Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

Devanagari script

एकचित्ताभवत्सा तु शूलिकर्मविमोहिता । ततः सा मोहमापन्ना तत्तद्वाक्यपरायणा

Transliteration

ekacittābhavatsā tu śūlikarmavimohitā | tataḥ sā mohamāpannā tattadvākyaparāyaṇā

Translation

Bị mê hoặc bởi pháp hành ấy, nàng trở nên nhất tâm. Rồi nàng sa vào si mê, một mực nương theo từng lời hắn nói.

Word by Word

• एकचित्ता: single-minded
• एकचित्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक + चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—एकं चित्तं यस्याः सा (single-minded)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तु: but
• तु: Sambandha (Particle/अन्वय)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय-अव्ययम् (particle: but/indeed)

• शूलिकर्मविमोहिता: deluded by the śūli-rite/action
• शूलिकर्मविमोहिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शूलि + कर्म + वि + √मुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः ‘विमोहित’; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—शूलिकर्मणा विमोहिता (deluded by the act/rite of the śūlin/impaler)

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतु-वाचक-अव्ययम् (then/thereupon)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मोहम्: delusion
• मोहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आपन्ना: fell into / attained
• आपन्ना: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past participle) ‘attained/fallen into’; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्त-समुच्चयार्थे (in repetition: ‘that and that’)

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्तम्

• वाक्यपरायणा: devoted to (his) words
• वाक्यपरायणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वाक्य + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—वाक्ये परायणा (devoted to words/instructions)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: The princess shown with intense, narrowed focus—eyes fixed, posture rigid—symbolizing ekacittatā turned into bondage; Indrasūri’s words visually represented as a spell-like thread; shadows suggest inner confusion.

Characters & Entities

• Ratnagaṅgā
• Indrasūri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Loss of viveka (discernment) leads to moha; devotion to a person’s words without dhārmic examination becomes a cause of downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the setting, but the verse itself is a moral-psychological description rather than tīrtha-praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes the mental state produced by misleading practice.