, xin che chở chúng con—những kẻ không nơi nương tựa, bất lực và khốn cùng, đang kêu khóc cầu xin. Đảnh lễ Ngài, hỡi biển cả từ bi, hỡi Rāma-nātha, hỡi Maheśvara.

Verse 49

ब्रह्मोवाच । नमस्ते लोकनाथाय रामनाथाय शंभवे । प्रसीद मम सर्वेश मदविद्यां विनाशय

Phạm Thiên nói: Đảnh lễ Ngài, Chúa tể muôn cõi—Rāma-nātha, Śambhu. Xin đoái thương, lạy Đấng Tối Thượng, và diệt trừ vô minh của con.

Verse 50

इंद्र उवाच । यस्य शक्तिरुमा देवी जगन्माता त्रयीमयी । तमहं शंकरं वंदे रामनाथमुमापतिम्

Đế Thích nói: Đấng có Śakti là Nữ thần Umā—Mẹ của vũ trụ, hiện thân của Tam Veda—con xin đảnh lễ Śaṅkara ấy: Rāma-nātha, Umā-pati.

Verse 51

यम उवाच । पुत्रौ गणेश्वरस्कंदौ वृषो यस्य च वाहनम् । तं वै रामेश्वरं सेवे सर्वाज्ञाननिवृत्तये

Diêm Vương nói: Đấng có hai người con là Gaṇeśvara và Skanda, và có bò đực làm linh thú—con xin phụng sự chính Rāmeśvara ấy để mọi vô minh đều dứt.

Verse 52

वरुण उवाच । यस्य पूजाप्रभावेन जित मृत्युर्मृकंडुजः । मृत्युंजयमुपासेऽहं रामनाथं हृदा तु तम्

Varuṇa nói: Nhờ uy lực của việc thờ phụng Ngài, con của Mṛkaṇḍu đã chiến thắng tử thần—con xin tôn thờ Đấng Mṛtyuñjaya, Rāma-nātha ấy bằng trọn trái tim.

Verse 53

कुबेर उवाच । ईश्वराय लसत्कर्णकुंडलाभरणाय ते । लाक्षारुणशरीराय नमो रामेश्वराय वै

Kubera nói: Con kính đảnh lễ Đấng Tự Tại, bậc có khuyên tai rực sáng; thân Ngài ánh lên sắc đỏ như sơn mài—con cúi lạy Rāmeśvara.

Verse 54

आदित्य उवाच । नमस्तेऽस्तु महादेव रामनाथ त्रियंबक । दक्षाध्वरविनाशाय नमस्ते पाहि मां शिव

Āditya nói: Kính lễ Ngài, ô Mahādeva, ô Rāmanātha, ô Triyambaka ba mắt. Đấng hủy diệt lễ tế của Dakṣa, con xin đảnh lễ; xin che chở con, ô Śiva.

Verse 55

सोम उवाच । नमस्ते भस्मदिग्धाय शूलिने सर्पमालिने । रामनाथ दयांभोधे स्मशाननिलयाय ते

Soma nói: Con kính lễ Ngài, Đấng bôi tro thiêng, Đấng cầm tam xoa, Đấng đeo tràng xà. Ô Rāmanātha, biển cả từ bi—con đảnh lễ Ngài, bậc an trú nơi bãi hỏa táng.

Verse 56

अग्निरुवाच । इन्द्राद्यखिलदिक्पालसंसेवितपदांबुज । रामनाथाय शुद्धाय नमो दिग्वाससे सदा

Agni nói: Con kính lễ Đấng có hoa sen nơi bàn chân được Indra và hết thảy các Hộ phương phụng sự. Kính lễ Rāmanātha thanh tịnh; con luôn đảnh lễ Chúa Digvāsa, bậc lấy bầu trời làm y phục.

Verse 57

वायुरुवाच । हराय हरिरूपाय व्याघ्रचर्मांबराय च । रामनाथ नमस्तुभ्यं ममाभीष्टप्रदो भव

Vāyu nói: Con kính lễ Hara, Đấng cũng mang hình tướng Hari, và khoác y bằng da hổ. Ô Rāmanātha, con cúi lạy Ngài—xin ban cho con điều con hằng ước nguyện.

Verse 58

बृहस्पतिरुवाच । अहंतासाक्षिणे नित्यं प्रत्यगद्वयवस्तुने । रामनाथ ममाज्ञानमाशु नाशय ते नमः

Bṛhaspati thưa: Kính lễ Ngài, Đấng làm Chứng tri vĩnh hằng của cái “ta”, Thực tại nội tâm bất nhị. Ôi Rāmanātha, xin mau diệt trừ vô minh của con—đảnh lễ Ngài.

Verse 59

शुक्र उवाच । वंचकानामलभ्याय महामंत्रार्थरूपिणे । नमो द्वैतविहीनाय रामनाथाय शंभवे

Śukra thưa: Kính lễ Ngài, Đấng kẻ gian trá không thể đạt tới, Đấng hiện thân của ý nghĩa đại thần chú. Kính lễ Đấng lìa mọi nhị nguyên—Rāmanātha, Śambhu.

Verse 60

अश्विनावूचतुः । आत्मरूपतया नित्यं योगिनां भासते हृदि । अनन्य भानवेद्याय नमस्ते राघवेश्वर

Hai vị Aśvin thưa: Muôn đời là chính Tự Ngã, Ngài chiếu sáng trong tim các hành giả du-già. Ôi Đấng chỉ có thể được biết bằng ánh quang nội tâm bất động, Rāghaveśvara—kính lễ Ngài.

Verse 61

अगस्त्य उवाच । आदिदेव महादेव विश्वेश्वर शिवाव्यय । रामनाथांबिकानाथ प्रसीद वृष भध्वज

Agastya thưa: Ôi Ādideva, ôi Mahādeva, Chúa tể muôn loài—Śiva bất hoại. Ôi Rāmanātha, Đấng là Chúa của Ambikā, xin đoái thương—Đấng mang cờ hiệu bò mộng.

Verse 62

अपराधसहस्रं मे क्षमस्व विधुशेखर । ममाहमिति पुत्रादावहंतां मम मोचय

Ôi Vidhusekhara, Đấng đội trăng, xin tha thứ cho con muôn ngàn lỗi lầm. Xin giải thoát con khỏi ý niệm “của tôi” và “tôi”—khởi từ luyến ái con cái và mọi điều khác—để lìa ngã chấp.

Verse 63

सुतीक्ष्ण उवाच । क्षेत्राणि रत्नानि धनानि दारा मित्राणि वस्त्राणि गवाश्वपुत्राः । नैवोपकाराय हि रामनाथ मह्यं प्रयच्छ त्वमतो विरक्तिम्

Sutīkṣṇa thưa: ruộng đất, châu báu, của cải, vợ, bạn hữu, y phục, bò ngựa và con trai—hỡi Rāmanātha, những điều ấy chẳng thật sự giúp ích cho con. Vậy xin Ngài ban cho con tâm ly tham, sự lìa bỏ đối với tất cả.

Verse 64

विश्वामित्र उवाच । श्रुतानि शास्त्राण्यपि निष्फलानि त्रय्यप्यधीता विफलैव नूनम् । त्वयीश्वरे चेन्न भवेद्धि भक्तिः श्रीरामनाथे शिव मानुषस्य

Viśvāmitra thưa: ngay cả kinh điển đã nghe cũng hóa vô ích; ngay cả việc học Tam Veda hẳn cũng uổng công, hỡi Śiva, nếu nơi con người không khởi lên bhakti đối với Ngài, Śrī Rāmanātha.

Verse 65

गालव उवाच । दानानि यज्ञा नियमास्तपांसि गंगादितीर्थेषु निमज्जनानि । रामेश्वरं त्वां न नमंति ये तु व्यर्थानि तेषामिति निश्चयोऽत्र

Gālava thưa: bố thí, tế lễ, giới luật, khổ hạnh, và cả việc dìm mình tắm ở sông Gaṅgā cùng các thánh địa khác—nếu người ta không đảnh lễ Ngài, hỡi Rāmeśvara, thì tất cả đều bị tuyên là vô ích; đó là kết luận nơi đây.

Verse 66

वसिष्ठ उवाच । कृत्वापि पापान्यखिलानि लोकस्त्वामेत्य रामेश्वर भक्तियुक्तः । नमेत चेत्तानि लयं व्रजेयुर्यथांधकारो रवितेजसाऽद्धा

Vasiṣṭha thưa: dẫu một người đã phạm mọi tội lỗi, nếu đến với Ngài, hỡi Rāmeśvara, với lòng bhakti và cúi lạy, thì các tội ấy liền tan biến—như bóng tối chắc chắn bị ánh dương quét sạch.

Verse 67

अत्रिरुवाच । दृष्ट्वा तु रामेश्वरमेकदापि स्पृष्ट्वा नमस्कृत्य भवंतमीशम् । पुनर्न गर्भं स नरः प्रयायात्किं त्वद्वयं ते लभतं स्वरूपम्

Atri thưa: chỉ một lần được thấy Rāmeśvara, được chạm đến sự hiện diện thánh ấy, và đảnh lễ Ngài—đấng Īśa—thì người ấy không còn vào bào thai nữa. Có gì lạ đâu? Người ấy đạt được tự tánh bất nhị của Ngài.

Verse 68

अंगिरा उवाच । यो रामनाथं मनुजो भवंतमुपेत्य बंधून्प्रणमन्स्मरेत । संतारयेत्तानपि सर्वपापात्किम द्भुतं तस्य कृतार्थतायाम्

Aṅgiras nói: “Hỡi Rāmanātha! Người phàm nào đến gần Ngài, cúi lạy mà tưởng niệm quyến thuộc của mình, thì cũng có thể đưa cả họ vượt qua mọi tội lỗi. Sự viên mãn thành tựu của người ấy có gì đáng kinh ngạc?”

Verse 69

गौतम उवाच । श्रीरामनाथेश्वर गूढमेत्तद्रहस्यभूतं परमं विशोकम् । त्वत्पादमूलं भजतां नृणां ये सेवां प्रकुर्वंति हि तेऽपि धन्याः

Gautama nói: “Hỡi Śrī Rāmanātheśvara, đây là giáo huấn thâm mật, bí truyền—tối thượng và không sầu khổ. Những ai lễ bái nơi gốc chân Ngài, và những ai phụng sự các người lễ bái ấy, họ cũng đều là bậc hữu phúc.”

Verse 70

शतानंद उवाच । वेदांतविज्ञानरहस्यविद्भिर्विज्ञेयमेतद्धि मुमुक्षुभिस्तु । शास्त्राणि सर्वाणि विहाय देव त्वत्सेवनं यद्रघुवीरनाथ

Śatānanda nói: “Điều này được hiểu bởi những ai biết bí mật của trí tuệ Vedānta—nhất là người cầu giải thoát. Hỡi Deva, hãy gác mọi tranh biện kinh điển sang một bên; hỡi Chúa của vị anh hùng dòng Raghu (Rāma), hãy chuyên tâm phụng sự Ngài.”

Verse 71

भृगुरुवाच । रामनाथ तव पादपंकजं द्वंद्वचिंतनविधूतकल्मषः । निर्भयं व्रजति सत्सुखा द्वयं सुप्रभं त्वथ अमोघचिद्धनम्

Bhṛgu nói: “Hỡi Rāmanātha, người đã gột sạch cấu uế nhờ quán chiếu các cặp đối đãi, rồi nương tựa nơi liên hoa túc của Ngài, sẽ vô úy tiến đến kho tàng thức biết rực sáng, bất hoại của Ngài—niềm an lạc chân thật, cát tường, vượt ngoài nhị nguyên.”

Verse 72

कुत्स उवाच । रामनाथ तव पादसेवनं भोगमोक्षवरदं नृणां सदा । रौरवादिनरकप्रणाशनं कः पुमान्न भजते रसग्रहः

Kutsa nói: “Hỡi Rāmanātha, phụng sự nơi chân Ngài luôn ban cho loài người cả hưởng thụ (bhoga) lẫn giải thoát (mokṣa), và tiêu diệt các địa ngục như Raurava. Ai đã nếm vị ngọt ấy, há lại không lễ bái?”

Verse 73

काश्यप उवाच । रामनाथ तव पादसेविनां किं व्रतैरुत तपोभिरध्वरैः । वेदशास्त्र जपचिन्तया च किं स्वर्गसिन्धुपयसापि किं फलम्

Kāśyapa thưa rằng: “Ôi Rāmanātha! Với những ai phụng sự dưới chân Ngài, còn cần gì các giới nguyện, khổ hạnh hay nghi lễ tế tự? Còn cần gì học Veda và śāstra, tụng japa và thiền quán? Ngay cả nước của dòng sông thiên giới cũng còn có thể ban thêm quả phúc nào nữa?”

Verse 74

श्रीरामनाथ त्वमागत्य शीघ्रं ममोत्क्रांतिकाले भवान्या च साकम् । मां प्रापय स्वात्मपादारविन्दं विशोकं विमोहं सुखं चित्स्वरूपम्

“Ôi Śrī Rāmanātha, xin Ngài mau đến vào lúc con lìa đời; xin đến cùng Bhavānī. Xin đưa con về chính liên hoa dưới chân Ngài—vào cảnh giới không sầu, không mê, vào an lạc, bản tánh của thức thanh tịnh.”

Verse 75

गन्धर्वा ऊचुः । रामनाथ त्वमस्माकं भजतां भवसागरे । अपारे दुःखकल्लोले न त्वत्तोन्या गतिर्हि नः

Các Gandharva thưa: “Ôi Rāmanātha, chúng con tôn thờ Ngài giữa biển sinh tử—mênh mông vô tận, dậy sóng khổ đau—thật không có nơi nương tựa nào khác ngoài Ngài.”

Verse 76

किन्नरा ऊचुः । रामनाथ भवारण्ये व्याधिव्याघ्रभयानके । त्वामंतरेण नास्माकं पदवीदर्शको भवेत्

Các Kinnara thưa: “Ôi Rāmanātha, trong khu rừng sinh tử này—ghê rợn bởi hổ dữ là bệnh tật—không có Ngài thì chẳng ai có thể chỉ lối cho chúng con.”

Verse 77

यक्षा ऊचुः । रामनाथेंद्रियारातिबाधा नो दुःसहा सदा । तान्विजेतुं सहायस्त्वमस्माकं भव धूर्जटे

Các Yakṣa thưa: “Ôi Rāmanātha, sự bức bách bởi những kẻ thù của các căn luôn không sao chịu nổi đối với chúng con. Xin Ngài làm bậc trợ lực để chúng con chiến thắng chúng—hỡi Dhūrjaṭi.”

Verse 78

नागा ऊचुः । अचिन्त्यमहिमानं त्वा रामनाथ वयं कथम् । स्तोतुमल्पधियः शक्ता भविष्यामोंऽबिकापते

Các Nāga thưa: “Ôi Rāmanātha, uy đức của Ngài không thể nghĩ bàn. Chúng con trí nhỏ làm sao có thể tán dương Ngài, hỡi Đấng Phu Quân của Ambikā?”

Verse 79

किंपुरुषा ऊचुः । नानायोनौ च जननं मरणं चाप्यनेकशः । विनाशय तथाऽज्ञानं रामनाथ नमोऽस्तु ते

Các Kiṃpuruṣa thưa: “Trong vô số thai tạng có sinh, và lại chết hết lần này đến lần khác. Xin diệt trừ vô minh ấy, hỡi Rāmanātha—đảnh lễ Ngài.”

Verse 80

विद्याधरा ऊचुः । अंबिकापतये तुभ्यमसंगाय महात्मने । नमस्ते रामनाथाय प्रसीद वृषभध्वज

Các Vidyādhara thưa: “Kính lễ Ngài, Đấng Phu Quân của Ambikā, bậc Đại Ngã vô nhiễm. Ôi Rāmanātha, xin đoái thương; hỡi Đấng có cờ hiệu là bò!”

Verse 81

वसव ऊचुः । रामनाथगणेशाय गणवृंदार्चितांघ्रये । गंगाधराय गुह्याय नमस्ते पाहि नः सदा

Các Vasu thưa: “Kính lễ Ngài—Rāmanātha, Chúa tể các Gaṇa, bậc có đôi chân được đoàn Gaṇa phụng thờ; Đấng mang sông Gaṅgā, bậc huyền mật. Xin luôn che chở chúng con.”

Verse 82

विश्वेदेवा ऊचुः । ज्ञप्तिमात्रैकनिष्ठानां मुक्तिदाय सुयोगिनाम् । रामनाथाय सांबाय नमोऽस्मान्रक्ष शंकर

Các Viśvedevas thưa: “Kính lễ Rāmanātha, kính lễ Sāṃba—Đấng ban giải thoát cho các yogin chân chính, những người an trụ nhất tâm trong thuần giác mà thôi. Ôi Śaṅkara, xin hộ trì chúng con.”

Verse 83

मरुत ऊचुः । परतत्त्वाय तत्त्वानां तत्त्वभूताय वस्तुतः । नमस्ते रामनाथाय स्वयंभानाय शंभवे

Các Marut thưa rằng: Kính lễ Ngài, ôi Rāmanātha—Śambhu tự hiển lộ; Ngài là Thực tại Tối thượng vượt ngoài mọi tattva, và quả thật là tinh túy của hết thảy tattva.

Verse 84

साध्या ऊचुः । स्वातिरिक्तविहीनाय जगत्सत्ताप्रदायिने । रामेश्वराय देवाय नमोऽविद्या विभेदिने

Các Sādhya thưa rằng: Kính lễ Đức Rāmeśvara, bậc Thiên thần; ngoài Tự Ngã của Ngài không còn gì khác. Ngài ban sự hiện hữu cho thế gian và chém đứt vô minh (avidyā).

Verse 85

सर्वे देवा ऊचुः । सच्चिदानंदसंपूर्णं द्वैतवस्तुविवर्जितम् । ब्रह्मात्मानं स्वयंभानमादिमध्यांतवर्जितम्

Chư thiên đồng thưa: Ngài viên mãn Sat-Cit-Ānanda, lìa mọi “vật tính” của nhị nguyên; Ngài là Tự Ngã của Brahman, tự hiển lộ, không khởi đầu, không trung đoạn, không chung cuộc.

Verse 86

अविक्रियमसंगं च परिशुद्धं सनातनम् । आकाशादिप्रपंचानां साक्षिभूतं परामृतम्

Ngài bất biến, vô chấp, thanh tịnh tuyệt đối và vĩnh hằng; Ngài là Đấng Chứng tri của toàn thể hiển lộ bắt đầu từ hư không, và là cam lộ tối thượng của bất tử.

Verse 87

प्रमातीतं प्रमाणानामपि बोधप्रदायिनम् । आविर्भावतिरोभाव संकोचरहितं सदा

Ngài vượt lên trên cả các pramāṇa (phương tiện tri thức), nhưng vẫn ban sự giác ngộ; luôn không bị co hẹp bởi sự hiện ra và ẩn mất.

Verse 88

स्वस्मिन्नध्यस्तरूपस्य प्रपंचस्यास्य साक्षिणम् । निर्लेपं परमानंदं निरस्तसकलक्रियम्

Ngài là chứng tri của thế giới-hiện tướng được chồng đặt lên chính Ngài—vô nhiễm, là Tối Thượng An Lạc, và mọi thúc bách hành động đều đã lặng yên.

Verse 89

भूमानंदं महात्मानं चिद्रूपं भोगवर्जितम् । रामनाथं वयं सर्वे स्वपातकविशुद्धये

Tất cả chúng con cầu tìm Rāmanātha để tẩy sạch tội lỗi mình—An Lạc bao la, Đại Ngã, bản thể là Chân Thức, vượt ngoài mọi hưởng thụ giác quan.

Verse 91

रामनाथाय रुद्राय नमः संसारहारिणे । ब्रह्मविष्ण्वादिरूपेण विभिन्नाय स्वमायया

Kính lễ Rāmanātha, kính lễ Rudra—Đấng diệt trừ luân hồi; do chính māyā của Ngài mà hiện ra sai biệt trong các hình tướng như Brahmā, Viṣṇu và các vị khác.

Verse 92

विभीषणसचिवा ऊचुः । वरदाय वरेण्याय त्रिनेत्राय त्रिशूलिने । योगिध्येयाय नित्याय रामनाथाय ते नमः

Các đại thần của Vibhīṣaṇa thưa rằng: Kính lễ Ngài, ô Rāmanātha—Đấng ban ân, đáng tôn kính bậc nhất, ba mắt, cầm tam xoa, thường hằng, và là đối tượng thiền quán muôn đời của các yogin.

Verse 93

सूत उवाच । इति रामादिभिः सर्वैः स्तुतो रामेश्वरः शिवः । प्राह सर्वान्समाहूय रामादीन्द्विजसत्तमाः

Sūta nói: Như vậy, Śiva—Rāmeśvara—được tất cả tán dương, bắt đầu từ Rāma. Rồi Ngài triệu tập mọi người và phán với Rāma cùng những vị khác, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh.

Verse 94

रामराम महाभाग जानकीरमण प्रभो । सौमित्रे जानकि शुभे हे सुग्रीव मुखास्तथा

Rāma, Rāma—lạy Đấng Chủ Tể đại phúc, Đấng là người yêu của Jānakī! Hỡi Saumitrī (Lakṣmaṇa)! Hỡi Jānakī cát tường! Và ngươi, Sugrīva, bậc đứng đầu về lời nói—hãy lắng nghe!

Verse 95

अन्ये ब्रह्ममुखा यूयं शृणुध्वं सुसमास्थिताः । स्तोत्राध्यायमिमं पुण्यं युष्माभिः कृतमादरात्

Còn các vị khác—những bậc tối thượng trong hàng chư thiên, đứng đầu là Brahmā—hãy an trú vững vàng và lắng nghe chăm chú. Chương tụng ca thanh tịnh này chính các vị đã soạn tác với lòng bhakti và sự kính trọng.

Verse 96

ये पठंति च शृण्वंति श्रावयंति च मानवाः । मदर्चनफलं तेषां भविष्यति न संशयः

Những ai tụng đọc, những ai lắng nghe, và những ai khiến người khác được nghe—chắc chắn, không nghi ngờ, sẽ đạt quả báo của việc arcanā (thờ phụng) Ta.

Verse 97

रामचंद्रधनुष्कोटिस्नानपुण्यं च वै भवेत् । वर्षमेकं रामसेतौ वासपुण्यं भविष्यति

Quả thật, người ta được công đức như tắm tại ‘đầu mút cây cung của Rāmacandra’. Và nếu cư trú tại Rāmasetu trọn một năm, công đức của sự cư trú ấy chắc chắn phát sinh.

Verse 98

गन्धमादनमध्यस्थसर्वर्तीर्थाभिमज्जनात् । यत्पुण्यं तद्भवेत्तेन नात्र संशयकारणम्

Công đức nào phát sinh do tắm ở mọi tīrtha linh thiêng nằm giữa Gandhamādana—người ấy cũng đạt đúng công đức ấy tại đây; không có lý do để nghi ngờ.

Verse 99

उक्त्वैवं रामनाथोऽपि स्वात्मलिंगे तिरोदधे । स्तोत्राध्यायमिमं पुण्यं नित्यं संकीर्तयन्नरः

Nói như vậy xong, Rāmanātha cũng ẩn nhập vào chính liṅga của Ngài. Người nào hằng ngày tụng niệm chương tán tụng thanh tịnh này…

Verse 100

जरामरणनिर्मुक्तो जन्मदुःखविवर्जितः । रामनाथस्य सायुज्यमुक्तिं प्राप्नोत्यसंशयः

Người ấy thoát khỏi già và chết, lìa mọi khổ đau của sinh tử tái diễn, và chắc chắn đạt được giải thoát sāyujya—hợp nhất với Rāmanātha.